FramingHans de Bruijn

De VVD spreekt over de ‘rafelranden’ van het kapitalisme, en daar is over nagedacht

Het neoliberale ­geloof in marktwerking is aan het verdwijnen. Zelfs de VVD wil ervan af en pleit voor een sterkere overheid. Hoe frame je dat als VVD, als je de partij van de vrije markt bent? De overheid, zo zegt het concept-verkiezingsprogramma, zal ‘de rafelranden van het ­kapitalisme actief bij moeten schaven.’

Dat frame ‘rafelranden’ blijft hangen en komt overal in de media terug. Wat is de kracht ervan?

Het is goed nieuws voor wie tegen die rauwe marktwerking is. De VVD is kritisch op zichzelf, zegt Rutte, en ziet nu het belang van een sterke overheid. Het model van marktwerking is blijkbaar uitgewerkt. Je ziet een versleten kledingstuk voor je, waar de rafels aan hangen. Daar kun je niets meer mee, een forse ingreep is noodzakelijk.

Je ziet een kleed voor je met aan de uiteinden wat losse draadjes

Het is ook goed nieuws voor wie juist wel in marktwerking gelooft. Het gebruik van de term rafelranden is heel relativerende taal. Je ziet een kleed voor je met aan de uiteinden wat rafeltjes, wat losse draadjes. Als je die bijschaaft, ziet alles er weer pico bello uit. De VVD blijft zo de partij van de markt, ze schaaft slechts wat rafelranden bij “om te zorgen dat onze liberale markteconomie werkt zoals kapitalisme bedoeld is”, zegt het programma geruststellend.

Rafelrand heeft zelfs iets positiefs – de rafelrand van de stad is de plek van creativiteit en vernieuwing. Dat geldt ook voor de rafelrand van de markt. Die wordt dan ook niet weggesneden, alleen maar bij­geschaafd.

Met een slimme term kun je de werkelijkheid niet alleen beschrijven, maar ook maken. Hans de Bruijn is bestuurskundige en debatspecialist. Wekelijks analyseert hij de sturende taal van beleidsmakers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden