Kamerdebat

De Kamer wil zo snel mogelijk af van institutioneel racisme – behalve Wilders

Geert Wilders (PVV) tijdens een debat over het aftreden van het kabinet naar aanleiding van de toeslagenaffaire.  Beeld ANP
Geert Wilders (PVV) tijdens een debat over het aftreden van het kabinet naar aanleiding van de toeslagenaffaire.Beeld ANP

Dinsdag debatteerde de Kamer over het aftreden van het kabinet. Het debat in drie thema's.

Wilders: Etnisch profileren is goed

Voor PVV-leider Geert Wilders is etnisch profileren nog steeds een uitstekende manier om fraude op te sporen. Hij keerde zich daarmee tegen de Kamer, die etnisch profileren verwerpt als een goede methode om fraude aan te tonen.

Wilders vindt het juist heel goed om te kijken of je op nationaliteit kunt selecteren. “Als je bijvoorbeeld merkt dat Roemenen of Grieken bovenmatig veel uitkeringsfraude plegen, dan is het een goede risicobeheersing om specifiek op die groep aan fraudeopsporing te doen”, zei hij. De PVV’er ziet er ook geen probleem in om standaard nationaliteit te registreren bij het verstrekken van uitkeringen en toeslagen. “Ik begrijp de angst niet”, aldus Wilders. PvdA-fractieleider Lilianne Ploumen noemde deze opstelling zelfs voor de PVV ‘onwaardig’. Maar volgens Wilders noemt de PvdA’er ‘alles’ veel te makkelijk racisme.

De rest van het parlement wil zo snel mogelijk af van het institutioneel racisme dat op allerlei plekken bij de overheid kan zitten. Pas in maart komt het onderzoek uit dat de Autoriteit Persoonsgegevens hiernaar doet. VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff noemde racisme ‘gewoon fout’. GroenLinks-leider Jesse Klaver kreeg alvast steun voor zijn voorstel om tijdelijk alle zelflerende software bij de overheid te stoppen, omdat die gebruikmaakt van algoritmes waarin op voorhand al het etnisch profileren is ingebouwd. “Totdat duidelijk is dat we etnisch profileren ook echt uit de systeem kunnen houden”, zei Klaver.

Linkse oppositie wil nu parlementaire enquête

De linkse oppositie wil een echte parlementaire enquête naar de toeslagenaffaire, waarbij ook de eigen rol van de Tweede Kamer wordt meegenomen. SP, PvdA en GroenLinks vinden dat alle informatie nu boven water moet komen.

De Kamer oordeelde gisteren hard over het feit dat het kabinet bewust jarenlang informatie verzweeg of achterhield, wat inmiddels de Rutte-doctrine wordt genoemd.

De voorstellen van het kabinet om meer openheid te betrachten worden een ‘eerste stap’ genoemd. SP-fractieleider Lilian Marijnissen liet een dikke ordner zien met nieuwe stukken en antwoorden die het kabinet maandagavond pas naar de Kamer stuurde, vlak voor het debat. “Dit is onmogelijk allemaal te lezen”, zei Marijnissen. Gert-Jan Segers van de ChristenUnie concludeerde: “Ik wil geen bakken met informatie over ons uitgestort krijgen. Ik wil eerlijke antwoorden van het kabinet.”

Voor CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt was het duidelijk dat het kabinet nog helemaal niet open en transparant is. Al anderhalf jaar vroeg de Kamer om een tijdlijn van wat er op het ministerie van financiën in juni 2019 is gebeurd. Toen werd er plots een crisisteam ingesteld, nadat het memo van de rechtsdeskundige Sandra Palmen boven tafel was gekomen die de fraudejacht bij de Belastingdienst kraakte. Er kwam in 2020 wel een tijdlijn, maar daarin werd het memo helemaal niet genoemd. Vlak voor kerst vroeg Omtzigt opnieuw om een echte tijdlijn. Maar deze keer verwees staatssecretaris Alexandra van Huffelen naar de kabinetsreactie afgelopen vrijdag, waar deze informatie niet in stond. Een grote meerderheid in de Kamer concludeerde dat er van de goede voornemens van het kabinet ‘nog weinig terechtkomt’.

Kamer eist haast bij uitbetalen ouders

De voltallige Tweede Kamer eist dat het kabinet er nu echt snel voor zorgt dat de gedupeerde toeslagen-ouders geld en hulp krijgen, zodat ze daadwerkelijk met een schone lei hun leven weer kunnen oppakken.

“Er moet haast worden gemaakt”, zei VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. PVV-leider Geert Wilders steunde de linkse oppositie met het voorstel om ‘desnoods als overheid de schulden over te nemen, ook van particuliere schuldeisers’. CDA-Kamerlid Omtzigt concludeerde dat de compensatie al een jaar is toegezegd. “Maar er is nog geen 2 procent van de ouders geholpen.” De CDA’er wil ook van het kabinet weten of familie en vrienden die privé-geld van de gedupeerden hebben geleend om te overleven hun geld terugkrijgen.

Maandag werd bekend dat het kabinet alle schulden wil kwijtschelden die de ouders bij de diverse overheden hebben lopen. Maar ouders met grote schulden moeten eerst uit de schuldsanering worden geholpen voordat ze de 30.000 euro krijgen, anders eisen schuldeisers dit geld direct op. Het voorstel van de SP om een speciaal kinderfonds op te richten met 200 miljoen euro, krijgt brede steun. “We kunnen deze kinderen hun jeugd niet teruggeven, maar wel ervoor zorgen dat ze een toekomst krijgen”, aldus Marijnissen.

Lees ook:

Feiten over etnisch profileren komen ná de verkiezingen, meeste documenten zijn nog geheim of onvindbaar

Het kabinet ‘sluit niet uit’ dat er nog meer pijnlijke feiten naar boven komen over het etnisch profileren door de Belastingdienst.

Overheid scheldt onverwacht alle schulden van slachtoffers toeslagenaffaire kwijt

Onverwacht zet het kabinet een streep door alle schulden die de slachtoffers van het toeslagenschandaal bij de overheid hebben.

‘Rutte-doctrine’ is een scheldwoord geworden, maar de premier blijft er vierkant achter staan

In de verhoren in de toeslagenaffaire dook-ie ineens op: de Rutte-doctrine

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden