Fusiepartij

Een linkse fusiepartij? Lokale PvdA’ers en GroenLinksers zien het best zitten

Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GroenLinks) tijdens COC’s Regenboog Verkiezingsdebat 2021. Beeld EPA
Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GroenLinks) tijdens COC’s Regenboog Verkiezingsdebat 2021.Beeld EPA

Lokale fractievoorzitters van PvdA en GroenLinks reageren verdeeld op de vraag of de partijen moeten fuseren. Maar enthousiasme domineert.

Binnen de PvdA en GroenLinks bestaat draagvlak voor een fusie. Ongeveer de helft van de lokale fractievoorzitters die hebben meegedaan aan een onderzoek van deze krant vindt dat de twee linkse partijen moeten samengaan. Een kleine 30 procent ziet een fusie niet zitten. De rest twijfelt, of wil dat de leden hierover beslissen.

Trouw benaderde alle fractieleiders van beide partijen in de gemeenteraden met vragen over huidige en toekomstige samenwerking. Van de 260 PvdA-fractievoorzitters reageerden er 96 (36,9 procent). Bij GroenLinks reageerden 119 van de 235 fractieleiders (50,6 procent). Enthousiasme voert de boventoon. Fractievoorzitters laten weten dat de partijen lokaal al veelvuldig samen optrekken en plannen maken voor gezamenlijke campagnes voor de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar.

De gedachte dat de partijen samen sterker zijn dan apart, domineert. Een fusiepartij zal volgens voorstanders meer stemmen trekken dan PvdA en GroenLinks afzonderlijk. Qua standpunten zijn de partijen de afgelopen jaren al naar elkaar toe gegroeid. Pim Bliek, PvdA-fractievoorzitter in Edam-Volendam: “De PvdA is de afgelopen tien jaar groener geworden en GroenLinks onder Klaver wat sociaal-democratischer.”

Kabinetsformatie als lakmoesproef

Fractievoorzitters zien de huidige kabinetsformatie als lakmoesproef. Partijleiders Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GroenLinks) hebben toegezegd aan elkaar vast te houden in de onderhandelingen. Voor een toekomstig samengaan is eendrachtig optrekken in de formatie essentieel, vinden veel ondervraagden. Mocht een van beide partijen in de oppositie terechtkomen en de ander in de coalitie, dan zal dat de relatie beïnvloeden. Zoals Henk Wessels (PvdA, Tubbergen) zegt: “Het schaadt de samenwerking voor de toekomst en stelt een fusie zeker vier jaar uit”.

Wat een samensmelting van de partijen kan bevorderen, is dat de fracties in de Tweede Kamer nu ongeveer even groot zijn. De PvdA bezet negen zetels, GroenLinks acht. In het verleden liepen gesprekken over een eventuele fusie spaak omdat de grootste van de twee er meestal geen trek in had. Dat gevaar is nu verdwenen.

Dat neemt niet weg dat er nog meer dan genoeg hordes te nemen zijn voor het zover is. Meer dan een kwart van de fractievoorzitters van beide partijen ziet een fusie (helemaal) niet zitten. Een enkeling zegt zijn of haar partij te zullen verlaten als die fuseert.

Cultuurverschillen

Als belangrijkste bezwaar tegen een verdergaande samenwerking noemen fractievoorzitters cultuurverschillen en leeftijd. GroenLinks geeft volgens hen prioriteit aan klimaat en milieu en de PvdA aan sociale zekerheid. Lokale fractieleiders benoemen het leeftijdsverschil tussen de ‘jonge’ GroenLinks-leden en ‘oude’ PvdA’ers. Ook zijn er onderlinge vooroordelen. PvdA’ers vinden GroenLinksers soms elitaire ‘geitenwollensokkentypes’, zij noemen GroenLinks een one-issuepartij. Sommige GroenLinksers omschrijven de PvdA als een belegen arbeiderspartij die het klimaat niet serieus genoeg neemt en zich richt op ‘een arbeider die niet meer bestaat’.

De vrees van sommige fractievoorzitters is dan ook dat er na een fusie ‘bloedgroepen’ ontstaan binnen de partij, die geregeld met elkaar in conflict zullen komen. Dat soort vleugels zijn er in meer fusiepartijen. Overigens willen vrijwel alle tegenstanders van een fusie wél intensief samenwerken met de andere partij.

Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 zal een recordaantal fusiefracties meedoen. Volgens cijfers van de PvdA werkt zo’n 23 procent van de afdelingen al samen met GroenLinks, of heeft hier plannen voor. De landelijke partijbesturen juichen lokale samenwerkingen toe. De komende tijd proberen zij zoveel mogelijk organisatorische belemmeringen weg te werken. Het moet bijvoorbeeld mogelijk worden om van beide partijen tegelijk lid te zijn.

Lees ook:

Stoppen met elkaar bevechten

Lokale fractievoorzitters zijn enthousiast over een fusie tussen PvdA en GroenLinks. Maar er zijn ook twijfels. Ontstaan er straks geen bloedgroepen van ‘elitaire’ GroenLinksers en ‘machtswellustige’ PvdA’ers?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden