Inburgering Tekort

Gemeenten eisen extra geld voor inburgering

De Vereniging Nederlandse Gemeenten eist tientallen miljoenen extra nu zij verantwoordelijk worden voor inburgering. Beeld ANP

Nu gemeenten verantwoordelijk worden voor inburgering vrezen ze voor nieuwe gaten in de begroting.

Gemeenten eisen meer geld als zij migranten moeten helpen met inburgeren. Krijgen ze dat niet, dan weigeren ze de verantwoordelijkheid voor het nieuwe inburgeringstelsel op zich te nemen. Ze vrezen voor een herhaling van zetten, nu zij opnieuw een probleem van het Rijk op hun bord geschoven dreigen te krijgen zonder dat daar genoeg geld tegenover staat. Dat zegt de Dordtse wethouder Peter Heijkoop, in het bestuur van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) verantwoordelijk voor het dossier, in reactie op onderzoek waaruit blijkt dat de minister te weinig geld uittrekt om de plannen goed uit te voeren.

Dat onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van zowel het ministerie van sociale zaken als de VNG, maar onder grote druk van die laatste. De VNG moest in mei weglopen van de onderhandelingstafel voor het ministerie instemde. Nu het onderzoek er ligt, blijkt de tweehonderd miljoen euro die het kabinet wil uitgeven aan een beter systeem niet genoeg. Volgens onderzoeksbureau AEF is in ieder geval 42 miljoen euro meer nodig en het CPB noemde de schattingen van het ministerie eerder deze maand ‘niet redelijk en neutraal’.

Een inburgeringscursus op het Rotterdamse Albeda College. Beeld ANP

Tekorten

“Die uitkomst is helder”, zegt Heijkoop. “Als het Rijk taken overdraagt, moeten daarvoor voldoende middelen onze kant op komen. Ik zal niet ontkennen dat er bij gemeenten argwaan is. Gemeenten hebben het lastig omdat taken die eerder naar ons zijn overgeheveld voor flinke tekorten zorgen.”

Daarmee doelt hij bijvoorbeeld op de decentralisatie van de jeugdzorg, dat sinds 2015 voor fikse tekorten zorgt in verschillende gemeenten. Maar ook op de Participatiewet, waarmee in hetzelfde jaar taken van het Rijk naar gemeenten gingen en waarover het Sociaal en Cultureel Planbureau vorige week oordeelde dat die mislukt is. 

Verantwoordelijk minister Wouter Koolmees (D66) schrijft aan de Tweede Kamer dat hij in zijn begroting op zoek gaat naar extra geld voor de gemeenten maar ook dat sommige taken ‘breder uitgelegd’ worden dan de bedoeling zou zijn. Een woordvoerder benadrukt dat er zeker geen sprake is van een bezuinigingsactie en dat er nu met gemeenten gepraat wordt over de financiën.

Vertraging nieuw stelsel

Om te voorkomen dat het nieuwe inburgeringsstelsel meer vertraging oploopt, zijn VNG en het ministerie inderdaad weer in gesprek, zegt Heijkoop. Het nieuwe stelsel zou in eerste instantie starten in juli 2020 maar werd eerder al uitgesteld tot 1 januari 2021. Volgens Heijkoop zijn er behalve over het geld nog een aantal zaken waar ministerie en VNG over discussiëren. “Wat we bijvoorbeeld ook niet willen is dat het ministerie allerlei aanvullende regels maakt die gemeenten weer belemmeren hun werk goed te doen. Ook dat is een belangrijk punt.”

Niet ter discussie staat dat het nieuwe systeem beter is dan het huidige. Op dit moment zijn migranten zelf verantwoordelijk voor hun inburgering en vriend en vijand zijn het er over eens dat dit niet werkt. Buitenlanders lopen aan tegen malafide taalbureaus, krijgen tegenstrijdige opdrachten van verschillende overheidsinstanties, ontvangen te snel boetes en raken al met al verstrikt in de bureaucratie. In het nieuwe systeem worden gemeenten in 2021 verantwoordelijk voor de inburgering en gaan de eisen voor de migranten omhoog.

“Inhoudelijk willen we hetzelfde”, zegt Heijkoop. “We willen dit echt voor elkaar krijgen, daar zijn we het over eens. Maar het kabinet en de minister hebben nog wat huiswerk te doen.”

Lees ook:

Gemeentes bezorgd over kosten inburgering

Gemeenten liepen weg van de onderhandelingstafel. Letterlijk, zegt Peter Heijkoop, wethouder in Dordrecht en voorzitter van de delegatie die met de minister onderhandelt. “Ik ben opgestaan en heb de minister een hand gegeven.”

De inburgering gaat op de schop, met een heus persoonlijk inburgeringsplan

Geen ontheffingen meer, strengere boetes en iedereen moet meedoen. Het inburgeringstelsel gaat op de schop. Onder meer de eigen lening voor statushouders verdwijnt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden