Plein 2

De vuist van Baas en de handtas van Dales

Bij de Socialistische Partij is de achterban overduidelijk wat in verwarring.  Krap een jaar geleden riep toenmalig voorzitter Ron Meyer dat de SP te braaf was geworden en dat de partij zich moest omtoveren tot de ‘electorale middelvinger’. Sommige leden hebben die boodschap wat al te drastisch omgezet in actie. Een bijeenkomst van de afdeling in Breda liep twee weken geleden uit op geschreeuw, gescheld en zelfs een enkele klap. Zo had Meyer het niet bedoeld.

Uit een nauwgezette reconstructie in NRC Handelsblad blijkt dat in de loop van de vergadering een SP-lid in zijn elektrische rolstoel naar voren reed en uithaalde naar de voorzitter. Dat mag dus niet. Een aangifte bij de politie volgde. Vervolgens raakten twee raadsleden diezelfde avond in conflict met elkaar, wat zou hebben geleid tot het betere duw- en trekwerk. Een van hen is geschorst, de hele afdeling staat nu onder curatele van het SP-hoofdbestuur.

Beelden van vechtende politici komen over het algemeen uit het buitenland; Rusland, Oeganda, Oekraïne, Taiwan. Nederland is er een braaf land bij. Ien Dales was wel iemand om in de gaten te houden. Opdringerige journalisten moesten oppassen voor de zwaaiende handtas van de minister. Berucht is verhaal over Henk Vredeling, de Europees commissaris die in 1979 een asbak naar het hoofd van CDA-Europarlementariër Jim Janssen van Raaij zou hebben gegooid. “Die rechtse bal verdiende een afstraffing”, vond Vredeling. De asbak miste het hoofd van de CDA’er, maar vernielde wel een spiegelwand achter de bar, ter waarde van 11.500 euro.

In de loop der jaren is dit verhaal op meerdere punten bijgesteld. Het was geen spiegelwand, maar een eenvoudig spiegeltje. Het was geen asbak, maar een lege whiskyfles. Later door Vredeling zelf teruggebracht naar ‘een flesje sodawater’. En het doel zou niet de CDA’er zijn, maar een andere Eurocommissaris. Janssen van Raaij naderhand in NRC: “Als Vredeling het werkelijk op mij gemunt had, was ik dood geweest.”

Landverrader!

Echte matpartijen in het Nederlandse parlement zijn een zeldzaamheid. Het leek er begin 2019 even van te komen, toen Kamerlid Selçuk Öztürk (Denk) ten onrechte PVV’er Machiel de Graaf beschuldigde van fraude. De Graaf ontstak in woede: “Zwijg daar eeuwig over! Want ik zal je najagen. Dan ben je van mij!” Kamervoorzitter Arib wist zich met de situatie geen raad. Na een lange stilte zei ze: “Gelukkig zitten jullie niet naast elkaar”.

In de Kamer moet je geen ruzie krijgen met:

1. Peter Kwint (SP, vechtsporter)

2. Pieter Heerma (CDA, judoka)

3. Wopke Hoekstra (CDA, bokser)

Het loopt niet altijd met een sisser af. In maart 1939 escaleerde een debat in de Tweede Kamer volledig, toen NSB’er Meinoud Rost van Tonningen tot de orde werd geroepen door de voorzitter en vervolgens gesommeerd om weg te gaan. Peter Bootsma en Carla Hoetink hebben in hun boek ‘Over lijken. Ontoelaatbaar taalgebruik in de Tweede Kamer’ het vervolg geschetst: Rost van Tonningen weigerde de zaal te verlaten. Leden van de Roomsch-Katholieke Staatspartij riepen “Eruit, eruit!” en “Landverrader!” In het tumult en de worsteling die volgden, kreeg een Kamerbewaarder een vuist in zijn gezicht, eentje die vermoedelijk was bedoeld voor Rost van Tonningen.

Er is ook een geweldsincident in de Eerste Kamer geweest, beter bekend als ‘De klap in de koffiekamer’ (1966).  Hoofdrolspelers waren de senatoren J. Baas (VVD) en H. Adams van de Boerenpartij. Eerstgenoemde wees de rest van de Eerste Kamer vlak na de beëdiging van Adams op diens foute oorlogsverleden. Adams reageerde boos: “Jij proleet!” In de koffiekamer nam Baas wraak en deelde een tik uit. Tot strafvervolging kwam het niet.

In 1846 dreigde bloed te vloeien in het parlement. Minister van financiën Van Hall zou Kamerlid Van Dam zo in zijn eer hebben aangetast, dat laatstgenoemde opriep tot een duel, met sabel. Zover kwam het niet. Achter de rug van de heren om, kwamen secondanten tot een gezamenlijke verklaring die de kou uit de lucht haalde.

Lees ook:

Dossier Plein 2

Voorgaande afleveringen van onze parlementaire rubriek staan in dit dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden