Weekboek formatie

Drijft ‘Bomtzigt’ het CDA naar een rol in de oppositie?

null Beeld
Beeld

Relatietherapie, de contouren van een herstelplan en Bomtzigt: hoe de week van Hamer eindigde in de vangrail.

Mariëtte Hamer zal even flink gestampt hebben donderdagavond. Had ze net een dag succesvol relatietherapie bedreven met het samenbrengen van complexe duo’s in de formatie, zorgde het memo van Pieter Omtzigt voor een nieuwe schokgolf. Tientallen pagina’s over hoe Omtzigt intern is tegengewerkt in zijn campagne voor het lijsttrekkerschap zorgen voor nieuwe onrust bij het CDA, de partij die vooral door de VVD als onmisbaar wordt gezien voor de formatie.

De informateur gebruikte deze week onder meer voor het masseren van alle hoofdrolspelers. Laat Wopke Hoekstra maar eens met Jesse Klaver de inhoudelijke verschillen bespreken, Sigrid Kaag met Gert-Jan Segers een boom opzetten en Mark Rutte het wantrouwen bij Lilianne Ploumen proberen weg te nemen. Donderdag kwamen deze ‘complexe duo’s’ bij Hamer langs. Aan de opmerkingen na afloop te oordelen had het de onderlinge verstandhouding geen kwaad gedaan. Klaver vond het zelfs ‘naar meer smaken’.

Rijbewijzenclub

Vooruitgang boekte Hamer ook met het herstelplan voor de economie na corona, waarover ze enkele kleinere partijen raadpleegde. Langzaam werkt Hamer zich zo door haar opdracht heen. Ze is grondig, soms te grondig, gezien het grote aantal directeuren van uitvoeringsorganisaties dat vrijdag bij haar langstrok. Want wat moet de directeur van de rijbewijzenclub op het Binnenhof als de formatie in de vangrail hangt, ook al heet die directeur Alexander Pechtold?

Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA) staat de pers te woord voorafgaand aan de beëdiging van de Kamerleden in de Tweede Kamer.  Beeld HH, ANP
Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA) staat de pers te woord voorafgaand aan de beëdiging van de Kamerleden in de Tweede Kamer.Beeld HH, ANP

Het laat in ieder geval zien dat Hamer zich niet gek laat maken. De inhoud is leidend, zo benadrukten ook alle partijen deze week.

Nieuwe krassen

Ondanks de nieuwe onrust rond Omtzigt – die ziek thuiszit – heeft dit kritische Kamerlid indirect veel aan deze inhoudelijke kant van de formatie bijgedragen. Omtzigts ideeën over macht en tegenmacht, zijn oproepen voor een nieuwe opener bestuurscultuur en herstel van de democratische rechtsorde vonden hun weg in de taakopdracht van Hamer, zoals die door de Tweede Kamer is opgesteld. Omtzigt is een van de Kamerleden die al tijden hamert op meer openheid, een kritischer rol van het parlement en op de grote problemen bij de uitvoeringsorganisaties. Het ‘Omtzigt functie elders’ dat vervolgens door slordigheid naar buiten kwam, zorgde voor extra druk op de demissionaire regeringspartijen om met serieuze verbeteringen te komen.

Wat moet Hamer dus met Omtzigts nieuwe memo over het CDA? Niet veel, of het moet voor verdere vertraging zorgen. De kwestie raakt vooral het CDA intern. De vraag of de middenpartij nodig is voor een succesvolle formatie is waarschijnlijk vrijdagmiddag opnieuw op tafel gekomen, toen Hamer weer met Kaag en Rutte sprak. Voor Kaag is dat niet vanzelfsprekend. Rutte heeft zich tot nu toe vierkant achter Hoekstra geschaard en ziet VVD, D66 én CDA als het motorblok van een nieuw kabinet. Hoekstra wil graag regeren, maar weet dat dit lastiger wordt nu ook zijn reputatie door het memo nieuwe krassen heeft opgelopen. Van Omtzigt is bekend dat hij het CDA niet opnieuw met Rutte ziet regeren.

Relatietherapie voor het CDA

Het zijn vooral de christen-democraten die nu in relatietherapie moeten. Persoonlijke verhoudingen zijn zwaar verstoord, reputaties beschadigd, verliezen nog niet verwerkt.

Begin juli komt de evaluatie van oud-CDA-minister Spies over de campagne, waarvoor Omtzigts memo eigenlijk was bedoeld. Dat zal opnieuw voor pijn, discussie en tijdverlies zorgen, tijd die de formatie niet kan missen. En relatietherapie, zo weten alle politici en ook Hamer, kan een partij het best ondergaan in de oppositie.

Lees ook:

In een gelekt document haalt Pieter Omtzigt 76 pagina’s lang uit naar het CDA

In een gelekt document rekent Kamerlid Pieter Omtzigt af met partijgenoten in het CDA, zegt dagblad De Limburger dat het stuk als eerste in handen kreeg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden