Linkse samenwerking

De PvdA-leden kunnen nog dwars liggen bij de samenwerking met GroenLinks

Jesse Klaver (GroenLinks) en Lilianne Ploumen (PvdA) na een gesprek bij informateur Mariëtte Hamer. Beeld ANP
Jesse Klaver (GroenLinks) en Lilianne Ploumen (PvdA) na een gesprek bij informateur Mariëtte Hamer.Beeld ANP

PvdA en GroenLinks gaan in gesprek met de leden over hun samenwerking en de formatie. Bij de PvdA staat het meest op het spel.

Als er straks al bewindslieden van PvdA en GroenLinks op het bordes staan, dan hebben hun partijen daarvoor heel wat horden moeten nemen. Na het vormen van één onderhandelingsteam, vorige week, staan CDA en VVD vooralsnog niet te springen om te praten met links. En ook de leden kunnen nog dwarsliggen.

Eind deze week vergaderen de leden van PvdA en GroenLinks over de plannen om samen te onderhandelen en over eventuele regeringsdeelname. Beide partijen organiseren – afzonderlijk van elkaar – een ledenvergadering. Vooral die van de PvdA kan spannend worden: zonder akkoord van de leden zet de partij vermoedelijk geen verdere stappen in de formatie.

Bij GroenLinks nemen de leden geen bindende besluiten. Pas als eventuele kabinetsonderhandelingen erop zitten en er een regeerakkoord kan worden voorgelegd, mogen de leden voor of tegen het hele pakket stemmen. In de jaarbeurs in Utrecht staat zaterdag een gesprek gepland met partijleider Jesse Klaver, vicefractievoorzitter Corinne Ellemeet en partijvoorzitter Katinka Eikelenboom. Veel spanning of ruis wordt er binnen de partij niet verwacht: de overgrote meerderheid van de reacties op de samenwerking met de PvdA is enthousiast. Ook waren er nauwelijks prominente partijleden die zich negatief uitlieten over de linkse blokvorming.

Bij de PvdA ligt het anders

Bij de PvdA ligt dat iets anders. Niet alleen hebben verschillende prominenten, zoals oud-partijvoorzitter Hans Spekman en oud-senator Adri Duivesteijn, zich uitgesproken tegen vergaande samenwerking als die uitmondt in een fusie, ook het idee om opnieuw aan te treden in een kabinet onder Mark Rutte stuit een deel van de sociaaldemocraten tegen de borst.

Het Haarlemse raadslid Maarten Wiedemeijer heeft voor de ledenraad een motie ingediend, die de fractie opdraagt niet te regeren met de VVD onder Rutte. “De PvdA heeft in april een motie van wantrouwen én een motie van afkeuring gesteund tegen Rutte. Bovendien krijgt een volgend kabinet te maken met verschillende parlementaire enquêtes, onder meer over de toeslagenaffaire.” Lodewijk Asscher trad vanwege dat schandaal af als lijsttrekker van de PvdA, memoreert Wiedemeijer: “En Rutte blijft zijn functie uitoefenen. Dat vind ik scheef.”

Tot slot is het raadslid de werkwijze van VVD en CDA in de formatie beu. “PvdA en GroenLinks doen nu een poging om als team op te trekken, maar dat wordt wederom afgewezen. Vergelijk het met iemand die niet met je op een date wil. Hoe lang blijf je het dan nog vragen? Je moet ook een beetje zelfwaardering hebben. Als iemand niet met je wil, zou dat na vijf maanden moeten indalen.”

Meer dan bij GroenLinks zijn PvdA’ers ook huiverig om met Mark Rutte te regeren, vanwege de ervaringen in het kabinet-Rutte II. De PvdA verloor na kabinetsdeelname in 2017 29 van de 38 zetels.

Toch lijkt het grootste deel van de sociaaldemocraten voor verdergaande samenwerking met GroenLinks, zoals ook een substantieel deel van de partij regeringsdeelname niet afwijst. In een onderzoek door Trouw, in juni, lieten lokale PvdA-fractievoorzitters weten dat zij huiverig zijn om opnieuw met Rutte in een kabinet te stappen. Desondanks vond een groot deel van hen het toch het overwegen waard, mits de PvdA voldoende herkenbare punten zou binnenhalen.

Lees ook:

Voor de huidige linkse politici voelt samenwerken een stuk vanzelfsprekender

Het is vaak geprobeerd, maar liep altijd op niets uit: een linkse fusie. Kan het nu wel lukken?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden