Coronamaatregelen

De Jonge tast af hoe ver hij kan gaan

Demissionair minister Hugo de Jonge van volksgezondheid, welzijn en sport (CDA) voorafgaand aan het debat over de begroting Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Beeld ANP
Demissionair minister Hugo de Jonge van volksgezondheid, welzijn en sport (CDA) voorafgaand aan het debat over de begroting Volksgezondheid, Welzijn en Sport.Beeld ANP

Demissionair minister De Jonge van volksgezondheid laat doorschemeren coronamaatregelen in te willen voeren die alleen gelden voor ongevaccineerden. Of daar politiek draagvlak voor is, is nog niet duidelijk.

Jeannine Julen

Demissionair coronaminister Hugo de Jonge probeert het, nu het aantal coronabesmettingen rap oploopt, zoveel mogelijk uit de taboesfeer te trekken: maatregelen alleen bestemd voor ongevaccineerden. Met zinnen als ‘die zorg had je in je eentje kunnen ontlasten door wél dat prikje te nemen’ en ‘is het terecht dat je de samenleving als geheel beperkende maatregelen oplegt’, liet hij afgelopen weken doorschemeren: ik voel daar wel voor.

Maar of de Tweede Kamer ook voelt voor dergelijke doelgroepspecifieke maatregelen, valt sterk te bezien. Bij de PVV en de SGP klinkt het bekende kritische geluid. “Wat een land”, reageerde PVV-leider Geert Wilders op De Jonges mediaoptredens. “Een buitengewoon slechte zaak”, zei SGP-leider Kees van der Staaij. Andere partijen laten zich minder goed in de kaarten kijken. De meeste zeggen het OMT-advies van donderdag af te wachten, maar zinspelen wel op generieke maatregelen als het terugbrengen van het mondkapje en de anderhalvemeter-regel.

‘Geen voorstander’

GroenLinks, SP en PvdA laten vallen ‘geen voorstander’ te zijn van maatregelen die een maatschappelijke tweedeling kunnen veroorzaken. En formatiepartij ChristenUnie, die eerder dit jaar tegen invoering van de coronapas stemde, is niet heel enthousiast over dergelijke maatregelen, maar neemt wel de huidige gezondheidssituatie in ogenschouw te nemen. Voor formatiegenoot D66 ligt er geen taboe op specifieke maatregelen voor ongevaccineerden. “Alleen als het een manier is om plekken open te houden”, aldus D66-Kamerlid Jan Paternotte.

Momenteel liggen er namelijk 859 mensen met corona in het ziekenhuis, van wie 200 op de ic-afdeling. Meer dan twee keer zoveel als begin juli. Dat was de laatste keer dat het kabinet beperkende maatregelen afkondigde. Ook in andere Europese landen neemt het aantal besmettingen toe. In België spreken ze al over een herfstgolf. En in Duitsland neemt de druk op ziekenhuizen verder toe.

Het maakt dat in sommige landen naast algemene coronamaatregelen ook specifieke regels zijn afgekondigd voor vaccinweigeraars. In Roemenië bijvoorbeeld geldt de (weer teruggekeerde) avondklok alleen voor mensen die niet gevaccineerd zijn. In Frankrijk is het al sinds de zomer zo dat ongevaccineerden alleen met een testbewijs een restaurant of culturele instelling mogen bezoeken. Voor werknemers in de zorg geldt zelfs een vaccinatieplicht. En in Duitsland zijn alleen gevaccineerden of mensen die genezen zijn van het coronavirus welkom in voetbalstadions. De Belgen hebben nu nog alleen de coronapas uitgebreid, maar viroloog Marc Van Ranst wiep afgelopen zomer al op dat er best gevolgen mogen zijn voor niet-gevaccineerden.

Principiële discussie

Een dilemma, noemde De Jonge zijn nog ietwat in nevelen gehulde wens al om ongevaccineerden specifieke maatregelen op te leggen. Want terwijl buurlanden er al toe zijn overgegaan, moet in de Tweede Kamer de principiële discussie of dit wenselijk is in de huidige omstandigheden nog plaatsvinden. Tegelijkertijd roepen ongevaccineerden op sociale media de woorden van De Jonge uit november vorig jaar in herinnering. Een indirecte vaccinatieplicht, waarbij ongevaccineerden richting inenting worden geduwd, was onwenselijk, zei hij toen. Dat werkte averechts, aldus de coronaminister. “Daar ben ik van overtuigd.”

Het is nu wachten op het OMT-advies. Mocht de wetenschap zich achter de wensen van De Jonge scharen, dan is de kans aanwezig dat ook het politieke draagvlak voor de omstreden maatregelen voor ongevaccineerden groeit. Tegelijkertijd lieten drie OMT-leden woensdag op persoonlijke titel aan Nu.nl weten niet veel te voelen voor speciale maatregelen voor mensen die niet zijn ingeënt. “Gaan we daarmee niet te veel polariseren?”, vroeg viroloog Menno de Jonge zich hardop af. Of het aanstaande OMT-advies die kant op neigt, is moeilijk te zeggen. Dinsdag maakt het kabinet bekend of en welke coronamaatregelen het overweegt. Daarna zal de Kamer daarover in debat gaan.

Lees ook:

Lockdowns voor ongevaccineerden? Europese corona-aanpak richt zich steeds meer op vaccinweigeraars

Een lockdown voor ongevaccineerden? Met de aankondiging van deze mogelijkheid heeft de Oostenrijkse bondskanselier het debat in Europa op scherp gezet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden