Kamerdebat Antirookbeleid

De Tweede Kamer roept om een strenger rookbeleid

Staatssecretaris Paul Blokhuis van volksgezondheid, welzijn en sport (ChristenUnie) moet na het Kamerdebat wellicht het antirookbeleid aanscherpen. Beeld ANP

Veel feller dan eerder roept de Tweede Kamer op om het roken uit te bannen. Alleen VVD en PVV zien roken nog als een vrije keuze.

De verkoop van sigaretten in supermarkten en bij benzinestations moet zo snel mogelijk stoppen, vindt een groot aantal fracties in de Tweede Kamer. Tabak zou alleen nog verkrijgbaar moeten zijn bij tabaksspeciaalzaken, en niet meer zoals nu op bijna elke straathoek. Ook moet er een ‘Tabaksverslavingsfonds’ komen, om met geld van de industrie rokers van hun verslaving af te helpen.

In de Tweede Kamer is het tij over roken gekeerd, bleek dinsdag tijdens het eerste Kamerdebat over roken sinds jaren. De publieke tribune zat vol met artsen, die eerder op de dag in witte jassen actie voerden bij de ingang van het parlement. Hun roep om een strenger rookbeleid lijkt de Tweede Kamer te hebben geraakt.

Een vrije keuze

De VVD is, samen met de PVV, de enige partij die het roken verdedigt als een vrije keuze, bleek tijdens het debat. “Het is niet aan de overheid te bepalen hoe iemand zijn of haar leven leidt”, zei VVD-Kamerlid Hayke Veldman. De liberale regeringspartij wil de plannen van het kabinet over roken versoepelen in plaats van strenger maken. Tabakswinkeliers moeten langer worden ontzien, vraagt de VVD, die daarin alleen blijkt te staan.

Veel andere fracties noemen roken een ‘verslaving’. Vooral de linkse partijen GroenLinks en PvdA zijn feller over roken dan voorheen. Zij vragen om strenger rookbeleid. “De tabaksfabrikanten maken zelf sigaretten verslavender door stoffen toe te voegen”, aldus PvdA-Kamerlid Lilianne Ploumen, die zelf dertig jaar geleden stopte met roken, maar nog vaak ‘nare dromen’ heeft over haar moeite om af te kicken. 

Ouderenpartij 50Plus keert zich tegen de tabaksindustrie: “Voor rokers geldt de vrije wil niet meer, de industrie drijft hen in een verslavingsfuik”, aldus Kamerlid Léonie Sazias. GroenLinks bekritiseert de VVD: “Waar blijven hun felle teksten over de 25.000 kinderen die jaarlijks aan roken beginnen?” aldus GroenLinks-Kamerlid Wim Renkema. Hij haalde zelfs de Grondwet aan, die in artikel 22 de overheid de taak geeft om de volksgezondheid van haar inwoners te bevorderen. 

Verder gaan dan het preventieakkoord

De nieuwe roep om streng rookbeleid kan betekenen dat staatssecretaris Paul Blokhuis (volksgezondheid) de plannen over roken moet bijstellen. Eind vorig jaar sloot hij een zogenoemd preventieakkoord over roken, alcohol en gezonde voeding met deskundigen, artsen, bedrijven, gemeenten en maatschappelijke organisaties in het land. Binnen de coalitie willen D66 en ChristenUnie dat de plannen worden aangescherpt, terwijl ook het CDA kritiek heeft. Zij willen verder gaan dan de afspraken uit het preventieakkoord.

Sigaretten moeten volgend jaar al tien euro per pakje kosten, stelt D66 bijvoorbeeld voor. Net als de VVD hecht D66 als liberale partij sterk aan keuzevrijheid, maar D66 vindt roken “niet echt een fijne gewoonte”, aldus Kamerlid Antje Diertens, en daarom moet de prijs sneller omhoog dan het kabinet van plan is.

Het CDA wil dat het aantal verkooppunten voor sigaretten zo snel mogelijk naar beneden gaat. “Tabak is geen normaal product”, aldus CDA-Kamerlid Anne Kuik.

Strenger toezicht op de verkoop aan jongeren is volgens regeringspartij ChristenUnie nodig. De fractie klaagt dat nog maar één tabakswinkelier zijn winkel heeft moeten sluiten wegens herhaalde verkoop aan jongeren. Staatssecretaris Blokhuis zei dinsdag dat hij gaat kijken of het aantal verkooppunten van sigaretten sneller omlaag kan. Eén van de opties is het sneller invoeren van een verkoopverbod op plekken waar kinderen komen.

Lees ook: 
VVD wil de tabakswinkeliers redden

De VVD wil nieuw uitstel voor tabakswinkeliers. Volgens afspraak binnen de coalitie mogen die vanaf 1 juli 2021 geen sigaretten meer ‘in het zicht’ uitstallen. De sigaretten moeten in een dichte kast. Te snel, vinden de liberalen.

Voor KWF was de collectebus belangrijker 

KWF Kankerbestrijding, de Hartstichting en andere gezondheidsfondsen waren zo bang om de strijd met de roker aan te gaan, dat ze nauwelijks in actie kwamen. Een volle collectebus ging voor

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden