null

Nieuwe kiezers

Eindelijk 18 jaar of ouder of eindelijk een Nederlands paspoort: zij stemden voor het eerst

Beeld Maartje Geels, Inge van Mill

Ongeveer 13,2 miljoen mensen brengen deze verkiezingen hun stem uit. Een deel van hen mag voor het eerst meebeslissen over de landelijke politiek. Omdat ze vier jaar geleden nog geen achttien waren of omdat ze recent een Nederlands paspoort hebben gekregen. Acht nieuwe stemmers aan het woord over hun keuze.

‘Ik kom uit een land waar democratie niet vanzelfsprekend is’

null Beeld Inge van Mill
Beeld Inge van Mill

Shermin Amiri (38)
Woont in Bleskensgraaf
Komt oorspronkelijk uit Iran
Werkt als werkcoach bij de gemeente Rotterdam
Stemt vandaag op D66

“Ik ben eigenlijk al mijn hele leven geïnteresseerd in politiek. Al vanaf mijn zestiende houd ik me bezig met het organiseren van politieke bijeenkomsten, ook in Iran. In 2012 ben ik als politiek vluchteling in Nederland terechtgekomen. Om zoveel mogelijk verschillende Nederlandse woorden te leren keek ik naar televisieprogramma’s en naar videofragmenten uit de Tweede Kamer. Zo kwam ik Alexander Pechtold tegen.

Alexander kan heel goed articuleren, dus hij is goed te volgen. Door hem ging ik me verdiepen in het gedachtegoed van D66. Het sociaal liberalisme spreekt me aan, omdat de individuele vrijheden erin centraal staan, maar het heeft ook oog voor de kwetsbaren. De verkiezingsslogan van D66 is een fijne samenvatting: ‘Voor een land waarin we iedereen vrijlaten, maar niemand laten vallen.’

Ik heb de ambitie om uiteindelijk ook zelf de politiek in te gaan. Ik denk dat je met een buitenlandse achtergrond de verantwoordelijkheid hebt om als rolmodel te fungeren, om een verbinder te zijn. Om een brug te slaan tussen mensen met een migratieachtergrond en het politieke systeem.

Ik kom uit een land waar democratie niet vanzelfsprekend is. Juist daarom wil ik iedereen vragen te gaan stemmen. Het is een voorrecht. En stem dan vooral ook op een vrouw. Nederland heeft alleen nog maar mannelijke minister-presidenten gehad. Ik denk dat de tijd is aangebroken voor vrouwelijk leiderschap.”

‘Bij Mark Rutte heb ik gewoon het idee dat hij weet wat hij doet’

null Beeld Herman Engbers
Beeld Herman Engbers

Tim Schot (19)
Woont in Westendorp
Volgt de mbo-opleiding ICT-beheerder aan het Graafschap College
Stemt vandaag VVD

“Na het invullen van een aantal stemwijzers stonden de VVD, Code Oranje en Forum voor Democratie in mijn top drie. Bij het maken van mijn keuze heb ik op een paar dingen gelet: de lijsttrekker, of er gedoe is binnen de partij en de standpunten. FvD viel voor mij af vanwege de recente onrust binnen de partij. Code Oranje ook, omdat het een nogal kleine partij is. Ik besloot voor de grootste te gaan, de VVD. Over het algemeen ben ik het eens met de standpunten van deze partij, al moet ik eerlijk zeggen dat ik niet elk specifiek regeltje van het partijprogramma heb gelezen.

Mijn keuze voor de VVD is ook gebaseerd op persoonlijk gevoel. Bij Mark Rutte heb ik gewoon het idee dat hij weet wat hij doet. Daarnaast staat de VVD bekend als een goede partij voor ondernemers. Dat is belangrijk voor mij, omdat ik uit een echt ondernemersgezin kom. Mijn ouders hebben allebei een eigen zaak en die wens heb ik zelf ook voor later.”

‘Ik wil een partij die realistisch is, maar ook idealistisch’

Soha Shat uit Gaza mag deze verkiezingen voor het eerst stemmen, ze stemt op D66.  Beeld Maartje Geels
Soha Shat uit Gaza mag deze verkiezingen voor het eerst stemmen, ze stemt op D66.Beeld Maartje Geels

Soha Shat (42)
Woont in Maarssen
Is onderwijsdeskundige en oprichter en directeur van de stichting It’s My Child
Komt oorspronkelijk uit de Gazastrook
Stemt vandaag op D66

“Ik vind het fantastisch dat ik nu mag stemmen. Ik heb vier kinderen en ik zie mezelf graag als een verantwoordelijke moeder. Daarom wil ik ook meebeslissen over wat belangrijk is voor de toekomst, bijvoorbeeld als het gaat over klimaat en onderwijs.

Ik begon met de StemWijzer. Er waren vier partijen waartussen ik twijfelde: GroenLinks, D66, SP en de PvdA. Toen ben ik verder gaan lezen in de verschillende programma’s. Ik heb ook de programma’s van Bij1 en Volt gelezen. En die van de VVD, want ik vind Rutte het goed doen in deze crisis. Bij het bepalen van mijn keuze waren een paar dingen belangrijk: ik wil kiezen voor een partij die er voor iedereen is. Ik wil een partij die realistisch is, maar ook idealistisch. En ik wil een partij die gelooft in gelijke kansen voor iedereen.

Met de stichting It’s My Child begeleiden we nieuwkomer-ouders met het herpakken van hun ouderlijke rol. Daarover geven we ook presentaties aan leraren. Aan het eind zeggen zij vaak: ‘Het klinkt geweldig, maar we hebben al zo weinig tijd.’ Daarom stem ik op een partij die wil investeren in het onderwijs. Ik ga stemmen op D66.

Mijn man en mijn dochter stemmen ook op D66, maar mijn zoon is ondernemer en gek op Mark Rutte. Hij zegt: ‘Onder Rutte mochten we het land in en konden we studeren.’ Daar wil hij hem graag voor belonen.”

‘Ik let vooral op onderwerpen als woningbouw en het klimaat’

null Beeld Koen Verheijden
Beeld Koen Verheijden

Jiri Vos (20)
Woont in Harderwijk
Studeert sociale geologie en planologie aan de Universiteit Utrecht
Stemt vandaag op D66

“Ik weet van mezelf dat ik links georiënteerd ben. Toen ik een aantal kieswijzers invulde, kwam dat ook naar voren; ik kwam meerdere keren uit bij Volt, GroenLinks en D66. Mijn voorkeur ging eigenlijk wel uit naar D66, maar ik heb zelfs nog even gedacht aan de VVD. Dit komt vooral doordat ik van veel vrienden hoor dat zij twijfelen tussen deze twee partijen.

Tijdens het lezen van de partijprogramma’s van VVD en D66 was mijn keuze snel gemaakt. Door mijn studie heb ik met een planologische bril naar de standpunten gekeken. Zo heb ik vooral gelet op onderwerpen als de woningbouw en het klimaat. Die onderwerpen zijn voor mij als toekomstig planoloog het belangrijkst en daarin is D66 naar mijn idee het sterkst. Zij willen vooral binnenstedelijk gaan bouwen, wat niet ten koste zal gaan van het groen. De VVD wil gewoon bouwen waar het kan.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen had ik mij niet zo verdiept in alle partijen. Toen stemde ik gewoon GroenLinks, omdat mijn ouders dat deden. Waarom ik dat nu niet doe? Misschien omdat ik wat ouder en wijzer ben geworden, haha. Voorheen dacht ik: laat maar. Nu vind ik het belangrijk om niet zomaar iets te stemmen.”

‘In Nederland heb je vrijheid, dus ik wil graag meedoen’

null Beeld Maartje Geels
Beeld Maartje Geels

Dunya Husein (41)
Woont in Dordrecht
Komt oorspronkelijk uit Somalië
Stemt vandaag op D66, de PvdA of Denk

“Ik vind het heel belangrijk om te gaan stemmen, zodat je meebeslist over wie de macht krijgt. Ik kom zelf uit Somalië, daar heb ik nooit gestemd. Ik woon sinds 2008 in Nederland en dit wordt de eerste keer dat ik ga stemmen. In Nederland heb je vrijheid, dus ik wil graag meedoen. Bij een activiteit voor moeders uit Somalië en Eritrea heb ik uitleg gekregen over hoe het stemmen werkt.

Ik denk dat ik op D66 ga stemmen. D66 heeft plannen voor kinderen en onderwijs. Ik heb een groot gezin, met zeven kinderen en sinds kort ook kleinkinderen, dus dat vind ik belangrijk. Ik wil graag dat kinderen naar een goede school kunnen gaan. Ik twijfel ook nog over de PvdA en Denk. Gezondheidszorg moet betaalbaar blijven: ik zou de eigen bijdrage bij de verzekering veranderen. Het is voor mensen met weinig inkomen heel zwaar. Veiligheid vind ik ook een belangrijk onderwerp.

Mijn oudste dochter is 21, maar zij woont niet bij mij. Mijn grootste kind daarna is zeventien. Als hij oud genoeg is om te stemmen, ga ik zeker zeggen dat hij moet gaan. In Nederland mag iedereen meedoen.”

‘Dat de ChristenUnie christelijk is, maakt mij niet zoveel uit’

null Beeld Koen Verheijden
Beeld Koen Verheijden

Iris Heijnen (20)
Woont in Nijkerk
Studeert journalistiek aan de Christelijke Hogeschool Ede
Stemt vandaag op de ChristenUnie

“Tot vorige week had ik geen idee op welke partij ik wilde stemmen. Ik had allemaal kieswijzers gedaan, maar daar kwam elke keer iets anders uit. Toen moest ik voor mijn stage bij een mediabedrijf video’s ondertitelen voor de ChristenUnie. In die video’s werden allemaal dingen gezegd waarvan ik dacht: dit zoek ik in een partij.

Ik ben het partijprogramma gaan lezen en ontdekte dat de ChristenUnie allemaal standpunten heeft waar ik achter sta, zoals aandacht voor het klimaat. Dat de partij christelijk is, maakt mij niet zoveel uit, hoewel ik zelf ook christelijk ben. Ik dacht bijvoorbeeld ook aan GroenLinks, omdat ik duurzaamheid een belangrijk onderwerp vind. Maar toen ik hun partijprogramma las, dacht ik: hoe willen ze dat gaan waarmaken?

De plannen van de ChristenUnie kwamen op mij realistischer over. Zij willen verduurzamen, maar bijvoorbeeld wel met aandacht voor de consequenties voor de boeren. Dat is voor mij, als meisje uit een nogal agrarische omgeving, belangrijk. Nijkerk is dan wel officieel een stad, maar je komt hier veel in aanraking met boeren uit de dorpen eromheen. We hebben zelfs een feestdag genaamd ‘Boerenmaandag’.”

‘In Syrië wist ik niet wat vrijheid was’

null Beeld Maartje Geels
Beeld Maartje Geels

Tawfeeq Mousa (36)
Woont in Leiden
Is als Palestijnse vluchteling opgegroeid in Syrië
Werkt als redacteur bij de NTR
Stemt vandaag op GroenLinks

“Dit is de eerste keer dat ik kan stemmen in een democratisch land. Ik vind het geweldig. Ik heb veel dromen en hoop voor de toekomst.

Het belangrijkst vind ik de vrijheid. In Syrië wist ik niet wat dat was. Ik studeerde daar Media en Journalistiek, maar journalisten daar kunnen niet opschrijven wat ze ergens van vinden. Hier kan dat wel. Ik kan nu zeggen wat ik vind.

Ik kijk ook naar de plannen van partijen voor het klimaat. In het Midden-Oosten vinden mensen dat niet zo belangrijk, maar in Nederland weet iedereen heel goed wat het probleem is. Ik wil een mooie toekomst voor onze kinderen, en ook voor immigranten die na mij naar Nederland komen. Toen ik in 2018 een Nederlands paspoort kreeg, ben ik direct lid geworden van GroenLinks. Dat wilde ik niet doen als vluchteling, maar echt als Nederlander. Dat ik nu een Nederlands paspoort heb, is voor mij heel bijzonder. Ook in Syrië leefde ik als vluchteling.”

Ik ga niet op Jesse Klaver stemmen. Ik vind hem een goede politicus, maar ik denk dat hij genoeg steun krijgt. Ik ga een vrouw kiezen. Ik vind het belangrijk dat er meer vrouwen in de Tweede Kamer komen.”

null Beeld Inge van Mill
Beeld Inge van Mill

Hamza Ciklaakbiyik (19)
Woont in Rotterdam, in Delfshaven
Werkt bij een kaasboer
Stemt vandaag op Denk, PvdA of GroenLinks

“Sinds mijn zestiende zit ik in de gebiedscommissie van Delfshaven, waar ik mij inzet voor jongeren en advies uitbreng aan het stadsbestuur van Rotterdam. Toen ik net begon, wist ik nog niets van politiek, maar nu vind ik het belangrijk mij erin te verdiepen.

Ik merk dat andere jongeren in mijn omgeving geen vertrouwen hebben in de politiek. Zij denken dat hun stem niets uitmaakt. Veel van hen krijgen te maken met discriminatie vanwege hun buitenlandse namen. Zij hebben niet het idee dat de politiek daar iets aan gaat veranderen. Ik vertel ze dat hun stem wél iets kan uitmaken.

Dat vind ik het belangrijkst, dat een partij iets tegen discriminatie gaat doen. Zelf werd ik gediscrimineerd bij het zoeken naar een baan. Ik heb toen twee cv’s gestuurd; één onder mijn eigen naam, een andere onder een Nederlandse naam. Bij die tweede werd ik meteen uitgenodigd, onder mijn Turkse naam niet.

Ik weet nog niet welke partij het gaat worden, maar met mijn kladblok erbij ga ik alle partijprogramma’s af om te kijken met welke partij ik het eens ben. Discriminatie moet van mij Nederland uit, dus een partij die dat gaat aanpakken, krijgt mijn stem.”

Wanneer mag je als nieuwkomer stemmen?

Wie een stem uit wil brengen tijdens de Tweede Kamerverkiezingen in Nederland moet de Nederlandse nationaliteit hebben en op de dag van de verkiezingen 18 jaar of ouder zijn.

Om een Nederlands paspoort te kunnen krijgen, moeten nieuwkomers eerst vijf jaar legaal in Nederland verblijven. Vervolgens kunnen zij een zogeheten naturalisatieaanvraag indienen. Alleen nieuwkomers van wie de aanvraag vóór 1 februari van dit jaar is goedgekeurd mogen vandaag (woensdag 17 maart) hun stem uitbrengen.

Volgens Stichting Nieuwlander, die campagne voerde om zoveel mogelijk nieuwe Nederlanders naar de stembus te krijgen, gaat het naar schatting om zo’n 100.000 mensen. De afgelopen tijd zijn er veel naturalisatieverzoeken binnengekomen bij gemeenten. Dat heeft te maken met de vluchtelingencrisis van 2015. Veel mensen die rond die tijd, bijvoorbeeld vanuit Syrië, in Nederland terecht kwamen, kregen recent de Nederlandse nationaliteit.

Lees ook:

Van de Politieke Sekswijzer tot de Boerderij Kieswijzer, tientallen stemhulpen maken de zwevende kiezer wegwijs

Van de Cannabis Stemwijzer tot het welbekende Kieskompas – wie nog niet weet wat te stemmen, kan gebruikmaken van tientallen stemhulpen. Maar ze zijn niet allemaal even nuttig, waarschuwt politicoloog Martin Rosema.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden