Coronacrisis

De Kamer zal Hoekstra’s noodpakket steunen, al knagen de risico’s

Minister Wopke Hoekstra van financiën komt aan op het Binnenhof voor de eerste ministerraad na de coronamaatregelen.Beeld BSR Agency

De Tweede Kamer praat woensdag over de financiering van het noodpakket om de economie op de been te houden. Minister Hoekstra gaat miljarden lenen.

De loketten van de Belastingdienst, de banken, gemeenten en het UWV zijn nog maar voor een deel open. Het noodpakket om bedrijven door de coronacrisis te helpen moet nog voor een groot deel worden uitgewerkt. Wel is duidelijk dat het tientallen miljarden gaat kosten. Wopke Hoekstra, minister van financiën, verdedigt woensdag in de Tweede Kamer deze uitzonderlijk hoge uitgaven.

De verwachting is dat Hoekstra nauwelijks op verzet stuit in de Kamer voor zijn ‘ongekende noodplan in een ongekende situatie’. Vorige week, bij het Kamerdebat over de coronacrisis gaven diverse oppositiepartijen al steun aan het kabinet. Jesse Klaver van GroenLinks zei bijvoorbeeld: “De aangekondigde sociaal-economische plannen geven het vertrouwen dat de overheid er echt alles aan zal doen wat nodig is.”

De belangrijkste opgave van het kabinet is om het geld ook snel naar de bedrijven te krijgen. Zzp’ers kunnen zich melden bij de gemeente. Hier en daar worden daar al voorschotten gegeven, terwijl de regeling nog niet klaar is. 

Ook aan de Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud wordt nog gesleuteld. Dit is een nieuwe regeling die in de plaats komt van de mogelijkheden om werktijdverkorting aan te vragen en is veel ruimer: bedrijven krijgen voor werknemers, ook voor tijdelijke krachten, 90 procent van de loonkosten vergoed. Bij banken kunnen bedrijven extra lenen en de overheid staat garant.

‘We kunnen het dragen’

De kosten voor de overheid zijn enorm. Hoekstra schat in dat hij de komende drie maanden 45 tot 65 miljard euro extra nodig heeft. Het steunpakket kost 10 tot 20 miljard euro. Daarnaast is er geld nodig omdat bedrijven uitstel krijgen voor het betalen van belasting.

Bovendien houdt Hoekstra er rekening mee dat de dip in de economie leidt tot fors minder belastinginkomsten. Er komt op die manier 35 tot 45 miljard euro minder binnen de komende maanden en de problemen kunnen nog langer duren. Hoekstra eindigde vrijdag zijn brief aan de Tweede Kamer met de geruststelling: “Dat kunnen we dragen want de overheidsfinanciën zijn op orde.”

Veel economen steunen Hoekstra’s idee dat meer lenen verantwoord is. De gedachte is dat de coronacrisis niet voortkomt uit de economie zelf, maar uit de volksgezondheid. Met heel veel overheidssteun blijft de structuur van de bedrijven intact, zodat Nederland na de crisis weer op volle kracht vooruit kan.

Als Nederland niet leent en steun aan bedrijven en werknemers achterwege laat, is de schade groter. Het is de verwachting dat de leningen, als de economie straks weer gaat draaien, afgelost kunnen worden. Mogelijk komt daarover donderdag meer duidelijkheid als het Centraal Planbureau scenario’s schetst over de gevolgen voor de economie.

Hoe riskant is die gigantische schuldenberg?

De grote meerderheid van de Kamer zal deze lijn van Hoekstra woensdag steunen. Maar er zijn wel vragen over risico’s op langere termijn. De staatsschuld is in Nederland is nu nog 48,8 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Als Hoekstra 45 tot 65 miljard euro leent, komt dat percentage op ongeveer 56 procent. Tot een paar dagen geleden werd in Europa 60 procent beschouwd als een veilige grens. Nederland zit daarmee aan de veilige kant.

Maar hoe gaat het in andere eurolanden? Frankrijk had al een percentage rond 100 procent en Italië zit op ongeveer 130 procent. Die landen willen ook investeren in hun economie. Kunnen zij die last zelf dragen en welke hulp kan Nederland hen bieden? En hoe riskant is die gigantische schuldenberg?

De Kamer zal ook veel vragen hebben over de uitvoering van het noodpakket. Minister Wouter Koolmees van sociale zaken zei daarover dat er nu regels worden opgesteld in een aantal dagen waaraan onder normale omstandigheden maanden kan worden gesleuteld. Maar komt hulp op tijd voor bijvoorbeeld flexkrachten? Koolmees hoopt dat bedrijven geen misbruik maken van de steun. De Kamer zal willen weten hoe het kabinet de juiste balans vindt tussen het risico op fraude en ruimhartige steun.

Lees ook: 

Bedrijven hebben geld nodig, en dat moet heel snel

Het kabinet trekt tientallen miljarden uit voor bedrijven en hoopt dat het geld op tijd komt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden