Nieuws Amerikaanse presidentsverkiezingen

Democratische presidentskandidaten solliciteren meer dan dat ze debatteren

Elizabeth Warren aan het woord tijdens het debat. Cory Booker (links) en Beto O'Rourke luisteren toe. Beeld REUTERS

Elizabeth Warren toonde haar strijdbaarheid, Beto O’ Rourke begon zijn eerste antwoord doodleuk in het Spaans en Bill de Blasio pleegde met New Yorkse brutaliteit de eerste interruptie. Tien Democratische presidentskandidaten ontmoetten elkaar woensdagavond in Miami voor het eerste debat in de aanloop naar de verkiezingen van 2020.

De winnaar – wie dat was, daarover werd nog tot laat in de avond op televisie gediscussieerd – zal maar kort van zijn of haar glorie kunnen genieten. Vanavond is er weer een debat, met tien andere kandidaten. Toevallig – de groepen werden door het lot bepaald – waren het woensdag vooral kandidaten die het in de peilingen niet bijzonder goed doen, met als enige uitzondering senator Elizabeth Warren. Dat maakte dat het debat vaak meer het karakter had van een sollicitatieronde, met sollicitanten die vastbesloten waren die ene unieke kwaliteit te vermelden die hen aan de begeerde baan moet helpen.

Zo wist Cory Booker in bijna elk antwoord wel zijn voor een senator ongebruikelijke woonomgeving te verwerken, een arme buurt in Newark, waar voornamelijk zwarten en latino’s leven. Tulsi Gabbard, lid van het Huis van Afgevaardigden uit Hawaii, deed hetzelfde met haar ervaring als militair in Irak. En Tim Ryan, afgevaardigde uit Ohio, zag elk probleem door de lens van de door de Democraten verwaarloosde arbeiders in staten als Ohio, die in 2016 overliepen naar Trump.

Wat spreektijd betreft was Booker de winnaar. Volgens een telling van de New York Times wist hij in twee uur tijd ruim elf minuten aan het woord te blijven, dankzij vragen van de presentatoren van tv-netwerk NBC, antwoorden die hij mocht geven omdat anderen hem hadden aangevallen, en interrupties. Ook Beto O’Rourke, voormalig afgevaardigde uit Texas, liet veel van zich horen, net als Elizabeth Warren, voormalig minister van volkshuisvesting Julián Castro en senator Amy Klobuchar uit Minnesota.

Het minst tevreden kan Jay Inslee zijn. De gouverneur van Washington was maar vijf minuten en vijf seconden aan het woord. Maar voor hem is dat misschien nog genoeg ook: Inslee is zonder zich daarvoor te generen een kandidaat met maar één programmapunt, het aanpakken van de klimaatverandering. De vraag over dat onderwerp ging naar hem, en later benadrukte hij nog eens dat hij dat als het grootste gevaar voor het land ziet, en als zijn eerste taak als president. “En ik verbaas me erover dat ik de enige ben die dat zegt.”

Voor de andere kandidaten was klimaatverandering één van de grote problemen van het land, naast dure zorgverzekeringen en medicijnen, het grote aantal slachtoffers van vuurwapengeweld en de problemen rond immigratie.

Obamacare

Rond zorgverzekeringen konden de tien goed tegen elkaar worden uitgespeeld. Sommigen willen Obamacare, dat al veel onverzekerde Amerikanen aan een zorgpolis heeft geholpen, uitbreiden met een ‘openbare optie’, een ziekenfonds dat een voor iedereen toegankelijk alternatief moet bieden voor particuliere verzekeringen. Anderen willen, moe van de strijd over Obamacare met de verzekeringsmaatschappijen en de Republikeinen, alle Amerikanen laten overstappen naar een staatsziekenfonds.

Dat wekte de ergernis van John Delaney, voormalig afgevaardigde uit Maryland. Delaney stelde zich al begin 2017 kandidaat. Hij reist sindsdien om de haverklap naar Iowa en New Hampshire, in de hoop vroeg een naam op te bouwen in die staten, die begin 2020 de reeks voorverkiezingen openen. Delaney wil de kandidaat zijn van het realistische beleid. En voorstellen voor een staatsziekenfonds vindt hij niet uitvoerbaar. “Van ziekenhuizen hoor ik: als we alleen moeten leven van de tarieven die de overheid betaalt, gaan we meteen dicht.” Hij kreeg applaus voor de kernachtige zinnen die hij vaak gebruikt in interviews en toespraken: “We moeten de partij zijn die behoudt wat werkt en repareert wat stuk is.”

Over vuurwapens waren de van de Democraten bekende voorstellen te horen: een hernieuwd verbod op ‘oorlogswapens’ en eindelijk waterdichte controles bij de aankoop van vuurwapens.

Maar wat moet er gebeuren met de miljoenen wapens die er al in omloop zijn in de VS? Cory Booker wil voor wapenbezit een schietbewijs verplicht stellen, naar analogie van het rijbewijs. Elizabeth Warren had er geen concreet plan voor – opvallend, want overal een plan voor hebben is in de loop van de campagne haar handelsmerk geworden. Ze wil onderzoek naar de oorzaken van doden door vuurwapengeweld, want algemene oplossingen bestaan volgens haar niet. “Wapens in handen van een verzamelaar, die ze nooit afvuurt en er veilig mee omgaat, is heel iets anders dan wapens die van hand tot hand gaan. We moeten dit behandelen als een gezondheidszorg-probleem. Dat betekent data verzamelen en de resultaten toepassen, of dat politiek populair is of niet”

Oplopende emoties

Over immigratie liepen de emoties het hoogst op, onder invloed van het nieuws van de afgelopen dagen: kinderen die ziek en hongerig opgesloten zitten in centra van de grenspolitie; de schokkende foto van een vader en zijn dochtertje, verdronken in de Rio Grande. Julián Castro, die een wetsartikel wil afschaffen dat illegale grensoverschrijding strafbaar stelt, kreeg het aan de stok met Beto O’Rourke, die zo ver niet wil gaan maar wel ‘iedereen met respect wil behandelen’. Hij beet hem toe: “Je moet je huiswerk doen.”

Castro kreeg in de media goede recensies na afloop. De enige Latino onder de twintig kandidaten sprak ook zo nu en dan even Spaans. Net als bij O’Rourke leek dat niemand te storen. En één Spaans woord van hem werd zelfs met applaus begroet. Dat was toen hij in zijn slotwoord beschreef hoe hij begin 2021 het Witte Huis zou betreden. “Dan is het adiós Trump!”

Lees ook:

Tijd voor een pikorde in de Democratische kippenren

Als Trump in 2020 de verkiezingen weer wint, ligt dat in elk geval niet aan gebrek aan animo om het tegen hem op te nemen. Nog nooit waren er zoveel Democratische kandidaten

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden