Beeld -

Plein 2Commissies

De PVV en onderzoekscommissies: een slecht huwelijk

Met veel kabaal stapte PVV-Tweede Kamerlid Edgar Mulder eind mei uit de commissie die onderzoek doet ‘naar ongewenste beïnvloeding uit onvrije landen'. In begrijpelijke taal: deze Kamercommissie probeert te achterhalen hoe buitenlandse geldschieters invloed krijgen op Nederlandse moskeeën.

Mulder verliet de zaal met slaande deuren. Hij zegt dat de commissie over enkele weken zo'n slecht rapport presenteert dat hij daar geen verantwoordelijkheid voor wil dragen. Volgens de PVV’er zal het niet meer bevatten dan ‘wat gebundelde gespreksverslagen met een nietje erdoor'.

Zijn partij zou natuurlijk het liefst zien dat de onderzoekscommissie vaststelt dat moskeeën in Nederland zo ongeveer worden aangestuurd door dubieuze investeerders uit de Golfstaten. Maar vermoedelijk wordt die conclusie niet getrokken in het eindrapport. Als de Kamer na de zomer debatteert over de kwestie zal de PVV de onderzoekscommissie vol aanpakken. En dat gaat net wat makkelijker als er geen eigen fractielid in die commissie zit.

Terriër

PVV’ers en onderzoekscommissies; het is een slecht huwelijk. In november 2011 stapte Dion Graus uit de parlementaire enquêtecommissie financieel stelsel, die onderzoek deed naar de bankencrisis. Het ging direct mis op de eerste dag van de openbare verhoren. Graus ondervroeg voormalig topman van ABN Amro, Jan Peter Schmittmann, over zijn vertrekpremie van 8 miljoen euro. Volgens het PVV-Kamerlid werd hij daar naderhand door de andere commissieleden op aangesproken. Graus zou zich niet aan de afspraken hebben gehouden en de verkeerde vragen hebben gesteld. Commissievoorzitter Jan de Wit ontkende dit verhaal, maar het leed was al geschied. Graus stapte op.

In een interview, enkele dagen later, vergeleek Graus zichzelf met een professioneel wielrenner. “Dit voelt net alsof ik aan de Tour de France begin en vlak voor de start afstap. Wat ik bijzonder lullig vind is dat mensen zeggen: ‘Hij kon het niet aan’. Ik was de terriër van de commissie. Ik zou de zware verhoren gaan doen: Zalm, Kroes, Bos en Wellink. Dat zegt wel wat.” Graus voelde zich ‘geschoffeerd’ door zijn collega's, terwijl hij zo zijn best deed ‘voor volk en vaderland'.

Eervol werk

Over het algemeen vinden Kamerleden het eervol om deel uit te maken van een onderzoekscommissie. Eerst doen ze maandenlang spitwerk achter de schermen, daarna vinden er openbare gesprekken plaats. Niet zelden leidt dat tot spannende taferelen, zeker wanneer het parlementaire enquêtes betreft en getuigen onder ede worden verhoord.

PVV’er Machiel de Graaf had dergelijke verhoren kunnen doen, ware het niet dat hij zich eind 2013 terugtrok uit de parlementaire enquêtecommissie die onderzoek moest doen naar het debacle met de Fyra-treinen. Zijn partij vond de geraamde kosten voor de enquête (2,1 miljoen euro) ‘buiten elke proportie'.

Harm Beertema was namens de PVV lid van de onderzoekscommissie die ICT-projecten bij de overheid tegen het licht moest houden. In maart 2014 stapte hij uit die commissie, met als reden dat er ‘verschuivingen van werkzaamheden’ binnen zijn partij waren. Dat was geen verzonnen argument. Eerder die maand verlieten Roland van Vliet en Joram van Klaveren de fractie van de PVV naar aanleiding van de ‘minder Marokkanen'-uitspraak van Geert Wilders. De partijleider moest alle zeilen bijzetten. Beertema was nodig in de fractie, niet in een ICT-commissie.

In 2013 was er nog niks aan de hand tussen de PVV en de onderzoekscommissies. Roland van Vliet werd zelfs benoemd tot voorzitter van de parlementaire enquêtecommissie woningcorporaties, een prestigieuze functie. Maar in maart 2014 was daar dus die omstreden ‘Marokkanen'- toespraak van Wilders, waarop Van Vliet besloot als zelfstandig Kamerlid verder te gaan. Hij was zo slim om van tevoren bij andere partijen te polsen of hij wel commissievoorzitter kon blijven. Dat mocht hij. “Dit wordt mijn magnus opus", sprak Van Vliet. En weer ontbrak de handtekening van een PVV’er onder het eindrapport van een Kamercommissie.

Te verwachten parlementaire onderzoeken:

Gaswinning Groningen
Toeslagenaffaire
Coronacrisis 

Lees ook:

Dossier Plein 2

Eerdere afleveringen van onze parlementaire rubriek zijn hier te vinden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden