Sylvie Goulard (links) en Ursula von der Leyen op 1 juni 2017, toen ze allebei minister van defensie waren van respectievelijk Frankrijk en Duitsland.

Eu-topbanen

Een Europese Commissie die voor de helft uit vrouwen bestaat? Het scheelt weinig

Sylvie Goulard (links) en Ursula von der Leyen op 1 juni 2017, toen ze allebei minister van defensie waren van respectievelijk Frankrijk en Duitsland. Beeld AFP

Met de komst van het Franse zwaargewicht Sylvie Goulard komt het doel van aankomend voorzitter Ursula von der Leyen tot veler verrassing in zicht.

Terwijl heel Brussel – op een enkele correspondent na – deze zomer op het strand lag, werkte zeker één ander iemand stug door: Ursula von der Leyen, de aanstaande nieuwe voorzitter van de Europese Commissie.

Na een periode van koortsachtige voorbereidingen, zowel inhoudelijk als qua personeelsbezetting, begon de Duitse oud-minister van defensie deze week aan de eerste serieuze ‘sollicitatiegesprekken’ met de kandidaat-Eurocommissarissen.

Er breken nog twee spannende maanden aan voor de hele ploeg, die op 1 november zou moeten aantreden, ook nog eens de gevreesde brexit-dag. Extra onzekerheden rond die datum kan Brussel niet gebruiken.

Bijna alle namen zijn bekend. Gisteren leverde de Franse president Macron, die een voorliefde heeft voor spanningsbogen, een van de laatste puzzelstukjes aan. Het is Sylvie Goulard, een uitgesproken pro-Europeaan met een lange staat van dienst, momenteel vicepresident van de centrale bank van Frankrijk. Ze spreekt vloeiend Engels, Duits en Italiaans.

Primeurs

Daarmee komt zowaar het doel in zicht dat Von der Leyen bij haar kandidatuur had gesteld – en volgens velen te ambitieus was – namelijk dat haar commissie voor minstens de helft uit vrouwen zou bestaan. Het voorzitterschap van de Duitse is toch al een primeur: nooit eerder kreeg een vrouw de leiding van het dagelijkse bestuur van de EU.

De teller staat nu op twaalf zekere vrouwen, van de 27 Eurocommissarissen. Dat worden er waarschijnlijk dertien, als de Roemeense Europarlementariër Rovana Plumb ten minste door de ballotage komt.

Roemenië is een van de weinige landen die voldeden aan het verzoek van de aanstaande commissievoorzitter aan de lidstaten om met minstens twee kandidaten te komen, een man en een vrouw. Dat deed ook Portugal. Daar viel de keuze uiteindelijk op oud-Europarlementariër Elisa Ferreira.

Alleen Italië heeft nog geen naam genoemd. Het land bevindt zich na de val van de regering in een politiek vacuüm. Nu een nieuwe linkse gelegenheidscoalitie nabij is, zal Rome snel met een kandidaat op de proppen moeten komen. Er doen echter geen Italiaanse vrouwennamen de ronde, zodat het aantal van dertien waarschijnlijk het hoogst haalbare is: een recordscore van 48,1 procent.

Zwaargewicht

Nu begint het spel met de portefeuilleverdeling. Elk land wil uiteraard een zware post voor zijn man/vrouw in Brussel, en elke vijf jaar moeten weer mensen worden teleurgesteld.

Het Nederlandse zwaargewicht Frans Timmermans is wel zeker van een toppositie, die hij de afgelopen vijf jaar ook al bekleedde onder Jean-Claude Juncker. Samen met Von der Leyen en de Deense Margrethe Vestager vormt Timmermans het ‘supertrio’ van de nieuwe commissie. Enkele landen in Centraal- en Oost-Europa staken begin vorige maand een stokje voor de promotie van Timmermans tot commissievoorzitter. De vraag is of zij er ook in slagen de PvdA-coryfee weg te houden van de rechtsstaat-portefeuille, waarmee hij zo uitgesproken te werk is gegaan tegen met name Polen. Frans Timmermans zal ongetwijfeld ook zijn eigen, mogelijk geheel nieuwe ambities op tafel hebben gelegd bij Von der Leyen.

Traditioneel spannend wordt het in september en oktober, als alle aspirant-Eurocommissarissen aan de tand worden gevoeld door het Europees Parlement. Dat heeft weliswaar niet formeel de macht om kandidaten te weigeren, maar in dit openbare proces sneuvelt er altijd wel minstens één.

FRANS TIMMERMANS (Nederland)

Had het commissievoorzitterschap begin juli in zicht, maar krachten buiten zijn bereik dwarsboomden dat. Blijft echter ook in de commissie-Von der Leyen de ‘tweede man’ (m/v). Grote vraag: welke zware portefeuille ambieert hij zelf, en welke krijgt hij: opnieuw rechtsstatelijkheid? Of wordt hij Europa’s grote klimaatman?

MARGRETHE VESTAGER  (Denemarken)

Wordt ongeveer net zo belangrijk (gemaakt) als Timmermans. Maakte indruk als mededingings-commissaris. Zou dat kunnen blijven doen, of de overstap kunnen maken naar terreinen als industriepolitiek of belastingzaken, maar ook naar klimaat.

SYLVIE GOULARD (Frankrijk)

President Macron hield de spanning er lang in maar kwam gisteren dan toch met Goulard op de proppen. Zeer ervaren en een graag geziene politica in zowel Parijs als Brussel. Oud-Europarlementariër, oud-minister van defensie, al was dat een kort avontuur. Zal ongetwijfeld een zware portefeuille krijgen.

DIDIER REYNDERS (België)

Greep vijf jaar geleden naast een Eurocommissariaat, en kort geleden naast een topbaan bij de Raad van Europa. Nu kan premier Michel, de aanstaande opvolger van ‘EU-president’ Tusk, kennelijk niet om zijn liberale partijgenoot heen. Reynders is een van de twee informateurs in het moeizame Belgische formatieproces.

JOSEP BORRELL (Spanje)

De voordracht van de Spanjaard maakte begin juli deel uit van de ingewikkelde carrousel van de EU-topfuncties. Hij zal Federica Mogherini opvolgen als EU-buitenlandcoördinator. De huidige minister van buitenlandse zaken wacht nog wel een pittige hoorzitting in het Europees Parlement. 

Lees ook:
Von der Leyen heeft een vrouwenprobleem

De aanstaand voorzitter van de Europese Commissie heeft beloofd te zullen zorgen voor man-vrouw-gelijkheid in haar team. Maar daar denken de lidstaten heel anders over - zoals elke vijf jaar.

Von der Leyen vindt krappe meerderheid in het Europees Parlement

Na ruim zestig jaar en twaalf mannen is het zo ver: de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EU, krijgt een vrouwelijke voorzitter. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden