Stikstofwet

De stikstofcoalitie van GroenLinks vindt elkaar vooral in haar afkeer van het kabinetsbeleid

Maxime Verhagen (Bouwend Nederland), Kamerlid Laura Bromet (GroenLinks), partijleider Jesse Klaver (GroenLinks), Jacco Vonhof (MKB Nederland) en Frank Futselaar (SP) voorafgaand aan een gesprek over de initiatief-stikstofwet die GroenLinks dinsdag heeft gepresenteerd. Beeld ANP

Vormen ze een gelegenheidscoalitie, een alliantie, of zijn ze nog in onderhandeling over nadere afspraken?

Geen van de aanwezigen, dinsdagmiddag in de sjieke Regentenkamer bij de fractie van GroenLinks, kan of wil een labeltje hangen aan de status van hun stikstofoverleg. Daarvoor is het gezelschap ook iets te bont: van alle linkse oppositiepartijen tot natuurorganisaties, enkele boeren en Maxime Verhagen, voorzitter van Bouwend Nederland.

Aanleiding van de bijeenkomst is de stikstofwet die GroenLinks dinsdag heeft gepresenteerd. Fractievoorzitter Jesse Klaver komt daarin met maatregelen die de stikstofuitstoot in 2035 gehalveerd moeten hebben. Daarvoor zal de landbouw fors moeten bijdragen, al wil Klaver daar vooraf geen cijfer op plakken, zoals een halvering van de veestapel. Daarnaast moet de natuur stevig versterkt worden, onder meer door het verbinden van natuurgebieden.

Voor de plannen wil GroenLinks de portemonnee trekken. Tot 2035 een half miljard per jaar voor inkrimping van de veestapel en een verhoging van het natuurbudget naar 800 miljoen per jaar. “Je komt er niet met  toezeggingen van een paar miljoen iedere paar maanden. Als het kabinet het land niet regeert, dan doen we het vanuit de Tweede Kamer”, sneert Klaver in zijn toelichting naar de regering.

Wetje op wetje op wetje

Daarmee benoemt hij het belangrijkste bindmiddel van de met elkaar lunchende partijen. Ze vinden elkaar vooral in hun afkeer van het kabinet, dat volgens hen niet genoeg doet om de stikstofcrisis te bezweren. Opvallendste aanwezige is Maxime Verhagen, voorzitter van Bouwend Nederland en prominent lid van coalitiepartij CDA. Hij vindt het positief dat in de initiatiefwet plannen voor de lange termijn staan. Daar schort het aan bij het kabinet, zegt hij. “De coalitie zoekt politieke oplossingen. Maar ze moeten met inhoudelijke oplossingen komen. Kom met een fors bedrag voor natuurherstel, we wachten nu al negen maanden op een oplossing.” In mei vorig jaar zette de Raad van State een streep door het toenmalige stikstofbeleid van de overheid. Sindsdien probeert het kabinet oplossingen te vinden om de stikstofuitstoot terug te brengen en de economische ontwikkeling op gang te houden.

Een van de boeren in het gezelschap, melkveehouder Gerard Stam, wordt ook enthousiaster van het plan van GroenLinks dan van de oplossingen waarmee het kabinet tot dusver kwam. “De minister stelde 250 miljoen beschikbaar. Het kabinet stapelt wetje op wetje, op wetje. We moeten over miljarden gaan praten, om boeren uit te kopen.” Maar, stelt de boer die betrokken is bij Netwerk Grondig voor grondgebonden boeren: uitkoop moet wel vrijwillig gebeuren.

Harde noten

En zo valt tussen de regels door te lezen dat de gelegenheidscoalitie tijdens overleggen die gaan volgen, nog genoeg harde noten te kraken heeft. Voor Esther Ouwehand, fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren staat namelijk vast: de veestapel moet op zijn minst gehalveerd worden. Binnen tien jaar en desnoods gedwongen. “Deze initiatiefwet is een integrale aanpak, maar het zou beter zijn als we ook meteen klimaat bij de aanpak betrekken. Zo voorkom je dat je later weer de plannen moet aanpassen.”

Voor de SP hoeft er niet zo nodig weer een nieuwe wet te komen. Er zijn al normen voor de stikstofuitstoot, zegt Kamerlid Frank Futselaar, het zou goed zijn om die eerst te halen. GroenLinks vergelijkt de stikstofwet met de Klimaatwet, die de klimaatdoelen van de overheid vastlegt, zegt Futselaar: “De SP tekende de Klimaatwet wel, maar wij waren niet de grootste voorstander. Ik zie mezelf niet zo snel tegen deze wet stemmen, maar we zetten ook niet bij voorbaat onze handtekening.”

Later deze week komt het kabinet met nieuwe plannen om de stikstofuitstoot van de landbouw terug te brengen.

Lees ook:

Hoe het stikstofgedrocht groeide en ter wereld kwam

Meer dan tien jaar geleden bleek dat het kabinet een probleem had met het stikstofbeleid. CDA, PvdA en VVD verzonnen gezamenlijk een aanpak. Dat plan sneuvelde. Nu zitten we met de brokken. Een reconstructie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden