KamerdebatCorona-aanpak

De Tweede Kamer gaat niet mee in opgetogenheid kabinet

Geert Wilders (PVV) wil een einde aan de ‘anderhalvemeterdictatuur’, hier in debat premier Mark Rutte, minister Hugo de Jonge en minister Martin van Rijn. Beeld ANP

Het kabinet botst met de Tweede Kamer over de coronaversoepelingen en de zorgsalarissen. Het parlement vindt beleid inconsistent, niet ver genoeg of juist te vér gaan. 

In het laatste coronadebat voor de zomer tonen coalitie en oppositie nog maar eens dat het coronavirus hen níet dichter bij elkaar heeft gebracht. Een avond eerder maakten premier Mark Rutte en zorgminister Hugo de Jonge nog opgetogen bekend dat coronamaatregelen veel eerder versoepeld kunnen worden. Maar de Tweede Kamer gaat donderdag niet mee in de opgewektheid van de bewindslieden en is vooral ongeduldig.

Kamerleden wijzen de regering op inconsistenties. Waarom zitten passagiers in vliegtuigen weer dicht op elkaar, maar moeten bezoekers van goed geventileerde theaters anderhalve meter afstand houden, wil Jesse Klaver (GroenLinks) weten. En waarom wordt KLM koste wat kost gered, vragen PVV-leider Geert Wilders en PvdA’er Lodewijk Asscher, als horecazaken en cultuurinstellingen en masse failliet dreigen te gaan? Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) vraagt zich af wanneer er eindelijk restricties voor slachthuizen komen.

Typerend is ook hoe de oppositie reageert op het nieuws van donderdagochtend, dat zorgmedewerkers een eenmalige bonus van duizend euro netto krijgen. Een terecht gebaar, maar de partijen willen dat er structureel meer geld naar de zorg gaat. De coalitie staat daar niet afwijzend tegenover, maar vindt dat werkgevers en werknemers eerst met elkaar moeten praten. Pas als er daarna nog ‘knelpunten’ zijn, ligt er een taak voor het kabinet.

‘Allemaal smoesjes’

Vooral VVD-Kamerlid Hayke Veldman krijgt daarom veel kritiek van de linkse partijen en de PVV over zich heen. Volgens PvdA-leider Asscher vond de VVD ‘applaus voor de zorg wel genoeg’, omdat de liberalen eerder tegen een PvdA/SP-motie stemden voor meer geld naar zorgmedewerkers. Asscher: “De VVD stemde tegen salarisverhoging en werkdrukverlaging. De rest zijn allemaal smoesjes.” Volgens SP-fractievoorzitter Lilian Marijnissen zijn de knelpunten in de zorg evident. “De werkdruk is gigantisch, vorig jaar staakten zorgmedewerkers voor het eerst en vier op de tien zorgverleners dreigen te stoppen met het werk.”

Rutte, die tijdens het debat geregeld geïrriteerd raakt, vindt het helemaal geen taak voor het kabinet om de salarissen in de zorg te verhogen. “Ik ben daar niet voor. De zorglonen zijn gekoppeld aan de markt. Daardoor krijgen zorgmedewerkers al forse loonstijgingen. We moeten hier niet de indruk wekken dat die er niet zijn. Ik vind dat onverstandig nu de economie met zes procent aan het krimpen is.”

Het leidt tot stekeligheden met de linkse oppositie. Klaver vindt dat Rutte zijn ware aard laat zien, hij verwijt de premier dat die deze crisis net als de vorige wil bestrijden met bezuinigingen op de publieke sector. ‘Makkelijk’, vindt Rutte, die kort daarvoor SP’er Marijnissen populisme verwijt.

‘Niemand raakt besmet in de buitenlucht’

Rutte botst ook met Wilders. Waar de PVV-leider in de eerste maand na de virusuitbraak nog pleitte voor een totale lockdown in Nederland, wil hij nu dat de anderhalvemeternorm wordt afgeschaft. Wilders spreekt van een ‘anderhalvemeterdictatuur’. Hij wijst erop dat er nauwelijks nog Nederlanders besmet raken en hij beweert dat niemand in de buitenlucht besmet raakt.

Onzin, zegt Rutte, die Wilders’ oplossingen ‘plat en simplistisch’ noemt en hem verwijt dat hij door twijfel te zaaien het draagvlak voor het coronabeleid ondermijnt. Er zijn wel degelijk bewijzen dat het virus zich in de buitenlucht verspreidde, zegt de premier, zoals de voetbalwedstrijd Atalanta - Valencia in Bergamo en besmettingen bij een indianenstam die in de buitenlucht leeft.

Soms lijkt Rutte te hopen op meer welwillendheid van de Kamer: “Ik wil de horeca niet killen, nee, het virus doet dit”. Als ook Kamerlid Wybren van Haga hem vraagt naar het afschaffen van de anderhalvemeternorm, het belangrijkste preventiemiddel van het kabinet, verzucht de premier dat het kabinet zonder die norm níet al die versoepelingen had kunnen doen. Rutte: “Wij gaan echt heel ver met de verruiming. Veel verder dan andere landen. Je moet keuzes maken.”

Lees ook:
Na het applaus volgt nu de bonus van 1000 euro voor zorgpersoneel

Het kabinet zet waardering voor zorgmedewerkers om in een bonus van 1000 euro netto. De voltallige oppositie bepleitte afgelopen dagen nog ‘structurele waardering’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden