Coronacrisis

De steun voor nieuwe coronamaatregelen is mager in de Kamer. ‘Hoe effectief zijn die bewijzen?’

Demissionair premier Mark Rutte (rechts) en demissionair minister Hugo de Jonge van volksgezondheid tijdens een debat over het coronavirus.  Beeld ANP
Demissionair premier Mark Rutte (rechts) en demissionair minister Hugo de Jonge van volksgezondheid tijdens een debat over het coronavirus.Beeld ANP

Veel gemopper, maar weinig alternatieven tijdens een coronadebat in de Tweede Kamer. QR-controles rond sportvelden zijn wel van de baan.

Christoph Schmidt

Gelatenheid en chagrijn, die twee emoties hebben het hoogste woord aan de vooravond van wéér nieuwe coronamaatregelen. Terwijl Nederland voorlopig stug blijft doorklimmen naar de top van de vijfde (of is het al de zesde?) coronagolf, zijn de aanscherpingen van het kabinet woensdag slecht gevallen in de Tweede Kamer. Gemopper alom, ook over het beleid van de afgelopen maanden. Maar hoe het nu wel moet? Echt werkbare alternatieven komen niet bovendrijven in Den Haag.

Vanaf zaterdag geldt weer een mondkapjesplicht in winkels en andere binnenruimtes. Op meer locaties moeten burgers hun coronatoegangspas tevoorschijn halen. Een paar maanden geleden sprak het kabinet nog de verwachting uit dat november een soort bevrijdingsmaand zou worden, met het loslaten van alle beperkingen.

Het coronacertificaat is het mikpunt van breedgedragen kritiek in het Kamerdebat, vooral omdat het kabinetsbeleid nu leunt op die controles van QR-codes. Die gelden als bewijs van vaccinatie, een negatieve covidtest of een genezing. Tegelijk is al lange tijd duidelijk dat ook volledig gevaccineerden het virus nog kunnen doorgeven.

“Het effect van de coronapas is dat mensen onvoorzichtiger zijn geworden”, zegt SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij. “Het vaccin werd aangeprezen als ticket voor de vrijheid.”

Dat sentiment leeft breder. “Hoe effectief zijn die coronabewijzen?”, wil Lisa Westerveld (GroenLinks) weten. “Het was bewuste communicatie: met dat groene vinkje konden we de afstandsregel vergeten.”

Sport in de open lucht

Toch tekent zich in de loop van het debat, zij het tegen heug en meug, een Kamermeerderheid af voor de nieuwe beperkingen, op één na. Het voornemen dat de QR-code van de coronapas ook verplicht zou worden op en rond (amateur)sportvelden leverde meteen na de presentatie op dinsdag al een lawine van afkeurende reacties op. Onder meer voetbalbond KNVB noemde de gevraagde controles op QR-codes ‘praktisch gezien onuitvoerbaar’ en wees op de gezondheidsaspecten van sport in de open lucht.

Het was onvermijdelijk dat het kabinet dat sportelement moest inslikken, wat uiteindelijk ook gebeurde. “Als de Kamer er anders over denkt, ga ik niet moeilijk doen”, aldus demissionair premier Rutte in een eerste reactie op de kritiek. Een bezoek aan de kleedkamer, kantine of toilet kan wel alleen met een coronapas.

PVV-leider Geert Wilders verwijt het kabinet in het algemeen, en Rutte in het bijzonder, dat er de afgelopen jaren onvoldoende is geïnvesteerd in de gezondheidszorg en de capaciteit op de intensivecareafdelingen. Die kraken door de huidige coronagolf opnieuw in hun voegen. Door de overbelasting van de zorg ‘worden we nu een QR-samenleving ingerommeld’, aldus Wilders.

De gezondverstandregels

Veel parlementariërs vinden dat het kabinetsbeleid niet zozeer moet leunen op die coronapassen, maar dat het meer nadruk moet leggen op de goede oude basisregels: afstand houden, testen en thuis blijven bij klachten, ventileren, zo veel mogelijk thuis werken, geen feestjes geven, enzovoorts. Ook gevaccineerden moeten die gezondverstandregels weer in acht nemen, vindt onder meer Van der Staaij (SGP). “Burgers zijn ook niet erg aangemoedigd om eigen verantwoordelijkheid te nemen. Er werd gezegd: ga maar zitten, en wacht op de adviezen van de overheid.”

Tijdens hun persconferentie van dinsdag kondigden Rutte en demissionair minister Hugo de Jonge van volksgezondheid ook een mogelijke verdere aanscherping aan, waarover ze volgende week een besluit willen nemen. Het zou dan onder meer gaan om een coronapasplicht voor werknemers, onder meer in de horeca.

Dat plan oogst bij voorbaat al brede kritiek in de Tweede Kamer. Niet alleen om principiële redenen, maar ook omdat een eventueel besluit al zo snel zou komen, zonder het effect te kennen van de aankomende, eerste portie maatregelen.

Lees ook:
Kabinet koerst op nieuwe beperkingen voor niet-gevaccineerden

Volgens demissionair premier Mark Rutte bestaat er een ‘heel reële kans’ dat het kabinet de komende tijd nog verder ingrijpt om de coronacijfers te doen dalen. Met maatregelen die vooral niet-gevaccineerden raken.

Alle nieuwe coronamaatregelen op een rij

Een overzicht van alle maatregelen die het kabinet dinsdagavond heeft aangekondigd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden