Coalitiefracties

Fracties positief over regeerakkoord, maar ChristenUnie is nog niet tevreden

ChristenUnie-fractievoorzitter Gert-Jan Segers. Beeld ANP
ChristenUnie-fractievoorzitter Gert-Jan Segers.Beeld ANP

Ondanks zijn overwegend positieve geluid, laat ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers als enige echt kritiek doorklinken op het regeerakkoord. Zijn partij wil nog wat aanpassingen. En dat zijn geen punten en komma’s.

Jeannine Julen

Het is iets voor zevenen in de avond als fractievoorzitter Gert-Jan Segers van de ChristenUnie de lobby van het ministerie van landbouw, natuur en voedselkwaliteit binnenloopt. De plek waar zijn fractie uren heeft zitten vergaderen over het nieuwbakken regeerakkoord. “Wij zeggen: dit is een goed akkoord", zegt Segers tegen de meute wachtende journalisten. Zijn partij heeft meer binnengehaald dan vier jaar geleden, zegt hij ook. Maar er zijn in zijn ogen ook punten in het akkoord die slechter zijn dan in het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie.

Met die woorden toont Segers zich kritischer dan de andere fractievoorzitters die na fractieoverleg hun fiat hebben gegeven voor het regeerakkoord. Het CDA heeft het die middag namelijk over ‘een paar details’ die anders moeten, partijleider Wopke Hoekstra spreekt ook van ‘zeer tevreden fractie’. Niet veel later verkondigt D66-leider Sigrid Kaag dat het akkoord bij haar fractie een enthousiasme oproept ‘die zegt: hier staan we voor’. En ook VVD’er Sophie Hermans, de secondant van onderhandelaar Mark Rutte, komt met een positief geluid.

Als enige laat Segers in zijn instemming toch iets van een worsteling doorklinken. In de lobby van het ministerie van landbouw laat hij vallen dat het niet ‘om punten en komma’s’ gaat die hij aangepast wil zien. “Het zijn echt dingen die het akkoord beter maken.”

Tafelen als vier jaar geleden

Welke aanpassingen de ChristenUnie wil doorvoeren, houdt Segers voor zich. Wel laat hij weten dat er ‘veel en lang’ gesproken is over de medisch ethische kwesties. Woensdagochtend om negen uur schuiven de fractievoorzitters opnieuw aan bij de informateurs om de reacties van hun fractieleden door te spreken. De kans dat de formatie klapt op basis van de wensen van de ChristenUnie is bijzonder klein. Segers noemt het regeerakkoord in de huidige staat namelijk “een goede basis om verder te gaan”.

Taferelen als vier jaar geleden – toen ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind tegen het regeerakkoord dreigde te stemmen vanwege het kinderpardon – lijken ook uit te zijn gebleven.

Hoe nu verder?

Woensdag 15 december (waarschijnlijk ’s ochtends): de presentatie van het regeerakkoord na goedkeuring door de fracties van VVD, D66, CDA en ChristenUnie.

Donderdag 16 december, 10.15 uur: een debat over het eindverslag van de informateurs.

Een aanwijzing per motie van de formateur (Rutte). Rutte gaat daarna mogelijk door naar een Europese top, of hij laat zich daar vervangen door de premier van België.

Vrijdag 17 december: fractievoorzitters van de nieuwe coalitie geven de laatste klap op de verdeling van ministersposten over de vier partijen. Er komen hoogstwaarschijnlijk 20 ministers en 10 staatssecretarissen.

Week van 20 december: coalitiepartijen bellen hun ministerskandidaten, die gescreend moeten worden door AIVD. De formateur stelt het kabinet samen.

Week van 27 december: vakantie.

Week van 3 januari: de beoogde ministers komen langs bij formateur.

Rond half januari: beëdiging van het kabinet door de koning, bordesscène. Een ruime week daarna vindt het uitgebreide debat over de regeringsverklaring plaats, in aanwezigheid van alle bewindspersonen.

Waarom dan toch een uur of tien vergaderen over dat conceptakkoord, zoals de ChristenUnie en de VVD deden? Het is moeilijk te zeggen. Wat ook kan meespelen is dat er geleerd is van het verleden. Toen VVD’er Mark Rutte en PvdA-leider Diederik Samsom in 2012 in een moordend tempo een regeerakkoord in elkaar hadden getimmerd, kregen hun fracties maar anderhalf uur (zo gaat het gerucht) de tijd om het door te nemen. De achterban van de VVD stond direct op zijn achterste poten en ook de PvdA was niet te spreken over de gewenste vaart. Dus gunnen de partijen hun fracties nu alle tijd en bestelt de VVD tegen zessen bij Toko Eddo een Indische maaltijd, onder het genot waarvan de laatste punten doorgenomen worden.

Niet financieel doorgerekend

Na 271 dagen formeren heerst er nu overwegend opluchting bij de partijen. Dat blijkt misschien wel het meest uit de woorden van Hoekstra: “We kunnen van start.” Maar terwijl de schouders bij de formerende partijen voorzichtig zakken, valt de Tweede Kamer over het feit dat het regeerakkoord nog niet financieel is doorgerekend door het Centraal Planbureau. Geheel tegen de traditie in.

SP-leider Lilian Marijnissen legde dinsdag aan de Tweede Kamer voor of er niet toch een doorrekening kan komen. Een van budgetvoorlichtingsinstituut Nibud. Ze kreeg het gros van de oppositie mee. Maar de afgevaardigden van de coalitie fronsten met hun wenkbrauwen en maakten dat het SP-verzoek strandde.

Grote kans dat de oppositie aanstaande donderdag, wanneer de Kamer debatteert over het regeerakkoord, opnieuw om enige vorm van een doorrekening zal vragen.

Lees ook:

De uitvoering wordt nog een lastiger klus dan het regeerakkoord zelf

De langste formatie ooit nadert zijn einde. Woensdag presenteren VVD, D66, CDA en ChristenUnie hun plannen. De uitvoering ervan wordt de grootste opgave.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden