Serie Geheimen van het Binnenhof

De koningstroon die zestig jaar kwijt was

Verborgen plekjes Binnenhof: de Troon van Willem III. Beeld Phil Nijhuis

Het Binnenhof telt vele verborgen plekjes en bewoners. Trouw laat er een paar zien, in de aanloop naar de renovatie en de sluiting van het Binnenhof vanaf 2020. Vandaag: de troon van Willem III

Een koning in het parlement? Ja, eens per jaar rijdt hij in de gouden koets ratelend het Binnenhof op, op weg naar zijn troon in de Ridderzaal om de troonrede voor te lezen. In 2020 zal dat voorlopig voor het laatst gebeuren, als de sloopwerkzaamheden en verbouwing van het Binnenhof al zijn begonnen.

Minder bekend is dat er nog een troon staat in het historische complex, ergens in het labyrint van gangen. Een mooie met rood pluche, een baldakijn en goud geverfde beleeuwde leuningen. Ook van een Willem, de derde in dit geval, betovergrootvader van koning Willem-Alexander.

Wie vanaf de ingang aan Binnenhof 1A omhoog gaat langs statige trappen, loopt er zomaar tegenaan. Kan er zelfs even op gaan zitten. Deze ingang wordt niet vaak meer gebruikt, alleen nog bij ontvangsten en recepties in de oude parlementszaal, die om de hoek ligt. Gangen met rode lopers leiden naar de vertrekken van VVD-Kamerleden, die in deze vleugel van het complex huizen.

Vanaf 1815 stond een voorganger van deze troon in de oude Tweede Kamer, pontificaal tegenover de voorzitter. Symbolisch voor de macht die de koning toen nog had misschien, maar feit is dat Willem I er zelden zat. Slechts een keer per jaar, om de troonrede voor te lezen.

“Volgens mij zijn wij het enige parlement ter wereld met een troon in het gebouw”, zegt Ronald van Raak, SP-Kamerlid en historicus met een bijzondere interesse in de geschiedenis van het Binnenhof. “Die koning werd ons eigenlijk opgelegd, in 1815, toen de legers van Napoleon werden verslagen. Groot-Brittannië en Pruisen drongen erop aan, zij wilden zo de Lage Landen als eenheidsstaat versterken. En daar hoorde ook een koning bij.”

Hecht was de band niet tussen parlement en de opeenvolgende Willems, van wie de portretten hier in deze ‘Koningsgalerij’ hangen, net als die van hun nazaten koningin Wilhelmina, Juliana, Beatrix en koning Willem-Alexander. Willem III, de gorilla-koning, had veel moeite met de beperking van de rol van de koning in de constitutionele monarchie. Hij wilde in 1849 aanvankelijk daarom niet eens de troon bestijgen.

Tot 1904 bleef de troon van Willem III en later Wilhelmina in de oude parlementszaal staan, maar daarna werd hij in de kelders opgeslagen. Was hij kwijt? “Ach, er zullen heus wel mensen van geweten hebben”, aldus Van Raak. “Maar twee generaties later wist niemand het meer.” Per toeval werd hij zestig jaar later ontdekt, en sinds 1964 is het koninklijk meubel weer te zien.

Waar de troon zal blijven tijdens de renovatie van het Binnenhof en of die met het andere interieur mee verhuist, is nog niet bekend. In de kelders zal het ding vast niet meer belanden.

Dit is het  derde deel van een vierdelige zomerserie.

Lees ook: 

De verbouwing van het Binnenhof is net een reality-soap

Het Binnenhof is hard toe aan renovatie. Daar is iedereen het wel over eens. Maar hoe, door wie, wanneer? Verbouwen is emotie. Die is er volop in het Haagse. En dan te bedenken dat de verbouwing zelf nog niet eens is begonnen.

En lees hier de eerste delen van deze serie: 

Graven onder het Binnenhof: archeologen vinden muurtje uit de dertiende eeuw

Archeologen speuren mee tijdens de werkzaamheden aan het Binnenhof. Dat leverde zomaar een mooie vondst op: een klein stukje muur uit de dertiende eeuw.

De vleermuizen hoeven niet langs de beveiliging

De bewaking van het Binnenhof is op het oog prima op orde. Voor mensen dan. Sluizen, toegangshekjes en voor bezoekers een heuse ‘vliegveldslurf’ waar de tassen en schoenen doorheen moeten. Toch zijn er ook wezens die vrij in en uit gaan: de vleermuizen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden