Notulen ministerraad

Dit zijn de meest ‘brisante’ passages uit de notulen.

Demissionair premier Mark Rutte maakte vrijdag bekend dat de kabinetsnotulen over de toeslagenaffaire en Omtzigt openbaar worden.  Beeld EPA
Demissionair premier Mark Rutte maakte vrijdag bekend dat de kabinetsnotulen over de toeslagenaffaire en Omtzigt openbaar worden.Beeld EPA

Dat de letterlijke notulen van de ministerraad twee jaar na dato voor iedereen te lezen zijn, is uniek. Het kabinet noemt het een ‘zeer uitzonderlijke stap’, bedoeld om tijdens de coronacrisis en na de val van het kabinet vertrouwen terug te winnen.

Hier volgen de meest opvallende passages uit de 37 gepubliceerde pagina’s. Het gaat om de notulen, inclusief de persoonlijke notulen, van de ministerraden van 10 mei tot en met 12 juli 2019, en 18 oktober tot en met 29 november 2019. Dit is de periode dat Trouw en RTL langzamerhand de enorme omvang van het toeslagenschandaal onthullen, dat veel groter blijkt dan de eerste ‘CAF-11-zaak’ bij de Belastingdienst.

Over de angst dat er te veel mensen compensatie moeten krijgen:

Het kabinet maakt zich vanaf het begin zorgen dat er te veel mensen compensatie moeten krijgen, ook al wordt naar buiten toe op dat moment vol gehouden dat het slechts om één fraudezaak gaat met ongeveer driehonderd gezinnen.

7 juni 2019: “Het ingewikkelde is dat de wetgeving weinig mogelijkheden biedt voor compensatie aan deze mensen en dat ook niet verder dan vijf jaar kan worden teruggekeken. Spreker zal desalniettemin op zoek gaan naar mogelijkheden om deze mensen tegemoet te komen, met inachtneming van de regels. Daarbij zal worden gepoogd om precedentwerking richting andere dossiers zoveel mogelijk te beperken.”

“Minister Koolmees kan zich vinden in de aanpak van staatssecretaris Snel en biedt, mede namens staatssecretaris Van Ark, aan actief mee te denken op dit dossier. Eventuele precedentwerking kan breder zijn dan alleen voor de Belastingdienst en het UWV en dient zoveel mogelijk te worden voorkomen.”

Staatssecretaris Menno Snel wist al in augustus 2019 dat er minstens 8400 ouders getroffen waren.

15 november 2019: “De getroffen ouders zullen ruimhartig worden gecompenseerd. Dit betreft onder andere het onterecht teruggevorderde bedrag en een compensatie voor materiële en immateriële schade … Het streven is om deze compensatie nog dit jaar uit te keren aan de getroffen, naar schatting 300, ouders. Hiermee is een bedrag van circa 7 mln euro gemoeid. Het is echter denkbaar dat de groep van getroffen ouders oploopt tot 9000 ouders. In dat geval zouden hier enkele tientallen miljoenen mee zijn gemoeid. ”

Over het niet of gering informeren van de Tweede Kamer:

De Kamer vroeg meermalen om een ‘volledig feitenrelaas’ van de toeslagenaffaire. Slechts één minister uit zijn zorg of het kabinet wel voldoet aan de grondwettelijke inlichtingenplicht aan de Tweede Kamer, en dat is minister Ferd Grapperhaus van justitie. Maar hij biedt tegelijk aan mee te denken over manieren waarop ze toch met zo weinig mogelijk informatie toe kunnen.

15 november 2019: “Minister Grapperhaus uit zijn zorgen over het niet verstrekken van een feitenrelaas en wijst erop dat de motie-Omtzigt met Kamerbrede steun is aangenomen. De vraag is of de staatssecretaris hiermee wegkomt. Spreker biedt aan om mee te denken over een wijze waarop kan worden gesteld dat de kabinetsreactie tevens een feitenrelaas bevat.”

Over lastige Kamerleden:

Minister Wouter Koolmees is ‘zeer ontstemd’ over de opstelling van coalitie-fracties ten opzichte van staatssecretaris Menno Snel, die weinig behulpzaam is bij het oplossen van de problemen.

12 juli 2019: “Minister Koolmees licht toe dat tijdens het voortgezet AO stopzetten kinderopvangtoeslag op 4 juli 2019 in de Tweede Kamer een motie van afkeuring (31066, nr. 505) is ingediend door het lid Leijten van de SP-fractie. Hoewel deze motie niet is gesteund door de VVD- en CDA-fracties, voeren de woordvoerders van deze fracties, de heer Omtzigt en mevrouw Lodders, wel een gezamenlijke strijd met mevrouw Leijten tegen staatssecretaris Snel.”

Staatssecretaris Menno Snel van financiën tijdens het debat met op de achtergrond Pieter Omtzigt (CDA) in de Tweede Kamer over het optreden van de Belastingdienst in de affaire rond kinderopvangtoeslagen.  Beeld ANP
Staatssecretaris Menno Snel van financiën tijdens het debat met op de achtergrond Pieter Omtzigt (CDA) in de Tweede Kamer over het optreden van de Belastingdienst in de affaire rond kinderopvangtoeslagen.Beeld ANP

Over het 'sensibiliseren’ van Pieter Omtzigt:

“Minister Hoekstra sluit zich aan bij minister Koolmees en laat weten dat de relatie tussen het kabinet en de coalitiefracties in de Tweede Kamer ingewikkeld te noemen is. Opgemerkt zij dat door minister De Jonge en spreker veel tijd en energie is gestoken in het sensibiliseren van de heer Omtzigt, met overigens beperkt succes.”

Over de onthullingen van Trouw en RTL:

21 mei 2019: “Staatssecretaris Snel meldt dat ten onrechte in de publicatie van RTL en Trouw de suggestie wordt gewekt dat er sprake is van discriminatie door de Belastingdienst bij de opsporing van fraude. Geconstateerd zij dat de publicatie een giftige mix betreft waarin waarnemingen en feiten door elkaar lopen.”

Minister Sigrid Kaag over de rol van de coalitie:

12 juli 2019: “Minister Kaag laat weten minder moeite hebben met het verschijnsel dat leden van de coalitiefracties in de Tweede Kamer zich openlijk tegen het kabinet afzetten. Het is immers in een democratie een gezond teken dat er fel wordt gedebatteerd, ook door leden van de coalitiefracties. Wel dient dit debat binnen bepaalde kaders plaats te vinden. Spreekster stelt voor dat het kabinet dit in overleg met de voorzitters van de coalitiefracties bespreekt.”

Staatssecretaris Snel over de hardvochtigheid van de Belastingdienst:

12 juli 2019: “Het dienstonderdeel Toeslagen van de Belastingdienst is een zeer efficiënte dienst. Vanuit budgettair oogpunt is dit positief, maar vanuit het oogpunt van de burger is dit minder positief. Er bestaan vrijwel geen gebruiksvriendelijke loketten waar mensen met vragen terecht kunnen en de wetgeving is zo ingericht dat deze uitgaat van de kwade wil van toeslagontvangers. Dit betekent ook dat het voor burgers vrijwel onmogelijk is om rechtszaken tegen de Belastingdienst te winnen. Dit gebeurt slechts in ongeveer 20 procent van de gevallen. In de ogen van spreker is dat echter niet langer houdbaar.”

15 november, uit de P-notulen: “Uit deze Wob-documenten blijkt dat binnen de Belastingdienst de handhaving en fraudebestrijding met een ongepaste mate van trots is benadrukt. Dit is mogelijk begrijpelijk vanuit het oogpunt van fraudebestrijding, maar dient tevens te worden bezien in het licht van het effect op de getroffen ouders. In totaal zullen meer dan duizend documenten naar de Tweede Kamer worden verstuurd.”

Lees ook:

Staatsgeheim, persoonlijk en mogelijk ‘brisant’: wat zijn p-notulen?

Maandagavond zijn ze openbaar gemaakt: de notulen van de ministerraad uit het jaar 2019, toen de ministers spraken over de toeslagenaffaire. Inclusief de persoonlijke notulen die ministers krijgen in een verzegelde envelop.

Lees hier het het hele dossier over de kinderopvangtoeslag affaire

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden