Debat coronavirus

De kritiek op het coronabeleid van Rutte komt van links en rechts

Premier Rutte, minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, minister Martin van Rijn van Medische Zorg en FvD-leider Thierry Baudet tijdens het debat. Beeld ANP

De coronastrategie van het kabinet krijgt steeds meer kritiek vanuit de Tweede Kamer. Al willen links en rechts op totaal verschillende manieren bijsturen.

Met een ‘dashboard’ wil het kabinet in de gaten houden of het coronavirus onder controle blijft, maar voorlopig moet premier Rutte vooral ook zijn eigen stuur goed in de gaten houden. Op zijn koers klinkt steeds meer kritiek in de Tweede Kamer.

De hele oppositie probeert een ruk te geven aan het stuur, een andere kant uit dan het kabinet van plan is. De linkse oppositie maakt zich grote zorgen over komende ontslagen, en dreigt tegen het nieuwe steunpakket voor het bedrijfsleven te stemmen. Ook heeft links grote twijfels over de strategie van het kabinet om het virus onder controle te houden. De rechtse oppositie trekt hard aan het stuur uit protest tegen de coronaregels die volgens hen veel te streng zijn, en wil nog veel snellere versoepeling.

De versoepeling van de ‘intelligente lockdown’ per 1 juni kan weinig genade vinden bij de protestpartijen PVV en Forum voor Democratie. Zij vinden die lang niet ver genoeg gaan. De PVV roept op om mensen in de buitenlucht “weer de vrijheid te geven”. “Het is bijna Noord-Korea”, aldus Wilders, woensdag in het wekelijkse Kamerdebat over corona. “De anderhalve meter is niet iets wat mij moeten willen”.

Felle aanvallen op de coronabeperkingen komen er ook van Thierry Baudet van Forum voor Democratie. “Wij willen geen anderhalvemetersamenleving”, stelt die onomwonden. In lijn met de Amerikaanse president Trump prijst Baudet het malariamiddel hydroxychloroquine aan als bescherming tegen het coronavirus. Artsen vinden het middel gevaarlijk. “Het lijkt verbluffend goed te werken”, aldus Baudet, tot hilariteit van de premier.

Kritiek van links

Met de kritiek van de linkse oppositie heeft Rutte meer te stellen. De linkse partijen PvdA en GroenLinks steunden tot voor kort zijn corona-aanpak. Nu klinken harde verwijten.

“Zwalkend”, noemt PvdA-fractievoorzitter Lodewijk Asscher de nieuwe coronastrategie vanaf 1 juni. Die strategie heeft als doel, aldus premier Rutte, “het maximaal controleren van het virus”. Maar volgens de PvdA laat het kabinet na helder uit te leggen hoe dat controleren eruit ziet, en doet het ook niet genoeg. Asscher wijst naar Duitsland. Daar wordt veel actiever ingezet op testen en meer werk gemaakt van contactonderzoek. Ook de SP heeft zulke kritiek. “Het kabinet belooft elk nieuw vuurtje direct uit te trappen, maar de bijbehorende plannen voor testen zijn niet erg doortastend”, aldus Lilian Marijnissen.

De linkse partijen gaan ondanks die aarzelingen wel akkoord met het afbouwen van de intelligente lockdown in Nederland. Premier Rutte benadrukte nog eens hoe groot de stap is per 1 juni. “Alle beperkingen zijn weg”, behalve het handen wassen en de anderhalve meter.

Maar ook naar zijn eigen regeringspartijen heeft de premier nog zendingswerk te verrichten. Vooral het CDA is nog niet gerust of mensen de regels en adviezen goed blijven volgen. Er is genoeg testcapaciteit, maar wat als iemand zich niet wil laten testen? Wat als iemand zich niet houdt aan de twee weken isolatie, of als de werkgever eist dat diegene toch naar het werk komt? “Kan het echt veilig?”, vraagt CDA-fractievoorzitter Pieter Heerma zich af.

Veel discussie over nieuw noodpakket bedrijven

Grote bedrijven die financiële steun van de overheid krijgen, moeten na de coronacrisis mogelijk een deel van het geld terugbetalen. De VVD vindt het ‘logisch’ om daar naar te kijken.

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff zegt dat er een ‘balans moet zijn tussen helpen erdoorheen te komen en garanderen dat er weer zaken terugkomen voor onze belastingbetaler’. Hoe precies, dat moet in een latere fase bekeken worden, niet nu al, bij het steunpakket voor het bedrijfsleven dat per 1 juni ingaat, aldus de VVD-fractie. Met dat pakket is 13 miljard euro overheidsgeld gemoeid.

GroenLinks vindt dat er nu al voorwaarden gesteld kunnen worden aan grote bedrijven die vanwege corona overheidssteun ontvangen. Fractievoorzitter Jesse Klaver noemt het voorbeeld van hotelwebsite Booking.com, die per jaar vijf miljard euro winst maakt en waar de overheid momenteel een groot deel van de salarissen van het personeel betaalt.

Vrijwel de hele oppositie heeft geen goed woord over voor de ruimte die het kabinet aan bedrijven geeft om te reorganiseren en desnoods personeel te ontslaan. PvdA-voorman Lodewijk Asscher spreekt van ‘een dure fout’ van het kabinet. ‘Er zullen meer ontslagen komen dan nodig is.’ Hij roept het kabinet op ‘iets slimmers te bedenken’ voor bedrijven die het niet kunnen redden zonder banen te schrappen. SP-fractievoorzitter Lilian Marijnissen noemt het ‘onbegrijpelijk dat er geen duidelijke afspraken gemaakt worden over het netjes in dienst houden van mensen’. PVV-leider Geert Wilders noemt het ‘zeer ongepast en niet uit te leggen’ dat bedrijven geholpen worden, maar straks wel ongestraft ‘werknemers op straat schoppen'. 

Lees ook: 

Het ‘dashboard’ is de nieuwe toverstaf van het kabinet

Het kabinet wil lokaal kunnen ingrijpen bij een nieuwe uitbraak van het coronavirus. Daarom worden medische gegevens daarover gecombineerd met informatie over het gedrag van burgers.

Personeel Brabantse ziekenhuizen ‘kan een tweede golf op korte termijn niet aan’

Geef verpleegkundigen en artsen tijd om op adem te komen, en versoepel de coronaregels nu niet verder. Met die oproep komen twee van de Brabantse ziekenhuizen die het ‘t zwaarst voor de kiezen kregen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden