Beïnvloeding van onderzoek

De klokkenluider die de WODC-affaire in gang zette, werd maanden afgetapt

Minister Ferdinand Grapperhaus (justitie en veiligheid) tijdens het algemeen overleg in juni over het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC). Beeld ANP

De klokkenluider in de WODC-affaire, over politieke beïnvloeding en sturing van wetenschappelijk onderzoek, blijkt maandenlang te zijn afgetapt door justitie. Dat heeft ‘Nieuwsuur’ ontdekt. 

De Rijksrecherche besloot tot die extreme maatregel in verband met het strafrechtelijke onderzoek dat minister Grapperhaus was begonnen naar schending van ambtsgeheimen. Afgelopen zomer onthulde actualiteitenrubriek Nieuwsuur het bestaan van dat onderzoek, wat in de Tweede Kamer en op het ministerie van justitie zelf grote verontwaardiging leidde.

De WODC-affaire brak los in 2017, toen Nieuwsuur onthulde dat ambtenaren van Justitie hadden geprobeerd zich te bemoeien met wetenschappelijk onderzoek naar het Nederlandse drugsbeleid. De huidige minister van justitie Ferd Grapperhaus moest er pijnlijke conclusies over trekken, toen hij zich in 2018 in de Kamer verantwoorde. Justitie had inderdaad driemaal een ‘onbehoorlijk’ dikke vinger in de pap gehad bij onderzoek dat onafhankelijk zou moeten zijn.

Een compliment van de minister

De klokkenluider, de inmiddels gepensioneerde Marianne van Ooyen, werkte bij het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum. Zij is zelf nooit naar buiten getreden met haar waarschuwingen, die ze alleen intern aankaartte. Grapperhaus gaf haar daarvoor destijds een compliment en hij zei erbij dat zij daarom niets te duchten had van het strafrechtelijke onderzoek naar de bronnen van Nieuwsuur. Nu blijkt dat dat niet waar was: Van Ooyen is maandenlang afgeluisterd op haar privételefoon.

Deze zomer stapte de tweede man van het ministerie van justitie en veiligheid op, omdat hij op eigen houtje op zoek ging naar de lekken in de organisatie. Daarmee doorkruiste hij het onderzoek van het Openbaar Ministerie. Grapperhaus noemde dat onacceptabel. 

GroenLinks-Tweede Kamerlid Niels van den Berge wil nu een reactie van de minister: “Klokkenluiders hebben niets aan complimenten als zij zich niet beschermd voelen”.

Lees ook:
In drie gevallen beïnvloedde het ministerie van justitie het WODC op onbehoorlijke wijze

Het ministerie van justitie had drie maal een ‘onbehoorlijk’ dikke vinger in de pap bij onderzoek dat onafhankelijk moest zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden