Coronavirus

En weer past het kabinet regels aan na maatschappelijke druk

Ferd Grapperhaus, minister van justitie en veiligheid, komt aan op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad.Beeld ANP

Na tumult over kerkdiensten in Staphorst met honderden mensen, zijn er nieuwe afspraken met de kerken. ChristenUnie en SGP vinden die te streng.

Alweer moet het kabinet de coronaregels bijstellen. Dit keer gaat het om de uitzonderingspositie van kerken. Minister Ferd Grapperhaus (justitie, CDA) sprak maandag met de kerken af dat zij slechts dertig bezoekers ontvangen en niet meer zingen. Het is een vervolg op de ophef over de Hersteld Hervormde Gemeente in Staphorst die zondag drie keer een dienst organiseerde met zeshonderd bezoekers.

Het is al de tweede keer binnen een week dat het kabinet de coronaregels onder maatschappelijke druk aanpast. Acht dagen geleden vond Rutte het nog niet nodig om op te roepen tot het dragen van mondkapjes in winkels en openbare gebouwen. Twee dagen later kwam het er toch van. Nu trekt het kabinet de teugels aan bij het bezoek aan kerken. Eerder dit jaar ging het kabinet na een fel maatschappelijk debat akkoord met sluiting van scholen.

Spagaat

Nog meer dan in het begin van de coronacrisis zit het kabinet in een spagaat. Enerzijds moeten maatregelen gelden voor iedereen en tegelijkertijd zoekt het kabinet naar mogelijkheden voor uitzonderingen. Zo vindt Gert-Jan Segers, fractievoorzitter van regeringspartij ChristenUnie, dat de afspraak die Grapperhaus maakte ‘geen recht doet aan de manier waarop het overgrote deel van de kerken zich verantwoordelijk heeft getoond’. Wat er in Staphorst gebeurde vindt hij niet goed, maar hij wil wel ‘ruimte voor lokaal maatwerk’.

Op de agenda van minister Grapperhaus stond later deze week al een overleg met het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken, een samenwerkingsverband van 29 kerken en twee joodse gemeenschappen. Dat werd vervroegd door de commotie over de kerkdiensten in Staphorst. Maandagochtend werd afgesproken het aantal bezoekers drastisch in te perken. “Iedereen brengt offers. Kerkelijke organisaties zien dat ook in”, zei de minister.

Op zijn persconferentie een week geleden maakte premier Mark Rutte bekend dat voor binnenruimtes een maximum aantal bezoekers geldt van dertig. Hij maakte uitzonderingen voor betogingen en vergaderingen om de democratie te laten functioneren. Ook het belijden van godsdienst of levensovertuiging viel onder de uitzondering. Rutte lichtte toe: “We zitten met de ingewikkelde situatie in de Grondwet dat wij niet de vrijheid van godsdienst kunnen inperken. Er is intensief contact tussen de kerken en Ferd Grapperhaus.”

Afdwingen kan niet

In maart vielen de kerken wel onder de richtlijn om met niet meer dan honderd (en later dertig) mensen samen te komen. Wettelijk zijn ze niet verplicht zich daaraan te houden. De afspraken van maandag zijn ook niet af te dwingen, maar Grapperhaus gaat ervan uit dat alle kerken zich schikken en zich beperken tot dertig mensen en niet meer zingen.

Net als de ChristenUnie reageerde regeringspartij CDA afwijzend op de kerkelijke bijeenkomsten in Staphorst. “Zeer slecht voorbeeld”, verklaarde CDA-Kamerlid Chris van Dam. “Het recht op godsdienstvrijheid ontslaat je niet van de plicht om daar gepast en veilig mee om te gaan.”

Een ander geluid komt van de SGP. De bezoekers van de kerk in Staphorst horen bij de achterban van deze partij die met drie zetels in de Tweede Kamer zit. Fractievoorzitter Kees van der Staaij wijst erop dat de kerk slechts voor een kwart vol zat en dat anderhalve meter afstand werd gehouden. “De diensten hebben een sober karakter”. Er was geen koffie.

Net als de ChristenUnie meent de SGP dat burgemeesters de mogelijkheid moeten krijgen om in kerken meer bezoekers toe te laten, zoals dat ook kan bij theaters.  Fractievoorzitter Kees van der Staaij is ‘geschrokken’ van de nieuwe afspraak tussen Grapperhaus en de kerken. “Dit gaat wel erg ver. Ik heb het gevoel dat de koers hier meer wordt bepaald door commotie dan door rijp beraad.”

Lees ook:

Rutte roept nu tóch op om mondkapjes te dragen. ‘We veren mee met de samenleving’

Per direct geldt het dringende advies om in alle openbare binnenruimtes een mondkapje te dragen. Het kabinet buigt opnieuw mee met het sentiment in de samenleving.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden