Verkiezing

De strijd om het CDA-lijsttrekkerschap: een campagne in een snelkookpan

Hugo de Jonge en Mona Keijzer tijdens de voordracht van het CDA van de nieuwe lijsttrekker van de partij.Beeld ANP

In een paar weken moeten De Jonge, Keijzer en Omtzigt laten zien welke koers zij willen varen met het CDA.

Hugo de Jonge reisde zaterdag door het land om CDA’ers ervan te overtuigen hem als lijsttrekker te kiezen. Om de aandacht van de Rotterdammer en Zeeuw voor de regio te onderstrepen heet dit een ‘regionale campagnetour’. Pieter Omtzigt was vrijdag op pad, onder meer in de Achterhoek en Brabant, maar hij ging zaterdag, zoals iedere week, gewoon boodschappen doen op de markt in zijn woonplaats Enschede. En de derde kandidaat om leider van het CDA te worden, Mona Keijzer, was zaterdag bij een boer in Noord-Holland en zat aan de lunch in Zeist, met andere CDA-vrouwen.

De strijd om het lijsttrekkerschap bij het CDA is een campagne in een snelkookpan. De namen van de kandidaten zijn nog maar anderhalve week bekend en maandag gaan de stembussen al open. De Jonge, Keijzer en Omtzigt moeten snel duidelijk maken welke koers zij willen varen. Maandagavond is in Utrecht het enige debat tussen de kandidaten en donderdag wordt bekend hoe de CDA-leden in de eerste ronde hebben gestemd.

Aanvankelijk lagen de kaarten goed voor vicepremier en minister van volksgezondheid Hugo de Jonge. Hij was de grote favoriet, nadat minister van financiën Wopke Hoekstra afhaakte. Staatssecretaris van economische zaken, Mona Keijzer, meldde zich ook in het strijdperk zoals verwacht. Een verrassing was dat het Twentse Kamerlid Pieter Omtzigt zich ook kandidaat stelde en hij is een man om rekening mee te houden.

Belangrijke troeven in de race naar het leiderschap zijn andere CDA’ers die reclame voor je maken. Pieter Omtzigt bouwt daarbij vooral op mensen uit zijn regio, Overijssel. Op sociale media krijgt hij veel respons, ook van niet-CDA-leden. Prominente CDA’ers, zoals oud-partijleider Sybrand Buma, Kamerlid René Peters en ex-minister Marja van Bijsterveldt schaarden zich al achter Hugo de Jonge. De ogen waren afgelopen ook gericht op Wopke Hoekstra. Zou hij zich als ex-kroonprins achter De Jonge opstellen. Maar Hoekstra maakt vooralsnog geen keuze. Mona Keijzer en Pieter Omtzigt krijgen van grote namen in de partij niet of nauwelijks bijval, althans niet zichtbaar.

De Volendamse Mona Keijzer wist plaatsgenoot Jan Smit te strikken voor haar campagnefilmpje. Hugo de Jonge heeft weer de steun van Ali B. Die twitterde een video: “Jij bent degene die mij heeft gewezen op het onderwerp eenzaamheid. Mijn stem heb je.”

De kandidaten hebben geen verkiezingsprogramma. In hun video’s en interviews komen de verschillen tot uiting. De Jonge wil de man van het midden zijn, een bestuurder die tegenstellingen in de samenleving overbrugt. Keijzer is een vrouw op de rechterflank die de zorg en de economie kent. De agenda van Omtzigt is praktisch: een betere overheid voor de burger.

Een campagne van een paar weken is enorm improviseren, zeggen de medewerkers van de kandidaten. Alle kandidaten hadden al een drukke agenda en dan komt dit er nog bij: berichten op sociale media, op bezoek bij afdelingen, interviews in kranten en optredens in praatprogramma’s.

In allerijl hebben zij teams om zich heen gevormd om de CDA-leden in beweging te krijgen. Bij de groep rond Hugo de Jonge treedt de voorzitter van het CDA in Rotterdam, John Kuijt, op als de campagneleider. Pieter Omtzigt weet zich gesteund door onder anderen Marc Dullaert, voorzitter van het CDA in Overijssel en voormalig kinderombudsman. Mona Keijzer heeft geen vast team. “Mona is zelf de campagne”, zegt haar politiek adviseur.

Drie fans

Jelle Beemsterboer (36), wethouder Schagen

Stemt: Hugo de Jonge

“Hugo is een man die de stad en het platteland weet te verenigen. Het CDA is een partij voor het hele land. Dat Hugo de Jonge uit Rotterdam komt is een voordeel. De waarden van het CDA, zoals het belang van familie en het omzien naar elkaar, weten alle kandidaten naar voren te brengen, maar Hugo de Jonge weet dat ook te vertalen naar CDA-kiezers in de stad. Het CDA moet ook die burgers aanspreken.”

“Hij heeft geweldig veel energie en hij kan mensen verbinden. Hij heeft ook de mentaliteit om problemen aan te pakken. Als zich iets voordoet zoekt hij onmiddellijk naar een oplossing.”

“Ik vind het ook prettig dat Hugo de Jonge het CDA duidelijk positioneert als een middenpartij. Het is goed om afstand te nemen van tien jaar VVD-beleid en de burger in het land weer centraal te stellen.”

Bouwien Rutten (51), fractievoorzitter Overijssel

Stemt: Pieter Omtzigt

“Dit is de man waar het CDA behoefte aan heeft. Pieter Omtzigt is verrassend en kan heel goed vertellen waarom de burger weer vertrouwen moet krijgen in de overheid. Dit is een vernieuwingsbeweging waar iedereen op zit te wachten.”

“Ik vind alle drie kandidaten heel goed en daar kan het CDA trots op zijn, maar Pieter brengt iets extra’s. Hij staat voor inhoudelijke politiek. Dit gaat over een nieuwe overheid die er voor de mensen is. Om dat te bereiken hebben wij politici nodig die het stuur durven te pakken en Pieter is zo iemand. Hij verzamelt de juiste mensen om zich heen en kan goed samenwerken.”

“Met Pieter kan ook de landbouw op een goede manier veranderen. Het is niet zo dat hij als man uit de regio per se staat voor de traditionele landbouw. Hij staat voor een moderne kringlooplandbouw.”

Kees Bazen (56), raadslid Den Helder

Stemt: Mona Keijzer

“Een vrouwelijke lijsttrekker is heel goed voor het CDA. In de hele wereld zie je vrouwelijke leiders, dus waarom niet bij het CDA. Kwaliteit staat voorop en die heeft Mona. Zij heeft in de Tweede Kamer laten zien dat zij van wanten weet als het gaat om de zorg. De laatste jaren als staatssecretaris betekent zij veel voor het midden- en kleinbedrijf.”

“Mona Keijzer is bij ons in Den Helder op bezoek geweest en maakt een hele goede indruk. In 2012 heeft zij ook al meegedaan met de lijsttrekkersverkiezingen en toen werd zij tweede, achter Sybrand Buma. Ik denk dat zij inmiddels veel meer bagage heeft en de kar kan trekken. Het is terecht dat zij de deur voor samenwerking met Forum openhoudt. Je moet eerst nagaan wat die partij te bieden heeft en kunt ze niet op voorhand uitsluiten.”

Lees ook:

Hugo de Jonge: ‘Samenwerking met Forum voor Democratie is onmogelijk’

Hugo de Jonge heeft lang getwijfeld of hij het moest doen. De coronacrisis gaf de doorslag, vertelt hij in een interview met Trouw.’

Eigenzinnige Omtzigt schudt de CDA-verkiezing op

Met maar liefst vier kandidaten gaat het CDA lijsttrekkersverkiezing houden. Als laatste meldde Pieter Omtzigt zich onverwacht ook als kandidaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden