Carola Schouten, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, tijdens het debat met de Tweede Kamer over de aanpak van de stikstofproblematiek.

Kamerdebat

Geen confrontaties, maar ook geen overeenstemming over stikstof

Carola Schouten, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, tijdens het debat met de Tweede Kamer over de aanpak van de stikstofproblematiek. Beeld ANP

De coalitiepartijen beslissen elkaar donderdagavond niet aan te vallen over stikstof. Maar dat verhult de grote meningsverschillen niet.

Het streven van het kabinet om het land snel en voortvarend uit de stikstofimpasse te halen, is uit het zicht verdwenen. De provincies en minister Carola Schouten van landbouw worden het niet eens over maatregelen en de coalitiepartijen volharden in eerder ingenomen standpunten.

Gistermiddag bleek dat provincies en de minister het oneens zijn over de inkrimping van de veestapel. In een korte schriftelijke verklaring laat het ministerie weten dat pas uiterlijk 1 december meer duidelijk wordt. Verder staat in het bericht dat het overleg ‘goed en constructief’ is verlopen. “Dat betekent dus: slaande ruzie”, vertaalt SP-Kamerlid Frank Futselaar die woorden later op de avond, tijdens een debat over de stikstofproblematiek.

In dat debat, waarin haar een gebrek aan leiderschap wordt verweten, toont Schouten zich deemoedig. “Op plekken begint de problematiek knellend begint te worden. Ik voel de urgentie.” Ook zegt ze fouten gemaakt te hebben, in de omgang met boerengezinnen en met de provincies. “Ik steek de hand in eigen boezem, dat heeft op veel plekken tot onzekerheid geleid.”

Het overleg van Schouten en de twaalf provincies ging over een interpretatieverschil over zogeheten ‘uitstootrechten’. Het Rijk gaat uit van het aantal dieren dat in de vergunning staat, de provincies van het werkelijk aanwezige aantal, dat lager kan liggen. Dat laatste scenario is voor veel boeren nadeliger. 

De provincies zijn bang dat ze met de soepele interpretatie van het kabinet de stikstofuitstoot niet voldoende terug gaan brengen. Hun strengere uitleg zorgt voor veel onrust onder boeren en Schouten liet deze week weten dat de provincies haar lijn moeten volgen. Sommige provinciebesturen waren al teruggekrabbeld, onder druk van protesterende boeren voor de provinciehuizen.

Brieven met maatregelen

Tijdens het debat ’s avonds lijken de coalitiepartijen het elkaar vooral niet te moeilijk te willen maken. Vorige week verliep het debat over de landbouwbegroting nog vaak korzelig, tussen ‘boerenpartijen’ VVD en CDA enerzijds en D66 aan de andere kant. D66-Kamerlid Tjeerd de Groot had eerder voor een halvering van de varkens- en kippenstapel gepleit. Harde confrontaties, verwijten over ‘proefballonnetjes’ of suggesties dat Schoutens ministerschap op een mislukking dreigt uit te draaien, blijven van de kant van de coalitie uit.

Maar de partijen komen ook geen centimeter nader tot elkaar. D66’er De Groot pleit opnieuw voor een verdergaande, zonodig gedwongen, krimp van de veestapel. Volgens de ChristenUnie moet elke ingreep bij boeren op basis van vrijwilligheid gebeuren. De VVD herhaalt dat er misschien helemaal geen inkrimping van de veestapel nodig is, als regels voor technische maatregelen maar versoepeld worden. Volgens experts is dit zeer onwaarschijnlijk.

CDA’er Jaco Geurts werpt zich andermaal op als beschermheer van de boeren, door te zeggen dat hij gedwongen krimp ‘niet zal meemaken’. Dat leidt tot de vraag van oppositiepartijen wat hij daarmee bedoelt. Stapt het CDA dan uit de regering, of Geurts uit het CDA?

Na veelvuldig aandringen zegt Geurts: “Zolang ik hier zit, blijf ik mij ervoor inspannen dat het niet gebeurt.” Reden voor GroenLinks-voorman Jesse Klaver om te concluderen dat er met het CDA mogelijk wél te praten valt over een gedwongen sanering.

Cora van Nieuwenhuizen, minister van Infrastructuur en Waterstaat, Raymond Knops, staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, en minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) tijdens het debat met de Tweede Kamer over de aanpak van de stikstofproblematiek. Beeld ANP

Ondertussen groeit de druk

op het kabinet om meer te doen. Door de stikstofcrisis ligt de vergunningverlening stil, de bouwsector snakt ernaar om projecten voort te kunnen zetten. SP’er Futselaar noemt het ‘onacceptabel’ dat het kabinet beslissingen doorschuift naar 1 december. Tegen VVD-Kamerlid Mark Harbers: “Het is verbijsterend dat ik me als SP’er gedwongen voel om tegenover een VVD’er de belangen van bouwend Nederland te verdedigen. Er moet toch iets gebeuren?”

Even later spreekt Schouten tegen dat het kabinet op de handen blijft zitten. “Het opzetten van het vorige stikstofbeleid heeft zes jaar geduurd, dat tackel je niet in een paar maanden. Ik ga u de komende maanden heel vaak vermoeien met brieven met maatregelen.”

Lees ook:

Hoe het stikstofgedrocht groeide en ter wereld kwam

Meer dan tien jaar geleden bleek dat het kabinet een probleem had met het stikstofbeleid. CDA, PvdA en VVD verzonnen gezamenlijk een aanpak. Dat plan sneuvelde. Nu zitten we met de brokken. Een reconstructie.

De coalitie clashte vorige week nog hard over stikstof

Terwijl het kabinet hard zoekt naar oplossingen voor de stikstofproblematiek, ruziën de coalitiefracties openlijk over het landbouwbeleid.

Correctie: in een eerdere versie van dit artikel stond een verkeerde uitleg van het interpretatieverschil over de uitstootrechten. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden