Stikstofoverleg

Geen concrete afspraken na eerste overleg boeren en Remkes. ‘Er is een serieuze vertrouwenscrisis’

Gespreksleider Johan Remkes onderweg naar het verkennend gesprek tussen vertegenwoordigers van boerenorganisaties en een afvaardiging van het kabinet over de stikstofplannen. Beeld ANP
Gespreksleider Johan Remkes onderweg naar het verkennend gesprek tussen vertegenwoordigers van boerenorganisaties en een afvaardiging van het kabinet over de stikstofplannen.Beeld ANP

Boerenorganisaties en het kabinet hebben vrijdag uitvoerig gesproken over de stikstofplannen. Alles is op tafel gekomen, liet gespreksleider Johan Remkes weten, maar concrete afspraken zijn er niet gemaakt. Volgens Remkes is een vervolggesprek nodig.

Redactie Trouw

Remkes vond het een goed gesprek, al werden er ook harde noten gekraakt. Het ging zonder meel in de mond, zei hij. Een van de besproken punten is de kwestie of de doelen voor 2030 moeten worden gehaald, of dat daar vijf jaar langer voor kan worden genomen. Het kabinet houdt vooralsnog vast aan 2030, zei Remkes. Maar partijen gaan nu ‘hun huiswerk maken’.

Er is hoe dan ook sprake van een ‘serieuze vertrouwenscrisis’ tussen de overheid en de agrarische sector, zei Remkes. Boeren zijn volgens Remkes boos over de ‘stapeling van regelgeving’ van de afgelopen jaren. Zij hebben het gevoel dat er niet naar hen wordt geluisterd, dat hun vragen onbeantwoord blijven en dat miskend wordt hoeveel zij al gedaan hebben om de uitstoot van stikstof terug te dringen.

Boeren: ‘Zwalkend beleid’

Daarnaast klagen boeren over ‘zwalkend beleid’. Remkes merkt daarbij op dat het stikstofprobleem “jarenlang vooruit is geschoven”. Ook speelt op de achtergrond steeds de moeizame verhouding tussen stad en platteland een rol. Duidelijk is wel dat ‘linksom of rechtsom de huidige impasse moet worden doorbroken.’

Volgens landbouworganisatie LTO is er wel beweging, ‘maar te weinig om het gesprek nu voort te zetten.’ Het is duidelijk dat een deel van de boeren meer beweging verwacht van het kabinet. Hoewel het goede nieuws is dat de partijen in gesprek zijn, is een oplossing nog lang niet in zicht.

Excuses van Rutte voor stikstofkaartje

Premier Mark Rutte heeft na afloop wel excuses gemaakt voor het ‘stikstofkaartje’ van het kabinet. Hij erkent dat de kaart, waarop staat hoeveel minder stikstof per gebied mag neerslaan, heeft geleid tot ‘grote verwarring’ en ‘misverstanden’ onder boeren. Veel boeren leidden uit het kaartje af hoeveel minder stikstof zij zelf straks mogen uitstoten, maar ‘zo werkt het niet’, aldus de premier. Rutte zegde toe dat het kabinet de communicatie gaat verbeteren.

Het beraad in het provinciehuis in Utrecht liep flink uit. Aanvankelijk was de bedoeling dat Remkes, die door het kabinet als bemiddelaar is aangewezen en als gespreksleider optrad, rond 13.30 uur een verklaring zou afgeven, maar dat werd steeds verder uitgesteld. Een woordvoerder liet aan de Telegraaf liet weten dat dit kwam ‘omdat de sfeer zo goed is’. Voor LTO, de grootste onder de vertegenwoordigde boerenorganisaties, was dat aanleiding om op Twitter nadrukkelijk afstand te nemen van die bewering.

De verwachtingen vooraf waren niet hoog. Boerenorganisaties weigerden aanvankelijk te komen, maar een aantal ging uiteindelijk toch aan tafel. LTO-voorzitter Sjaak van der Tak noemde het bij aanvang van de gesprekken een heel spannende dag en hoopte op toezeggingen “waar we mee aan de slag kunnen”.

Naast LTO zaten nog tien belangenbehartigers namens de landbouw aan tafel. De radicalere boerenorganisaties Farmers Defence Force en Agractie zijn daar niet bij. Zij besloten eerder deze week evenwel samen op te trekken met de LTO, die wel aanwezig is.

Namens het kabinet waren premier Mark Rutte en de ministers Christianne van der Wal, Mark Harbers en Henk Staghouwer aanwezig.

Lees ook:

Is er nog een uitweg uit de stikstofcrisis?

Je moet lang zoeken naar betrokkenen die nog wél vertrouwen hebben in de bemiddelingsgesprekken tussen kabinet en boeren onder leiding van Johan Remkes. Het kabinet wil de doelen niet aanpassen, maar wil er wel met de boeren uitkomen. Waar zit dan de speelruimte?

De schaduw van Farmers Defence Force hangt over de bemiddelingstafel van Johan Remkes

De radicale boeren van FDF zitten niet aan tafel bij Johan Remkes, maar bepalen vrijdag in hoge mate de marges waarbinnen het gesprek plaatsvindt.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden