Coalitieakkoorden

Gemeentebesturen zetten in op wonen en energie

Veel inwoners van verschillende gemeenten vinden wonen een belangrijk onderwerp.  Beeld ANP
Veel inwoners van verschillende gemeenten vinden wonen een belangrijk onderwerp.Beeld ANP

Veel kiezers vonden ‘wonen’ het belangrijkste onderwerp bij de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen. Ook de nieuwe coalities voelen de urgentie, blijkt uit onderzoek van adviesbureau Berenschot.

Judith Harmsen

De nieuw gevormde coalities in de gemeenten hebben veel aandacht voor wonen en energie. Dat blijkt uit een analyse van adviesbureau Berenschot. Vergeleken met vier jaar geleden worden woorden als ‘woning’ en ‘energie(armoede)’ opvallend vaak gebruikt in coalitieakkoorden, concluderen onderzoekers na het doorspitten van 269 van die documenten.

Volgens Roeland Stolk, managing director Openbaar Bestuur bij Berenschot, toont het een verschuiving aan. “Een paar jaar geleden was energie echt nog een thema voor een GroenLinks-wethouder, nu wordt het op lokaal niveau door iedereen cruciaal gevonden.”

Toch is er in absolute zin nog altijd méér aandacht voor thema’s als werk en zorg. ‘Samen’ is ook nog altijd een van de meest gebruikte woorden in de akkoorden. In de totaal werd het in de 269 coalitieplannen ruim 12.000 keer gebruikt. In vergelijking met vier jaar geleden hebben de coalitiepartijen juist minder aandacht voor economie en onderwijs.

Top drie verkiezingsthema’s

De toegenomen aandacht voor het thema wonen is in lijn met de wensen van de kiezer. Voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen van dit jaar bleek al dat een grote groep inwoners dit een belangrijk onderwerp vindt.

Gevraagd naar hun top drie van verkiezingsthema’s, noemde iets meer dan de helft van de kiezers onder meer wonen, ontdekte het Kieskompas in februari. Ongeveer 22 procent van de ruim 8000 ondervraagde kiezers vond het zelfs het allerbelangrijkste onderwerp.

Ook uit onderzoek van I&O research en Berenschot bleek begin maart dat veel kiezers willen dat hun gemeente inzet op betaalbaar wonen. Twee op de drie inwoners gaf bijvoorbeeld aan dat starters wat hen betreft meer kansen moeten krijgen op de woningmarkt.

Opvallend genoeg wordt aan die specifieke groep desondanks maar weinig gerefereerd in de coalitieplannen. In totaal kwam het woord ‘starterswoning’ bijvoorbeeld 36 keer voor in de 269 geanalyseerde akkoorden.

‘Ondermijning’ lang niet overal een onderwerp

Veiligheid is in de meeste gemeenten geen groot onderwerp. Hoewel ook dat onderwerp hoog op de prioriteitenlijst van de kiezer staat. In het onderzoek van Kieskompas zette 60 procent het thema ‘veiligheid/leefbaarheid’ in de top drie. Ook I&O concludeerde dat het een van de meest genoemde onderwerpen is.

Toch komt een thema als ‘ondermijning’ in lang niet elk coalitieakkoord aan bod. In ongeveer de helft van de gemeenten werd het genoemd in de plannen, concludeert Berenschot.

Stolk heeft daar wel een verklaring voor. “Veiligheid is het enige waar de burgemeester over gaat”, legt hij uit. “Die hoeft niet over zijn positie te onderhandelen, dus een akkoord wordt nooit op dat thema gesloten.” Daarbij komt dat op het gebied van veiligheid wordt samengewerkt in de veiligheidsregio's, waardoor in feite meer een regionaal onderwerp is.

Drugs een thema in Brabant

Dat neemt niet weg dat er gemeenten zijn die het onderwerp wél een prominente rol geven in het coalitieakkoord. In de plannen van de nieuwe coalitie in Nissenwaard wordt het woord ‘veiligheid’ bijvoorbeeld maar liefst 33 keer gebruikt, en het woord ‘ondermijning’ zeven keer. Terwijl het gemiddelde op respectievelijk 9,6 en 1,3 ligt. In de Brabantse gemeenten gaat het dan weer relatief vaak over drugs.

In enkele van de in totaal 333 gemeenten waar in maart gestemd kon worden, wordt momenteel nog onderhandeld over de plannen voor de komende vier jaar. Toch geven de 269 onderzochte coalitieakkoorden volgens Berenschot een goed totaalbeeld, omdat zowel grote als kleine gemeenten uit heel het land zijn onderzocht.

Lees ook:

Wonen heeft aan urgentie gewonnen, maar veiligheid is nog altijd het belangrijkste verkiezingsthema

Wonen is een belangrijker verkiezingsthema dan vier jaar geleden. Vooral jonge kiezers voelen de urgentie van de wooncrisis, blijkt uit een analyse van Kieskompas.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden