IND

De wachttijden voor een verblijfsvergunning lopen alweer op, en dat zal voorlopig zo blijven

Een asielzoeker op de binnenplaats in het aanmeldcentrum van de IND in Ter Apel.  Beeld ANP
Een asielzoeker op de binnenplaats in het aanmeldcentrum van de IND in Ter Apel.Beeld ANP

Mede door de crisis in de asielopvang moeten mensen steeds langer wachten tot ze horen of zij in Nederland mogen blijven.

Petra Vissers

Asielzoekers moeten opnieuw te lang wachten tot de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) een beslissing neemt of zij in Nederland mogen blijven. De wachttijden lopen op, en dat zal het komende jaar zo blijven. De IND loopt in steeds meer asielaanvragen aan tegen de grenzen van wat nog uitvoerbaar is.

Dat zegt directeur-generaal Rhodia Maas van de IND in een toelichting op de zogeheten Stand van de Uitvoering die vrijdagmiddag naar de Tweede Kamer is gestuurd. In dat document schetst de IND, een uitvoeringsorganisatie van het ministerie van Justitie en Veiligheid, hoe de organisatie ervoor staat.

Achterstand was juist ingelopen

Een van de zaken die de dienst signaleert is dat de wachttijden opnieuw oplopen. Dat terwijl een taskforce eind vorig jaar nu juist een enorme achterstand had ingelopen.

Asielzoekers hoeven op dit moment nog niet zo lang te wachten als vorig jaar, toen een deel van de mensen op enig moment 74 weken moest wachten op een besluit. Maar de problemen lopen wel op: in januari van dit jaar zat 8 procent van de eerste asielaanvragen buiten de wettelijke beslistermijn, in mei was dat al 31 procent.

Maas verwacht bovendien dat de wachttijden blijven oplopen. “We zien dit jaar een hogere asielinstroom dan verwacht. Dan is al heel snel het idee: de IND gaat dat gewoon cheffen”, zegt ze. “Maar wij kunnen niet beloven dat we dit jaar alle aanvragen binnen de termijnen kunnen beoordelen.”

Volgens Maas is de IND van oudsher geneigd om in situaties zoals deze te zeggen ‘Natuurlijk regelen we dat’, maar begint dat nu te veranderen. “We leren vaker ‘nee’ te zeggen.”

Meer geld en vertrouwen

Maas pleit voor meer vertrouwen in de IND-medewerkers. Asielaanvragen zijn complex, niet in de laatste plaats omdat er steeds meer regels zijn bijgekomen die een oordeel zo objectief mogelijk moeten maken. “Maar uiteindelijk komt het neer op de vraag: geloof ik de persoon die tegenover me zit, of niet?”

Soms gaat het fout, erkent Maas, met alle schrijnende gevolgen van dien. “En dan is de vraag: schiet je als politiek dan meteen in de regelreflex?”

Daarbij vraagt de IND om een meer stabiele financiering. Nu moet de dienst onmiddellijk krimpen, en dus mensen ontslaan, als er tijdelijk minder asielzoekers naar Nederland komen. “Als er pas meer geld komt op het moment dat je de instroom ziet stijgen, loop je altijd achter de feiten aan”, schetst Maas. “Dan moet je nog mensen werven en opleiden en dat is, zeker op de huidige arbeidsmarkt, geen sinecure.”

In het coalitieakkoord is al afgesproken dat de hele asielketen structureel 200 miljoen euro erbij krijgt zodat niet de hele tijd op- en afgeschaald hoeft te worden.

Veel verhuizingen

Dat de wachttijden bij de IND oplopen, is allereerst vervelend voor asielzoekers, maar het is ook geen goed nieuws gezien de huidige crisis in de opvang. Hoe langer het duurt voor mensen een oordeel krijgen van de IND, hoe langer ze moeten worden opgevangen door het Coa.

Andersom is de crisis bij het Coa ook slecht nieuws voor de IND. Maas: “We hebben te maken met veel no-shows.” Door de vele verhuizingen van asielzoekers is het lastig de gehoren over hun asielaanvraag te plannen. Asielzoekers zijn vaak alweer elders ondergebracht tegen de tijd dat ze aan de beurt zijn bij het IND-kantoor waar ze waren uitgenodigd.

Lees ook:

Vage eisen maken een snelle gezinshereniging voor vluchtelingen nagenoeg onmogelijk

Het is voor vluchtelingen ontzettend lastig om hun gezin naar Nederland te laten komen. De wachttijden zijn lang en de eisen onduidelijk.

Volgens deze advocaten worden vreemdelingen net zo hard behandeld als de toeslagenouders

Het vreemdelingenrecht vertoont gelijkenissen met de toeslagenaffaire. Vreemdelingenrechtadvocaten brengen dat onder de aandacht in hun boek Ongehoord. Onrecht in het vreemdelingenrecht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden