null Beeld
Beeld

Plein 2Verhuizing

De strijd om het beste plekje in de Kamer is begonnen

Wie deze week door het Kamergebouw loopt, komt ze overal tegen: vertrekkende Kamerleden die karretjes met dozen, tassen en schilderijen voor zich uit duwen. Volgende week treedt de nieuwe Kamer aan en dan moeten hun bureaus leeg zijn.

Ondertussen draait de directie van de Tweede Kamer en de griffie overuren: er moeten meer fracties dan ooit worden ondergebracht in het parlementaire gebouwencomplex. En dat is een helse klus.

Ooit, in de tijd van de grote volkspartijen was het nog eenvoudig: het CDA zat in het statige voormalige ministerie van justitie, de VVD in het deel rond de oude Tweede Kamer en de PvdA in het voormalige ministerie van koloniën. Daar zitten ze nog steeds, maar het CDA deelt Justitie met D66 en Forum, en in Koloniën huizen nu ook ChristenUnie, GroenLinks en Partij voor de Dieren.

Volgende week zullen sommige fracties moeten inkrimpen: zo gaat GroenLinks zijn verdieping delen met een andere partij. Andere, zoals Forum, kunnen uitbreiden. De vleugel van Thierry Baudet zal het bestuur van de Kamer nog hoofdbrekens bezorgen, die past namelijk lang niet door alle smalle deuren en gangen aan het Binnenhof.

Fractieleiders met de statigste werkkamers:

1. Rob Jetten
2. Lilian Marijnissen
3. Klaas Dijkhoff

Een links-rechtsverdeling

De meest dramatische verhuizing vond plaats in 2002. De Lijst Pim Fortuyn was met 26 zetels de allergrootste nieuwkomer en had zijn oog laten vallen op Koloniën. Met cameraploegen in zijn kielzog stoomde LPF’er Jim Janssen van Raaij op naar het PvdA-bastion en droeg de verbouwereerde sociaaldemocraten op te vertrekken. Er volgde een felle woordenwisseling tussen LPF’ers en de door hen zo verfoeide PvdA’ers. Uiteindelijk stuurde toenmalig PvdA-Kamerlid Sharon Dijksma de fortuynisten weg. Maar het verzet van de PvdA zou geen standhouden: de LPF kreeg Koloniën.

De strijd om voorname plaatsen speelt zich ook op een ander front af: in de plenaire vergaderzaal. De zetels in de Tweede Kamer zijn van oudsher gerangschikt van links naar rechts. Als Kamervoorzitter Khadija Arib naar links kijkt, ziet zij Lilian Marijnissen vooraan zitten, rechts van haar zit de PVV met Geert Wilders voorop. Met 17 partijen wordt die links-rechtsverdeling maken nog een heel karwei. Komt Volt bijvoorbeeld links of rechts van D66? De griffie moet óók rekening houden met partijvoorkeuren. Zo zullen ze bij Forum niet naast de afsplitsers van JA21 willen zitten.

Vooraan of achterin?

Het maakt voor fracties ook nog uit of ze voor- of achter in de Kamerbankjes zitten. Ooit, in de oude zaal van de Tweede Kamer, zaten rechtse leiders, zoals Wiegel en Biesheuvel achter hun fractie, als een generaal uitkijkend over hun troepen. Dat had als voordeel dat ze, om bij de interruptiemicrofoon te komen, naar beneden moesten schrijden. Jasje dichtknopen, een teug adem nemen, en zo de spanning opbouwen. PvdA’er Joop den Uyl koos ervoor om vóóraan te zitten, voor zijn fractie. Den Uyl zat zo altijd in beeld voor de volgers van het debat.

Nu camera’s alomtegenwoordig zijn, willen alle fractieleiders vooraan zitten. Zo lukte het Lodewijk Asscher vier jaar geleden om een rij naar voren te schuiven, zodat de kijker niet een SP’er, maar hem in beeld had. Tunahan Kuzu schoof juist een plaatsje opzij. Die zat als enige fractieleider niet direct langs het gangpad, waardoor hij steeds over een GroenLinks-collega moest klimmen om bij de interruptiemicrofoon te komen.

Nog even over die werkkamers. Dat fracties eigen verdiepingen of gangen hebben, is nog niet eens zo lang. Dat ontstond pas in de jaren zeventig. Tot die tijd zaten Kamerleden van alle kleuren, medewerkers en journalisten kriskras door elkaar. Politici kwamen elkaar vaker tegen, wat het zakendoen eenvoudiger maakte, en het onderlinge begrip vergrootte. Een mooie traditie, die in tijden van versnippering en polarisatie wat de Plein 2-redactie betreft in ere wordt hersteld.

De rubriek Plein 2 behandelt de belangrijke en minder belangrijke bijzaken in politiek Den Haag, beschreven door de parlementaire redactie van Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden