AnalyseOnrust Forum voor Democratie

Forum valt uiteen, maar het broeide al veel langer

Thierry Baudet staat donderdag de pers te woord in Amsterdam.  Beeld ANP
Thierry Baudet staat donderdag de pers te woord in Amsterdam.Beeld ANP

De scheuring in Forum voor Democratie is een feit, met afsplitsingen in de senaat, gemeenteraden en Provinciale Staten. Het begon al eerder, met ruzie over de campagne.

De scheuring bij Forum is begonnen, weer met overdonderende snelheid. Thierry Baudet heeft zijn jongste wens in vervulling zien gaan. Hij wilde dat zijn critici zich zouden afsplitsen, zei hij, nadat hij zijn eerdere plan had ingetrokken om lijsttrekkersverkiezingen uit te schrijven. Hij is nog dezelfde dag op zijn wenken bediend. Zijn belangrijkste opponenten verlaten de partij en splitsen zich af.

“Wij willen geen lid zijn van een partij die extremistische denkbeelden duldt”, schrijven Annabel Nanninga, Nicki Pouw, Joost Eerdmans en Eva Vlaardingenbroek bij hun vertrek. Ze komen met nog een verwijt: Baudet is ‘onberekenbaar’. Ook elders in de partij splitsen Forum-volksvertegenwoordigers zich af (zie kader).

Wie stapten er donderdag allemaal uit Forum voor Democratie? 

Nadat eerder deze week senator Paul Cliteur en Kamerlid Theo Hiddema afstand deden van hun zetels, lieten donderdag de anti-Baudetters in een verklaring weten hun lidmaatschap van de partij op te zeggen. Annabel Nanninga stapt uit Forum en gaat verder samen met haar fractiegenoot door als onafhankelijke partij in de Amsterdamse gemeenteraad. Zij was de aanvoerder van de groep prominente Forum-politici die om het vertrek van Thierry Baudet vroegen. 

Ook Senator Nicki Pouw (nummer 3 op de lijst) splitst zich af van de senaatsfractie van Forum. Joost Eerdmans (nummer 4) zegt zijn lidmaatschap op, net als kandidaat-Kamerlid Eva Vlaardingerbroek (nummer 5). Daarmee is de volledige top-5 vertrokken. 

Ook de Overijsselse Statenfractie splitst zich af. Ook valt het partijbestuur uiteen, nadat donderdagavond ook secretaris Astrid de Groot haar vertrek aankondigde.

Een etentje ontaardde in ruzie

De scheuring gaat om veel meer dan de kwestie van de rechts-extremistische geluiden in de jongerenafdeling. Tussen Baudet en zijn belangrijkste kandidaten voor de verkiezingen van de Tweede Kamer botst het al langer. Een simpel etentje om de verkiezingscampagne te bespreken, ontaardde vorige week al binnen de kortste keren in ruzie. Toen moesten de onthullingen over SS-leuzen in de jongerenafdeling nog komen.

Het beeld dat oprijst na dagen van beschuldigingen over en weer, is dat van een partij waar de lijsttrekker zelf de grootste onruststoker is. Dat Baudet vaker bijeenkomsten weet te ontregelen, is bekend. Maar toen de toptien van Forum vrijdag bij elkaar kwam om de campagnestrategie te bespreken voor maart 2021, liep het uit de hand. Het diner was bedoeld om de teambuilding te bevorderen.

Theo Hiddema, Eva Vlaardingerbroek, Joost Eerdmans, Nicki Pouw-Verweij samen met Thierry Baudet tijdens de presentatie van de eerste tien kandidaten van Forum voor Democratie (FVD) voor de Tweede Kamerverkiezingen. Beeld ANP
Theo Hiddema, Eva Vlaardingerbroek, Joost Eerdmans, Nicki Pouw-Verweij samen met Thierry Baudet tijdens de presentatie van de eerste tien kandidaten van Forum voor Democratie (FVD) voor de Tweede Kamerverkiezingen.Beeld ANP

Zelfs een van de weinige overgebleven prominente bondgenoten van Baudet erkent dat het etentje conflictueus verliep. “Baudet deed provocerende uitspraken, zoals we hem wel kennen”, aldus penningmeester Olaf Ephraim (nummer 6 op de lijst). Ephraim zag een lijsttrekker met ‘battle fatigue’, en gaf Baudet het advies rust te nemen. Een dag later brak de crisis uit in de partij, na onthullingen over de jongerenafdeling.

De drie opgestapte kandidaat-Kamerleden Pouw, Eerdmans en Vlaardingebroek hebben een heel andere versie: Baudet is geradicaliseerd en zoekt ruzie. “Bijna iedereen die ik ken, is antisemiet”, riep Baudet op de bijeenkomst, schreef senator Nicki Pouw aan het hoofdbestuur. Haar brief lekte uit via de media. Volgens Pouw provoceerde Baudet die avond met opmerkingen zoals dat het van een hoog IQ getuigt om de Holocaust te relativeren. Hij riep dat het coronavirus “de wereld is ingebracht door George Soros om ons onze vrijheid af te nemen”. Als dat klopt, is Baudet aanhanger van de beruchte, extreem-rechtse Qanon-complottheorie. Zelfs over de muziek was ruzie: Baudet wilde Brahms horen, Joost Eerdmans zette disco op, wat Baudet opvatte als het uitlokken van ‘dominantiestrijd’.

Complotten

Baudet heeft al vaker laten merken dat hij gevoelig is voor complotten. Deze zomer meldde hij al dat hij corona-ontkenner Willem Engel “op de achtergrond steunt”, een uitspraak die slecht viel de achterban. Op het congres in 2019 stond hij op het podium met rapper Lange Frans, tegenwoordig verkondiger van corona-complotten. Ook bij MH17 zag Baudet een samenzwering.

Op het etentje waren ook harde conflicten over de campagne zelf. Baudet wilde dat de camapgne zou draaien om corona en om ‘vrijheid’. Dat is de leuze waarmee ook de actiegroep Viruswaarheid campagne voert. Baudet zei volgens Pouw dat hij er desnoods ‘drie miljoen doden’ voor overheeft in de epidemie, om de bewegingsvrijheid te redden.

Nu zijn belangrijkste critici zijn vertrokken, kan hij weer zelf de koers bepalen. Hij moet nu alleen nog met het partijbestuur zijn conflict uitvechten. Dat bestuur wilde hem weghebben, maar vindt inmiddels dat de leden daarover maar moeten beslissen.

Lees ook: De steun voor Baudet brokkelt steeds verder af

Thierry Baudet bepleitte eerder vandaag een ‘boedelscheiding’ in de hoop dat het modder gooien ophoudt. Maar andere bestuursleden van FvD voelen er niks voor.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden