Verkiezingen

De stemmen van 65.000 70-plussers zijn niet geteld. Onacceptabel, vindt ouderenbond Anbo

Briefstemmen tellen in de Jaarbeurs in Utrecht. Vanwege de lockdown konden 70-plussers in maart schriftelijk hun stem uitbrengen. Beeld ANP
Briefstemmen tellen in de Jaarbeurs in Utrecht. Vanwege de lockdown konden 70-plussers in maart schriftelijk hun stem uitbrengen.Beeld ANP

De poststemmen van 65.000 personen van 70 jaar en ouder zijn bij de recente Tweede Kamerverkiezingen niet meegeteld. Ouderenbond Anbo noemt het ‘onacceptabel’, maar het ministerie is best tevreden.

Zes procent van de stemmen van 70-plussers voor de parlementsverkiezingen die vanwege corona per post zijn uitgebracht, is afgekeurd omdat de stembiljetten niet correct waren verstuurd. Dat blijkt uit onderzoek van de NOS en de Open State Foundation, die de processen-verbaal van de stembureaus over de briefstemmen bekeken.

In totaal gaat het om ruim 65.000 stemmen, net iets minder dan nodig was voor één Kamerzetel. De meeste stemmen telden niet mee, omdat kiezers waren vergeten de stempas (de ‘stempluspas’) mee te sturen. Ook kwam het voor dat in de enveloppen helemaal geen stembiljet was toegevoegd.

Stempluspas los toevoegen in de envelop

Dat er veel mis ging bij het poststemmen bleek al op maandag 15 maart, toen de eerste retourenveloppen werden geopend. Dat het stembiljet in een speciale envelop moest worden gestopt en de stempluspas los moest worden toegevoegd, bleek niet bij iedereen bekend. In het Brabantse Bernheze, dat als een van de eerste gemeenten aan de bel trok over dit probleem, moesten stembureaumedewerkers daarom maar liefst 8,5 procent van de poststemmen terzijde leggen.

In samenspraak met de Kiesraad en de Raad van State verruimde demissionair minister Kajsa Ollongren (binnenlandse zaken) daarom een dag later alsnog de regels. Ook als stembiljet en stempluspas samen in de stemenvelop waren gestopt, mocht de stem worden geteld.

Toch moesten stembureauleden nog altijd een behoorlijk aantal terzijde leggen vanwege fouten in de procedure, blijkt nu. Bij de uitslag meldde de Kiesraad dat slechts 0,29 procent van de poststemmen ongeldig was verklaard. Dat percentage slaat alleen op stemmen die wél op de juiste manier waren aangeleverd, maar waarbij mensen bijvoorbeeld meerdere cirkeltjes rood hadden gekleurd. De terzijde gelegde stemmen komen daar nog bovenop.

Mensen hebben recht te weten of hun stem is meegeteld

Ouderenbond Anbo noemt het ‘onacceptabel’ dat 65.000 uitgebrachte stemmen niet zijn meegeteld. De bond heeft naar eigen zeggen vooraf al gewaarschuwd dat de procedure te ingewikkeld was en is boos dat de minister niet heeft geluisterd. Bovendien vindt directeur Anneke Sipkens het vreemd dat het kabinet niet zelf naar buiten bracht dat een flink deel van de oudere stemmers fouten had gemaakt, waardoor hun stem niet telde. “Briefstemmen is nieuw en dan gaan er dingen fout”, zegt Sipkens. “Maar mensen hebben er recht op te weten of hun stem wel of niet is meegeteld. Dat moet je eerlijk vertellen. Nu lijkt het alsof de minister zaken onder de pet houdt.”

Toch is het ministerie van binnenlandse zaken niet ontevreden. “Natuurlijk is elke niet-getelde stem er een te veel, maar al met al zijn we tevreden over hoe het is verlopen”, zegt een woordvoerder tegen de NOS. Ze wijst erop dat ook in andere landen waar mensen per post kunnen stemmen vaak iets meer fouten worden gemaakt met briefstemmen dan in het stemlokaal.

Lees ook:

Ted Cloin (82) is niet bang dat zijn briefstem ongeldig wordt verklaard. ‘Al weet ik niet wat in welke envelop moet’

In het wooncomplex Catharinahof realiseren de bewoners zich dat het goed opletten is als ze hun stem per brief uitbrengen. Zo’n 10.000 stemmen zijn inmiddels ongeldig verklaard. Verslaggever Cindy Cloin ging langs bij haar oom, om te kijken of hij wel weet hoe het moet.

Aantal afgekeurde briefstemmen dreigt groter te worden dan gedacht

Ouderen lijken grif gebruik te maken van de mogelijkheid om te stemmen per brief. Hoeveel brieven ongeldig zijn, was daags na de verkiezingen nog onduidelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden