Stikstofimpasse

De stikstofrekening gaat naar de boer en automobilist

Carola Schouten, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Beeld ANP

Het kabinet wil een ‘warme sanering’ voor agrarische bedrijven en snelheidsbeperkingen bij natuurgebieden.

Veehouders en automobilisten zullen de gevolgen van het stikstoffiasco gaan merken. Het kabinet neemt de aanbevelingen van de commissie-Remkes over, en beslist dat de veestapel verder moet inkrimpen en dat de maximum snelheid op sommige snelwegen omlaag moet. Ook wil de regering natuurgebieden versterken.

Minister Carola Schouten van landbouw benadrukte vrijdag, net als tijdens de boerendemonstratie van afgelopen dinsdag, dat er geen gedwongen inkrimping van de veestapel komt. Boeren die toch al willen stoppen met hun bedrijf, kunnen in aanmerking komen voor de uitkoopregeling. Voor de al in het regeerakkoord aangekondigde ‘warme sanering’, heeft volgens Schouten 10 procent van de varkensboeren zich aangemeld. Die begint half oktober.

Of een bedrijf wil stoppen, is voor het terugbrengen van de stikstofuitstoot vooral interessant als het vlakbij een Natura 2000-gebied ligt. Bij 120 van deze natuurgebieden met de hoogste beschermingsnormen geldt dat er te veel stikstof neerslaat. Stikstof is zeer voedzaam voor planten, maar ook schadelijk voor voedselarme, kwetsbare natuur.

Het is dus niet gezegd dat boeren die willen stoppen zich precies in een gebied bevinden waar dit het hardst nodig is. Daarom wil Schouten boerenbedrijven eventueel gaan verplaatsen. Alles moet gebeuren op basis van vrijwilligheid. “Een boer die wil doorgaan, moet kunnen doorgaan, dat is het uitgangspunt.” In het regeer- en klimaatakkoord is in totaal bijna 400 miljoen vrijgemaakt voor de sanering van de veestapel, het kabinet is bereid de portemonnee te trekken als er meer nodig blijkt te zijn.

Snelheid

De verlaging van de maximumsnelheid zal alleen gebeuren in de buurt van natuurgebieden met een teveel aan stikstof. De maatregel is vooral een hard gelag voor de VVD, die decennialang werk maakte van hogere snelheden. Maar zoals premier Rutte zei, moet het land op zoek naar ‘een nieuwe balans’. “Er zijn geen snelle, makkelijke oplossingen. Dit moet stap-voor-stap gebeuren, wij hebben geen toverstokje.”

Komende week stellen de provincies de loketten weer open waarmee ondernemers compenserende maatregelen kunnen aanmelden binnen hun project, door bijvoorbeeld met elektrische busjes te gaan rijden. Daarnaast komen er ook weer mogelijkheden om een deel van de uitstootruimte te benutten die vrijkomt wanneer een bedrijf in de omgeving stopt of uitstoot reduceert.

Geen nieuwe list

Het kabinet werd, ondanks legio voortekenen dat het verkeerd kon uitpakken, in mei overvallen door het arrest van de Raad van State dat het Nederlandse stikstofbeleid niet deugde. De vorige rekenmethode probeerde vervuilende economische ontwikkeling gepaard te laten gaan met natuurnormen. Dik 18.000 projecten, van de bouw van woonwijken, tot veestallen en windmolens liggen sinds de uitspraak stil. De komende maanden zullen de provincies per natuurgebied onderzoeken hoeveel stikstof precies teruggedrongen moet worden voor er weer gebouwd kan worden, en welke maatregelen dan nodig zijn.

Milieuclubs reageren voorzichtig positief op de kabinetsplannen, omdat het geen nieuwe juridische ‘list’ uit de hoge hoed lijkt te toveren. Wel presenteerde minister Schouten een nieuwe rekenmethode, waarmee er een ‘drempelwaarde’ komt voor stikstofuitstoot in een gebied. Onder die waarde hoeven bedrijven geen vergunning aan te vragen, daarboven moet de uitstoot gecompenseerd worden. Die methode laat ze uitgebreid toetsen, onder meer door de Raad van State, om te voorkomen dat later blijkt dat ook deze aanpak niet deugt. 

Lees ook: 
‘Langzamer rijden op de snelweg heeft nauwelijks effect op de stikstofbelasting’

Wetenschappers betwijfelen of het verlagen van de snelheid op snelwegen de uitstoot van stikstof echt vermindert.

Remkes zet kabinet het mes op de keel met stikstofadvies

Drastische maatregelen zijn nodig om de uitstoot van stikstof te verlagen, zoals een lagere maximumsnelheid en minder vee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden