Reportage Zomerschool

De politieke zomerschool is weer helemaal terug

D66-jongeren luisteren in Vierhouten naar de Libische Zohra Madi (zittend voor de boom). Het borstbeeld linksachter is van de sociaal-democraat Wibaut, schenker van het paviljoen. Beeld Werry Crone

Een oude traditie herleeft: jongeren van bijna alle politieke partijen organiseren ‘zomerscholen’ in de bossen. Soms op onverwacht historische plekken, zoals deze week de jongeren van D66.

Sommige jongeren moeten de slaap nog uit de ogen wrijven, als ze op de vroege ochtend in een kring gaan zitten onder de majestueuze eiken van groepsaccommodatie ‘Het Rode Valkennest’. Het ontbijt is binnen opgeruimd. Mobieltjes worden opgeborgen. Dag twee van de zomer-school kan beginnen.

Het is een serieuze aangelegenheid, deze zomerschool van de Jonge Democraten. Net als veel andere ­politieke jongerenorganisaties houden de jongeren van D66 dit jaar midden in vakantietijd een meerdaags kamp met sprekers, discussie, spelletjes en gezelligheid. Dertig jongeren zijn erop af gekomen. Ze luisteren deze ochtend naar de Libische mensenrechtenactivist Zohra Madi, wier stem af en toe wegvalt bij het geruis van de bomen.

De zomerschool in de bossen is een oud fenomeen, nog van voor de Tweede Wereldoorlog, toen vooral binnen de sociaal-democratische en christelijke ‘zuil’ jongeren in de ­zomer naar de Veluwe trokken voor vorming.

Superinteressante sprekers

De traditie blijkt nog springlevend. Er lijkt zelfs sprake van een opleving. De linkse zomerscholen van PvdA, SP en GroenLinks lopen nog steeds goed. Het liberale D66 is twee jaar geleden weer begonnen met een zomerschool, op veler verzoek. Bij Forum voor Democratie is de zomerschool een van de geruchtmakende ontmoetingsplekken, al twee keer leidde die tot ophef (zie kader onderaan).

“Lekker inhoudelijk bezig zijn”, ­omschrijft Annabel Broer (23), masterstudent milieuwetenschappen, haar motivatie om drie vakantiedagen op te offeren aan zoiets ernstigs als het thema ‘Duurzaamheid in het Midden-Oosten en Noord-Afrika’, dat de Jonge Democraten deze ­zomer hebben gekozen. Dat thema blijkt geenszins af te schrikken, eerder het tegendeel.

“Hier zijn superinteressante sprekers”, zegt student politieke wetenschappen Maryem Lhajoui (20), die de rest van het jaar naast haar studie en bijbaan actief is bij de Jonge ­Democraten en vrijwilligerswerk doet voor de IMC Weekendschool voor kinderen in achtergestelde wijken. Na de lezing worden er boterhammen gesmeerd en glazen melk ingeschonken.

Een verrassing op de Veluwe

De D66-jongeren blijken een historische plek gehuurd te hebben. ‘Het Rode Valkennest’, in 1929 aan de socialistische arbeidersjeugd ­geschonken door politicus Floor ­Wibaut, was voor de oorlog de plek waar die jongeren op vakantiekamp gingen. “Dat was een verrassing voor ons”, zegt bestuurslid Marten Porte (22), die ‘s middags met de groep gaat zwemmen in een nabijgelegen meertje. ‘s Avonds is er bier, en kampvuur, waarna blokhutten wachten voor de overnachting.

Voor de ideologische vorming zijn de zomerkampen niet meer. De meeste politieke jongerenorganisaties gebruiken de zomerscholen als een informeel extraatje in de zomer. De echte trainingen gebeuren in de rest van het jaar, met een uitgebreid aanbod aan lessen en workshops, leert een rondgang langs PvdA, VVD en GroenLinks. Tegen schappelijke prijzen kunnen jongeren een enorm aanbod aan vooral praktische trainingen volgen bij de partijen.

De zomerscholen zijn eigenlijk niet meer nodig. Maar ze afschaffen, dat wil niemand. Vanonder de eikenboom kijkt Wibaut deze zomer ­tevreden toe.

Spelletjes, slaapzakken of een sjiek hotel (de zomerscholen op een rij)

De klassiekste zomerschool is die van de jongeren van de SP: vijf hele dagen in een kampeerboerderij in Drenthe. Meer dan zestig jongeren hadden eind juli ‘discussie over de staat van de vereniging’ en ‘scholing in onze ideologie’. Aan lange picknicktafels werd er samen gegeten terwijl oud-partijleider Emile Roemer op bezoek kwam, en diverse Kamerleden.

De jongeren in het CDA houden het zakelijk: drie vrijdagavonden zomerschool op het partijbureau, in augustus. In een zaaltje is er een lezing met discussie, dit jaar onder andere over het thema ‘Waarom werken we zo hard?’ Er kwamen in eerdere jaren zo’n twintig jongeren op af.

Bij de jongeren van Forum voor Democratie is soberheid troef dit jaar. Zij gingen in juli naar de Ardennen, slaapzak mee. Over het programma en sprekers wil FvD weinig loslaten, behalve dat er ‘sport, lezingen en trainingen’ ­waren, ‘lekker in de natuur’.

Vorig jaar was er ophef over de zomerschool vanwege de deelname van de leider van een ­extreem-rechtse Vlaamse organisatie. De editie 2017 is berucht omdat in een kasteeltje de witte wijn rijkelijk vloeide. Dit jaar moest onder de 170 aanmeldingen geloot worden.

GroenLinks houdt een ‘gezellig zomerkamp’ met spelletjes en een ‘toffe spreker’. In een vakantiehuis in Lunteren komen eind deze maand zestig jongeren bijeen. Het eten is veganistisch.

Het drukst was het bij de jongeren van de VVD, die geen echte ­zomerschool houdt, maar wel de halfjaarlijkse ledenvergadering in de zomer plant. Het tweedaagse Zomercongres in een sjiek hotel in Wageningen trok 220 jongeren, die er feestten en overnachtten, na lezingen over Thorbecke, en toespraken van vrouwenrechtenactivist Shirin Musa en VVD-coryfeeën.

De diepte in gaat het bij de PvdA, met een driedaagse zomerschool over ‘de woningmarkt van de toekomst’. Veertig jongeren hebben deskundigen en politici uitgenodigd en proberen zelf oplossingen te bedenken voor de woningnood. Aan de Zuid-Hollandse plassen is een groepsverblijf gehuurd met terras.

Lees ook:  
De Tweede Kamer is met reces, maar links werkt gewoon door

Voor sommige politici houdt het werk nooit op. Het is hartje zomerreces, maar dat belet sommige Kamerleden niet onvermoeibaar door te gaan met het stellen van vragen aan ministers en staatssecretarissen. Opvallend genoeg geldt dat zeker voor de PvdA. 

‘Het gaat om de grote lijn’, houdt Kamerveteraan Bram van Ojik zijn collega’s voor, ‘niet om de details’

De Tweede Kamer lijkt soms een duiventil, waar politici maar korte tijd zitten. Deze zomer praten vijf Kamerveteranen over hun werk en persoonlijke ontwikkeling. Toen Bram van Ojik (GroenLinks) voor het eerst in de Kamer kwam, was Ruud Lubbers premier en hadden coalities zulke grote meerderheden dat ze de oppositie konden negeren. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden