CoronacrisisEU-aanpak

EU-ministers alsnog akkoord met miljardenpakket corona-steun

Minister Wopke Hoekstra tijdens het EU-overleg tussen de ministers van financiën.Beeld EPA

Het groepje kernlanden, waaronder Nederland en Italië, komt er samen uit. Daarna kunnen alle ministers een zucht van opluchting slaken.

Het was een loodzware bevalling, maar de EU-ministers van financiën hebben gisteravond overeenstemming bereikt over een breed pakket coronasteunmaatregelen voor de EU-economie als geheel. De financiële vangnetten belopen samen meer dan 500 miljard euro. Om iedereen aan boord te krijgen, was wel de nodige verbale acrobatiek nodig.

De eerste reacties waren van alle kanten positief. CDA-minister Wopke Hoekstra toonde zich ‘zeer tevreden’ met het ‘enorm goede’ resultaat, zei hij tijdens een video-persconferentie na afloop. Maar ook zijn grootste rivaal in de taaie discussie, zijn Italiaanse ambtgenoot Gualtieri, was blij dat ‘de eurobonds op tafel zijn gelegd’, meldde hij op Twitter. Zo haalde iedereen eruit wat er van zijn of haar gading was.

Een eerste poging van de ministers  strandde woensdagochtend jammerlijk, na zestien uur overleg. Hoekstra kreeg in de internationale pers de wind van voren omdat hij de grootste dwarsligger zou zijn geweest.

De (video)vergadering die als hervatting diende zou eigenlijk om vijf uur gistermiddag beginnen maar dat tijdstip schoof steeds verder de avond in. Dat kwam vooral omdat de hoofdrolspelers vooraf nog druk met onderonsjes bezig waren om de weg te plaveien voor een akkoord. Dat waren, naast Hoekstra, zijn ambtgenoten uit Italië, Duitsland, Frankrijk en Spanje, plus eurogroepvoorzitter Mario Centeno. Toen dat gezelschap eruit was, werd het een koud kunstje om het compromis voor te leggen aan alle 27 ministers samen.

Eerder deze week leken de standpunten van vooral Italië en Nederland onverenigbaar. Rome bleef aandringen op eurobonds, gezamenlijk uitgegeven obligaties. Nederland en Duitsland blijven daar principieel tegen.

Daarnaast was er onenigheid over de voorwaardelijkheid van leningen uit het noodfonds ESM (Europees Stabiliteitsmechanisme). Hoekstra wilde niet buigen voor de zuidelijke wens om die kredieten zonder al te veel bijbehorende poespas ter beschikking te stellen, met een beroep op de uitzonderlijkheid van deze crisis.

In de slottekst is nu de bepaling opgenomen dat het ESM-geld alleen zonder voorwaarden mag worden gebruikt voor binnenlandse uitgaven aan ‘directe en indirecte gezondheidszorg, genezing en preventie’ die verband houden met het coronavirus.

Over de eurobonds-kwestie lijkt een typisch Brusselse oplossing te zijn gevonden. Voor Rome bleef het een hard punt dat die optie op een of andere manier op tafel bleef. Het compromis is nu, zo zong het gisteravond rond, dat de eurobonds in de eurogroep-conclusies niet voorkomen, maar dat Centeno in een aparte brief aan de regeringsleiders zal vaststellen dat sommige landen nog steeds sterk voorstander zijn, en andere niet.

Deze hele eurogroep-exercitie was ook eigenlijk bedoeld als huiswerk voor die regeringsleiders, die hun top over deze kwestie eind maart zagen mislukken. Waarschijnlijk zal ‘EU-president’ Charles Michel nu snel een nieuwe top bijeenroepen.

Het hele pakket is een samenraapsel van verschillende elementen, die stuk voor stuk wel enorm zijn in omvang. Vanuit het ESM komt ongeveer 240 miljard beschikbaar, van de 410 miljard die dit noodfonds klaar heeft staan. De Europese Investeringsbank maakt nog eens 200 miljard vrij voor leningen aan de zwaarst getroffen sectoren, vooral in het midden- en kleinbedrijf.

Ook is er overeenstemming over 100 miljard aan leningen vanuit de Europese Commissie, ter ondersteuning van nationale maatregelen op het gebied van werktijdverkorting. De bedoeling daarvan is om zo veel mogelijk werkgelegenheid te behouden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden