Vaccinatiestrategie

Geduld Kamer met ‘zigzag-koers’ Hugo de Jonge raakt op

Moderna levert zijn eerste partij coronavaccins in Nederland af bij Movianto in Oss.  Beeld ANP
Moderna levert zijn eerste partij coronavaccins in Nederland af bij Movianto in Oss.Beeld ANP

Het kabinet stelt de vaccinatiestrategie opnieuw bij. Alle geleverde Pfizer-vaccins in dit kwartaal moeten zo snel mogelijk een arm in. Zo hoopt minister De Jonge van volksgezondheid de snelheid op te voeren.

De Jonge krijgt kritiek vanwege het trage tempo van de hele operatie, waarvoor hij zich donderdag in de Tweede Kamer moet verantwoorden. Ondanks bijstelling van de cijfers, waarbij het ministerie zich dit weekend even vergiste, prikt Nederland veel minder rap dan omringende landen. Bijna 350.000 mensen zijn nu ingeënt met een eerste dosis. Dit betreft voornamelijk het Pfizer-vaccin en een bescheiden hoeveelheid van Moderna.

Aanvankelijk hield Nederland behoedzaam alle ‘tweede prikken’ in voorraad, die uiteindelijk de volledige bescherming moeten bieden. De Jonge versoepelde die eis al eerder naar ‘voor iedere twee prikken één in voorraad’, nu wordt dat slechts een voorraad van enkele dagen. Op de persconferentie dinsdagavond gaf De Jonge toe dat hieraan een risico kleeft: de logistiek van distributie kan in gevaar komen.

‘De laatste fout is nog niet gemaakt’

De Jonge verlengde al eerder de tijd tussen twee Pfizer-prikken van drie naar zes weken. Om vervolgens op de vingers te worden getikt door het Europees Medicijnagentschap, waarop de minister een nieuw advies vroeg bij zijn eigen Gezondheidsraad. Dat verschijnt donderdag.

Medewerkers van Movianto verwerken de eerste levering van Moderna.   Beeld  ANP
Medewerkers van Movianto verwerken de eerste levering van Moderna.Beeld ANP

Grote onzekere factor blijft de levering van de verschillende soorten vaccins die Nederland heeft besteld. Zo krijgt Nederland dit kwartaal slechts 1 tot 1,5 miljoen doses van het AstraZenecavaccin, terwijl er 4,5 miljoen waren besteld. Bij dit vaccin hoeft de tweede prik pas na één tot drie maanden gezet, en in het tweede kwartaal worden miljoenen doses verwacht.

‘De laatste fout is nog niet gemaakt’, waarschuwde De Jonge dinsdagavond vast op de persconferentie. De minister wachten deze week twee loodzware politieke debatten. Morgen moet hij zich verantwoorden voor het datalek bij de GGD. Het systeem waarmee deze dienst coronatesten registreert, stond maandenlang wijd open voor medewerkers van ingehuurde callcentra. Uit onderzoek van RTL Nieuws bleek dat zeer persoonlijke gegevens, zoals BSN-nummers van tienduizend Nederlanders, online zijn verhandeld. Dat zal ook vragen oproepen over een nog af te bouwen systeem voor de vaccinregistratie. '

Gevoelig voor gelobby

Donderdag treedt De Jonge nogmaals aan in de Tweede Kamer. Dat debat over vaccinatiestrategie gaat niet over zaken waar de coronaminister weinig aan kan doen, zoals de gebroken leveringsbeloftes van AstraZeneca. Wel over de ronduit zigzaggende koers in de grootste vaccinatie-operatie in tijden, waarover kabinetsadviseurs én beste stuurlui iedere avond in talkshows debatteren. Maar het geduld van de Kamer raakt op, ook al is de minister demissionair.

De eerste fout van De Jonge en zijn adviseurs bij het RIVM was dat afgelopen jaar te lang werd gerekend op het AstraZeneca-vaccin, dat geschikt is voor kleinschalige inentingslocaties zoals verpleeghuizen en huisartsenpraktijken. Maar Pfizer won de race, met een vaccin dat meer eisen stelt aan opslag en distributie en daarom meer geschikt is voor gezonde mensen die naar grote sporthallen kunnen reizen.

Verder is De Jonge gevoelig voor advies, volgens sommigen gelobby, uit het veld. Zo luisterde hij naar de ziekenhuiszorg, die in januari als eerste hun personeel konden inenten. De huisartsen kregen eerst niet, toen wel gehoor, wat opnieuw kritiek opleverde: want had de Gezondheidsraad niet gezegd dat kwetsbare ouderen eerst moesten? Vervolgens zorgde de onderverdeling van ouderen in leeftijdsgroepen soms voor absurde toestanden. De ene buurvrouw in het verpleeghuis kreeg wel een prik, de andere stond pas weken later gepland. De minister corrigeerde dat. Dinsdag voegden de basisschooldocenten zich in het koor van ‘wij ook eerst’. Volgens De Jonge zijn dit jaar minsten 60 miljoen vaccins besteld, goed voor 35 miljoen mensen.

Lees ook:

De race tussen virus en vaccins is begonnen: maar of we winnen, staat niet vast

Na de aanvankelijke blijdschap over de eerste vaccins wordt steeds duidelijker: de strijd met het coronavirus is nog verre van beslist. Hoe goed zal het lukken om in te spelen op mutaties?

Het geduld van de Kamer met minister De Jonge raakt op: ‘Rutte moet de regie gaan voeren’

De Tweede Kamer verliest het geduld met minister De Jonge. De trage vaccinatie en het lek bij de GGD zorgen voor toenemende frustratie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden