Nieuws Politiek

Er moet volgens CDA-voorman Heerma weer een bank komen die van de mensen is

CDA-voorman Pieter Heerma: ‘Mensen zijn eventueel bereid iets meer te betalen voor een eerlijk product van een mens waarmee je interactie hebt. En ja, misschien ben ik een blije eikel'. Beeld Werry Crone

De Volksbank (voorheen SNS) als co­öperatie moet de moraal bij bankiers terugbrengen, vindt CDA-fractievoor­zitter Pieter Heerma. Er moet weer een bank komen die van de mensen is.

Het CDA wil van de Volksbank, de voormalige SNS, een coöperatieve bank maken. Pieter Heerma, sinds eind mei fractievoorzitter in de Tweede Kamer, zegt in een vraaggesprek met Trouw: “Er is behoefte aan iets wat lijkt op de oude Postbank. Een bank waar je binnen kan stappen, waar je de mensen kent, met simpele en eerlijke producten, waar het midden- en kleinbedrijf geld kan lenen.”

Het CDA ziet bij consumenten weerzin tegen hoge salarissen voor bankiers en de uitkering van bonussen. Meer regels van de overheid gaan niet helpen, denkt Heerma. “Die leveren uiteindelijk geen moraal op.”

Nieuwe nutsbank

Liever sluit hij aan bij een advies dat in januari werd afgegeven door de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Die constateerde dat de grote banken in Nederland te veel op elkaar lijken en dat een nieuwe nutsbank, waar de consument kan lenen en sparen, de bestaande banken onder druk zet om zich maatschappelijk verantwoord te gedragen. Heerma: “Zo’n bank zonder bonussen zal ook meer tuchtigende werking hebben richting gedrag van andere banken.”

SNS raakte tijdens de kredietcrisis in de problemen en werd in 2013 door de staat genationaliseerd. Ook bij andere banken schoot de overheid te hulp. Die andere banken en verzekeraars zijn inmiddels helemaal of gedeeltelijk verkocht. Alleen SNS is onder de naam Volksbank nog in handen van de overheid. In het regeerakkoord staat dat het kabinet onderzoekt in welke vorm zij de bank van de hand doet, ‘gelet op de diversiteit in het bankenstelsel’. Een alternatieve constructie voor een beursgang of overname door een andere bank is dus een optie.

Heerma signaleert dat de burger vervreemd raakt van grote bedrijven en bureaucratie van de overheid. “Traditioneel hadden we een balans tussen markt, overheid en samenleving. Markt en overheid stonden daarbij in dienst van de samenleving. Maar het is steeds meer markt, overheid en individu. Daarbij werd de markt liberaler, terwijl de overheid ging geloven dat rechtvaardigheid in systemen te vatten is. Het individu krijgt dan het slechtste van twee werelden: kilte zonder moraal met het recht van de sterkste uit de markt en bureaucratie van de overheid. Het antwoord moet uit de samenleving komen, een bank die van de leden is.”

‘Blije eikel’

De nog steeds coöperatieve Rabobank voldoet niet meer aan de eisen die de samenleving stelt, meent Heerma. “Die lijkt te veel op de andere banken. Ik denk meer aan hoe de Rabobank vroeger was, maar dan nog iets meer het Postbank-gevoel. Zo’n bank is niet bezig met aandeelhoudersbelangen, bonussen en het opereren in een groot internationaal speelveld, maar staat ten dienste van de burger.”

Dat zo’n nieuwe coöperatieve bank duurder kan zijn voor de consument hoeft geen bezwaar te zijn, meent de CDA-voorman. Een bank met kantoren die dicht bij de klanten staat, is altijd winstgevend geweest. “Waarom zou dat nu niet meer kunnen? Mensen zijn eventueel bereid iets meer te betalen voor een eerlijk product van een mens waarmee je interactie hebt. En ja, misschien ben ik een blije eikel. Maar ik zit er wel zo in. Ik denk dat heel veel mensen, ook bij de jongere generatie, beseffen dat we iets missen met elkaar.”

Lees ook: 
De kracht van het politieke midden is terug, zegt de opvolger van Buma
Pieter Heerma (41) zit in de kamer waar zijn vader vijfentwintig jaar geleden ook werkte. “Dat geeft dit werk een bijzonder randje.” Lees hier het hele interview met de man die Sybrand Buma opvolgde als fractievoorzitter van het CDA.

‘Banken verstrekken wel heel makkelijk krediet’

Door oprichting van een nutsbank, zoals vroeger de Postbank, gaan de huidige banken beter op hun maatschappelijke taak letten, zegt Casper de Vries, lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden