Rechtszaak

De politiek wacht af en geeft geen commentaar op de euthanasiezaak

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid: “In de euthanasiewet staat dat euthanasie bij vergevorderde dementie mogelijk moet zijn”. Beeld ANP

De rechtszaak tegen een euthanasiearts raakt ook de politiek. Moeten kabinet en Tweede Kamer opnieuw naar de euthanasiewet kijken, nu die volgens het OM ‘onduidelijk’ is?

In de Tweede Kamer wordt de rechtszaak tegen een arts die euthanasie pleegde met argusogen gevolgd. Vooral vanwege dat ene verwijt, dat het Openbaar Ministerie (OM) aandraagt bij de vervolging van deze arts: de huidige Euthanasiewet zou te onduidelijk zijn. Het OM is op zoek naar helderheid over euthanasie bij vergevorderde dementie. Het is een stevig verwijt aan het adres van de Tweede Kamer, die de Euthanasiewet in 2002 aannam.

Of dat betekent dat het kabinet en de Tweede Kamer opnieuw aan de slag gaan met de wet, valt nog niet te zeggen. De meeste fracties in de Tweede Kamer nemen een afwachtende houding aan. Ze willen zolang de rechtszaak loopt niet vooruitlopen op een uitspraak van de rechtbank, laat staan vanaf de zijlijn politiek commentaar geven, zo laten ­diverse Kamerleden weten.

Als de rechtbank de arts veroordeelt, zal dat onherroepelijk leiden tot nieuw politiek debat over de wet. GroenLinks heeft eerder al aangegeven dat een vonnis van de rechter ­reden kan zijn opnieuw naar de wet te kijken. Cruciaal is hoeveel licht er straks zit tussen het oordeel van de rechter en het oordeel van de toetsingscommissie die de euthanasiezaak beoordeelde. Die commissie van deskundigen oordeelde eerder dat de arts ‘naar eer en geweten’ de euthanasie had uitgevoerd. “Als de uitspraak van de rechter afwijkt van het oordeel van de toetsingscommissie, moeten we naar die wet gaan kijken. Dan is die blijkbaar onvoldoende duidelijk”, zei GroenLinks-Kamerlid Corinne Ellemeet eerder in de Volkskrant.

Het doel is duidelijkheid

Een eventuele aanpassing van de wet zal er dan waarschijnlijk vooral op ­gericht zijn om artsen meer duidelijkheid te geven, zodat ze weten waar ze aan toe zijn. De mogelijkheid van euthanasie bij dementie zelf staat politiek niet ter discussie in de Tweede Kamer. Een ruime meerderheid vindt dat dit mogelijk moet zijn, onder strenge voorwaarden.

Ook binnen het kabinet is tot nu toe geen discussie over euthanasie bij dementie. Minister Hugo de Jonge (volksgezondheid) gaf vorig jaar nog tekst en uitleg: “In de Euthanasiewet staat dat euthanasie bij vergevorderde dementie mogelijk moet zijn (...) Het is volgens de wet niet noodzakelijk dat de patiënt het verzoek nog kan bevestigen; het op schrift gestelde euthanasieverzoek kan een mondeling verzoek vervangen”, aldus De Jonge.

Hij zag wel dat “artsen het lastig vinden” als een demente patiënt niet meer kan communiceren. Om hun meer houvast te geven, stelden de ministeries van volksgezondheid en justitie een speciale brochure op. ­Deze ‘Handreiking schriftelijk euthanasieverzoek’ zette alle criteria nog eens op een rij. Het kabinet ­organiseerde ook verschillende ­andere projecten om artsen te ondersteunen. Het doel van minister De Jonge daarbij was juist om “helderheid” te verschaffen.

Versterven, palliatieve sedatie of euthanasie

Bij versterven stopt de patiënt met eten en drinken. Na maximaal twee weken, afhankelijk van de conditie van de patiënt, zijn de vitale organen uitgevallen en overlijdt de patiënt.

Bij palliatieve sedatie krijgt de patiënt medicatie om het bewustzijnsniveau te verlagen. Dat gebeurt bijvoorbeeld als een stervende patiënt angst, benauwdheid of vermoeidheid ervaart. De ­patiënt overlijdt niet door de sedatie, maar door de ziekte. Daardoor is het lastig te voorspellen hoelang het duurt voordat iemand overlijdt.

Bij euthanasie beëindigt een arts actief het leven van een patiënt. Die krijgt barbituraten toegediend en overlijdt. Soms kiest een arts of patiënt ervoor eerst premedicatie te gebruiken: een soort slaapmiddel, waarna de arts via een infuus de euthanatica toedient.

Lees ook:

Bert Keizer vecht al twintig jaar tegen de wilsverklaring: ‘Een zinloos vod waar je niks aan hebt’

Terecht dat het OM een grens trekt, zegt specialist ouderenzorg Bert Keizer. Je kunt niet bepalen of een demente vrouw dood wil.  

Kabinet wil het gesprek over levenseinde stimuleren

Ongeneeslijk zieke mensen krijgen praktische hulp om met familie en vrienden te bespreken hoe ze willen sterven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden