null Beeld -
Beeld -

Plein 2Vrouwen in de politiek

De zorg is de beste springplank voor politiek succes

Bij de urenlange formatiedebatten viel het de afgelopen weken direct op: het is in de nieuwe Tweede Kamer een komen en gaan van vrouwelijke politici bij de interruptiemicrofoon. Zeven van de – inmiddels – achttien fracties hebben een vrouw aan de leiding. De tijd dat de blauwe herenkostuums het beeld in de plenaire zaal bepaalden, lijkt definitief voorbij.

Ook bij de nummer 2-posities in de fracties is zoiets zichtbaar: veel nieuwe vrouwen, sinds de verkiezingen. Met die vrouwenopmars is iets bijzonders aan de hand, signaleert de redactie van deze rubriek. Het nieuwe politieke talent komt uit één bepaalde hoek. Veel van de vrouwen kennen elkaar als opponenten uit kleinere debatten, tijdens de afgelopen kabinetsperiode. Ze waren toen woordvoerder over de ziekenhuizen, ouderenzorg, gehandicaptenzorg of andere gezondheidskwesties.

Een belangrijke spil die als vice-fractievoorzitter de dagelijkse zaken bestierde

De zorg is misschien wel de beste springplank voor een politieke carrière, gezien de lijst van vrouwelijke Kamerleden die momenteel hoge posities bekleden. Kamervoorzitter Vera Bergkamp (D66), onlangs gekozen als opvolger van Khadija Arib, maakte haar vlieguren in de Tweede Kamer jarenlang als woordvoerder over onder andere de langdurige zorg. Ze weet alles van het pgb, verpleeghuizen en de gehandicaptenzorg. Daarnaast was ze achter de schermen bij de fractie van D66 een belangrijke spil, die als vice-fractievoorzitter de dagelijkse zaken bestierde.

Hetzelfde geldt voor de nieuwe nummer 2 bij de VVD, waarnemend fractievoorzitter Sophie Hermans, de voorlopige opvolger van Klaas Dijkhoff. Ook zij is een voormalige zorgwoordvoerder. Bij het grote publiek is Hermans nog niet zo bekend, maar toen ze onlangs in grote debatten optrad, deed ze dat in precies dezelfde stijl als eerder bij de zorgdebatten over de verpleeghuizen.

De belangrijke vrouw achter Jesse Klaver

Nog steeds is op het Binnenhof de zorg het domein van vooral vrouwelijke Kamerleden. Rolpatroonbevestigend of niet, het blijkt een startpunt dat veel kansen biedt. De speciale Kamercommissies die zich buigen over de medische zorg, ouderenzorg, jeugdzorg en gehandicaptenzorg zijn blijkbaar een goede leerschool. De nieuwe nummer 2 van GroenLinks, Corinne Ellemeet, maakte er haar politieke vlieguren. Nu is ze de belangrijke vrouw achter Jesse Klaver. Bij de belangrijke debatten over de kabinetsformatie zit ze steeds een bankje achter hem, voor advies en overleg.

PvdA-fractievoorzitter Lilianne Ploumen koos in 2017 na een ministerschap voor de zorgportefeuille, toen ze weer ‘gewoon’ Kamerlid werd. Ze wierp zich in debatten in kleine vergaderzaaltjes vol vuur op kwesties als de patentmacht van de farmaceutische industrie. Bij de SP is de huidige rijzende ster Renske Leijten jarenlang de belangrijkste woordvoerder over de zorg geweest. Daar beet Leijten zich vast in onder andere het pgb. Toen de SP een plekje zocht in de fractie om Lilian Marijnissen op te leiden voor de hoogste post, werd het ook de commissie zorg. Dáár ging Marijnissen het Kamervak leren.

De commissie ‘kijvende wijven’, is inmiddels taboe verklaard

Berucht is de bijnaam die de commissie zorg vroeger had in de Haagse wandelgangen. De ‘commissie kijvende wijven’, werd die bij wijze van grap genoemd, een naam die in kringen van de VVD was bedacht, maar jarenlang een eigen leven leidde. Kamerlid Renske Leijten klaagde er ooit over in een interview in Trouw. “Een nare vorm van framing. Zeg je dat, dan hoef je het niet meer over de inhoud te hebben, alleen over vrouwen die dus blijkbaar emotioneel zijn.” Ook CDA-minister Mona Keijzer, jarenlang woordvoerder, ergerde zich eraan.

Anno 2021 is de bijnaam taboe verklaard. Niemand op het Binnenhof die er nog een grap in ziet. De vrouwen uit de commissie zorg hebben hun ultieme genoegdoening. Ze zijn nu zelf aan de macht.

Top 6 Ex-zorgwoordvoerders

Sophie Hermans (VVD)
Vera Bergkamp (D66)
Lilianne Ploumen (PvdA)
Corinne Ellemeet (GroenLinks)
Renske Leijten (SP)
Lilian Marijnissen (SP)

De rubriek Plein 2 behandelt de belangrijke en minder belangrijke bijzaken in politiek Den Haag, beschreven door de parlementaire redactie van Trouw. Eerdere afleveringen zijn hier na te lezen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden