Prinsjesdag

Geen belofte: koopkracht zal stijgen

De prijzen in de winkels stijgen volgens de prognose van het kabinet volgend jaar met 1,5 procent. Beeld ANP

Er zijn veel mitsen en maren, maar gemiddeld krijgt de Nederlander er volgend jaar ruim 2 procent bij.

Het kabinet houdt bij voorbaat een slag om de arm. Iedereen krijgt volgens de prognoses volgend jaar gemiddeld 2,1 procent meer geld te besteden. Maar staar je niet blind op dit getal, klinkt het uit alle monden. Een verwachting is geen belofte, want de toekomst is ongewis en iedere persoonlijke situatie is anders. Ze geven een richting aan en bieden daarmee een beetje houvast bij het maken van plannen.

De koning relativeerde in de Troonrede de koopkrachtcijfers en dat deed hij nog nooit zo expliciet. Hij zei: “Vaak voeren we discussies aan de hand van cijfers. Maar de levens van ruim 17 miljoen individuele Nederlanders passen niet in een mal. Mensen volgen een opleiding, veranderen van baan, starten een onderneming, kopen een huis, gaan relaties aan, krijgen kinderen, of worden getroffen door ziekte of verlies van een dierbare. Het zijn dit soort keuzes en gebeurtenissen die grote impact hebben. Veel groter dan een koopkrachtcijfer, een macro-economisch groeipercentage of een belastingmaatregel. Geen enkel leven voegt zich naar de mediaan van een statistisch model.”

Pensioenfondsen in zwaar weer

Voor gepensioneerden verwacht het kabinet een koopkrachtverbetering van 1,2 procent. Dit is een gemiddelde. Een deel van de pensioenfondsen zit in zwaar weer. Dus wie een aanvullend pensioen heeft, kan worden geraakt door de kortingen. Wie alleen AOW heeft en geen aanvullend pensioen, heeft sowieso al een lager inkomen, maar heeft geen last van de pensioenfondsmalaise. Voor de ene groep is er daarom een inkomensdaling of een kleine plus en voor de andere categorie is er een flinke verbetering. Er zijn behoorlijke verschillen.

Bij een paar grote fondsen is de pensioenkorting al per januari aan de orde. De komende maanden is de druk op het kabinet groot om daar iets aan te doen. Minister Wouter Koolmees van sociale zaken ziet daarvoor ruimte en praat met de pensioenfondsen. Hij komt aan het einde van dit jaar met het resultaat van die gesprekken.

Middeninkomens gaan erop vooruit

De belangrijkste inkomensverbetering is voor de mensen die werken, vooral voor de middeninkomens. Wie werkt, gaat er gemiddeld 2,4 procent op vooruit. Het kabinet verwacht dat de lonen volgend jaar stijgen met 2,5 procent. De prijzen gaan omhoog met 1,5 procent. Het kabinet vindt dat de middeninkomens de laatste jaren nog te weinig hebben gevoeld dat het beter gaat met de economie. Vooral door belastingverlaging kan de middenklasse meer besteden. Die verlaging geldt ook voor zelfstandig ondernemers, zzp’ers, maar die moeten wel een deel van de zelfstandigenaftrek inleveren. Die daalt met 250 euro per jaar naar 5000 euro in 2028.

De relativering in de Troonrede komt ook terug bij de reactie van de vakbonden op de begroting van volgend jaar. De FNV vindt dat het kabinet het goede voorbeeld moet geven door de lonen van overheidspersoneel meer te verhogen. Het CNV, doorgaans gematigd, is fel en vindt de koopkrachtverbetering ‘een gotspe’ en ‘een fooitje’. De vakbond meent dat het extra geld dat het kabinet in het vooruitzicht stelt niks voorstelt zolang een groot deel van de werknemers een onzeker tijdelijk contract heeft. “Een half miljoen werkenden zitten op de armoedegrens, en dat met deze economische groei”, besluit het CNV.

Lees ook:

Ook al zit de economie in de lift, bijna de helft moest vorig jaar inleveren op koopkracht

Bijna de helft van de Nederlandse samenleving moest vorig jaar inleveren op de koopkracht, alle economische voorspoed ten spijt.

Een koopkrachtplaatje is iets anders dan het echte leven

Het kabinet schat in dat de koopkracht gemiddeld met 1,5 procent stijgt. Wat betekent dat nou eigenlijk in de praktijk?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden