Kabinetsformatie

De route naar het bordes: dit moet er de komende dagen nog gebeuren voor Rutte IV naast de koning staat



Een nu nog leeg bordes. Beeld ANP
Een nu nog leeg bordes.Beeld ANP

Komende week is de (ja, nu echt) allerlaatste fase van de kabinetsformatie. Het is een periode van kennismaking én afscheid.

Bart Zuidervaart

Maandag 3 tot en met donderdag 6 januari

Formateur Mark Rutte ontvangt deze dagen de beoogde bewindslieden van zijn vierde kabinet. Veel namen zijn al uitgelekt. VVD, D66 en CDA zullen vermoedelijk zondag formeel bekendmaken wie namens die partijen naar voren worden geschoven. ChristenUnie deed dit donderdag al.

Het bezoek aan Rutte is meer dan een informeel koetjes-en-kalfjes-gesprek. Van de kandidaat-ministers en -staatssecretarissen wordt verwacht dat ze ‘alle relevante feiten en omstandigheden’ ter sprake brengen. Als er iets speelt uit het verleden dat mogelijk in de weg kan zitten, als er nog ergens investeringen rondzwerven, bijvoorbeeld in een belastingparadijs, of als er nog geen afstand is gedaan van een nevenfunctie, ook de onbezoldigde bestuursfunctie van biljartvereniging de Kromme Keu: dan is dit hét moment om het met Rutte te bespreken.

De formateur moet uiteindelijk bepalen of er ‘enig beletsel is in het heden of verleden van de kandidaat om de functie te aanvaarden’. Het is de verwachting dat die beletsels er niet zijn. De kandidaten zijn de afgelopen weken al door meerdere instanties onderzocht. De Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst (AIVD) deed een screening, de Belastingdienst onderzocht het ‘fiscale gedrag’ en er is gekeken naar de ‘justitiële antecedenten’ van de beoogde bewindspersonen. De mensen die de komende dagen bij Rutte langsgaan, zijn al zonder kleerscheuren door deze controles gekomen.

Toch is dat geen garantie voor succes. PvdA’er Co Verdaas trad in 2012 al na een maand af als staatssecretaris van economische zaken, nadat hij in opspraak was geraakt vanwege verkeerde declaraties uit zijn tijd als gedeputeerde van de provincie Gelderland. Rutte zei destijds dat hij bij de aanstelling van Verdaas niet volledig is geïnformeerd over die declaraties.

Vrijdag 7 januari

De laatste ministerraad van het kabinet Rutte III. Het betekent het afscheid van in ieder geval Ben Knapen, Ferd Grapperhaus, Ingrid van Engelshoven, Henk Kamp, Barbara Visser, Tom de Bruijn, Sander Dekker, Arie Slob en Stef Blok. Hoewel laatstgenoemde ook in 2017 zijn vertrek aankondigde om zich een jaar later te melden op het Binnenhof als vervanger van een afgetreden partijgenoot.

Zaterdag 8 januari

Het constituerend beraad, oftewel de oprichtingsvergadering van Rutte IV. Tijdens dit overleg wordt de exacte taakverdeling vastgelegd en bepaald wie welke collega vervangt bij afwezigheid. Hierna gaat Rutte naar de koning met de boodschap dat niets de beëdiging van de nieuwe ploeg nog in de weg zit.

Maandag 10 januari

De koning beëdigt de nieuwe ministers en staatssecretarissen, daarna is het tijd voor de groepsfoto op het bordes van het paleis (op anderhalve meter afstand en zónder de staatssecretarissen die formeel geen onderdeel uitmaken van de regering). Vervolgens gaan de bewindslieden naar hun ministeries waar de overdracht plaatsvindt en kan Rutte IV eindelijk aan de slag, nog net binnen een jaar na de val van Rutte III.

Later die week

Het Kamerdebat over de regeringsverklaring. De premier legt een verklaring af in de Kamer, waar vervolgens over wordt gedebatteerd met alle fractievoorzitters. De vraag is wie dit debat zal doen namens de coalitiefracties. Van Gert-Jan Segers is bekend dat hij fractievoorzitter van de ChristenUnie blijft en het ligt voor de hand dat Sophie Hermans dit wordt namens de VVD. Maar wie D66 en CDA naar voren schuiven als nieuwe fractievoorzitters is nog onduidelijk.

Lees ook:

‘Wonderboy’ Robbert Dijkgraaf is de beoogde nieuwe minister van onderwijs, cultuur en wetenschap. Wie is hij?

Menigeen zal bij het horen van de naam Robbert Dijkgraaf denken aan zijn gloedvolle tv-colleges bij De wereld draait door. Maar zijn loopbaan telt veel meer successen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden