null

AnalyseCoronamaatregelen

De Haagse eensgezindheid over corona is voltooid verleden tijd

Beeld Arie Kievit

De eensgezindheid was er toen de coronapandemie uitbrak, maar dat is voltooid verleden tijd. Het kabinet heeft grote moeite om steun te vinden in de Tweede Kamer.

Niels Markus

De bestrijding van het coronavirus is voor het demissionaire kabinet een zoektocht naar draagvlak geworden. Met een schuldbewuste toon hoopte premier Mark Rutte tijdens zijn persconferentie vrijdagavond dat hij de bevolking weer achter zijn coronabeleid zou krijgen.

Rutte en coronaminister Hugo de Jonge hebben niet alleen te maken met afkalvende steun in de samenleving, ook in de Tweede Kamer kan het kabinet op steeds minder partijen rekenen.

Geen woord over dat de wetten nog door beide Kamers moeten

Dat wordt goed duidelijk in de discussie over uitbreiding van de coronatoegangsbewijzen naar het onderwijs en de werkvloer, en een 2G-beleid, waarbij alleen nog gevaccineerden en mensen die genezen zijn van coroana in openbare gebouwen en plekken naar binnen mogen. De Kamer oordeelt naar alle waarschijnlijkheid deze week over de wetsvoorstellen die dit mogelijk maken.

Er deed zich een opvallend moment voor tijdens de persconferentie van vrijdag, toen De Jonge sprak over de uitbreiding van de toegangsbewijzen: “Die gaan ons helpen om zo open mogelijk en tegelijkertijd zo veilig mogelijk verder door de winter te komen”. Geen woord erover dat de wetten nog door de Tweede én door de Eerste Kamer moeten, waar steun allerminst zeker is.

Van de eensgezindheid tussen kabinet en parlement bij aanvang van de coronacrisis, is weinig over. Dat bleek afgelopen woensdag pijnlijk eens te meer, toen de Kamer moest bepalen wanneer de coronawetten moeten worden behandeld.

Omdat niet alle Kamerleden van de coalitie binnen waren toen hierover gestemd werd, is het eerste wetsvoorstel controversieel verklaard. Dat betekent dat het te gevoelig is om te behandelen nu het kabinet demissionair is. Die controversieel-verklaring is later teruggedraaid, omdat voorzitter Attje Kuiken een telfout gemaakt had.

De Kamer zet het verbond op losse schroeven

Maar veelzeggend is het dat de Kamer een wet, die het kabinet als belangrijk middel in de coronabestrijding ziet, liefst niet wil behandelen. Toen het kabinet in januari aftrad, sprak het met de Kamer af dat het demissionair zou zijn op vrijwel alle onderwerpen, behalve de coronacrisis. Op dat onderwerp regeert het kabinet alsof het volledig in functie is. De Kamer zet dat verbond nu op losse schroeven.

Het debat maakte de scheidslijn tussen coalitie en oppositie pijnlijk duidelijk. Een deel van de ‘constructieve’ oppositie, waaronder GroenLinks, het Kamerlid Pieter Omtzigt en Volt, wilde meer tijd om de ingrijpende wetten te behandelen. Een ander deel van de oppositie keert zich vooral tegen het coronabeleid als geheel, waarbij het onduidelijk is wat voor alternatief zij voor ogen heeft.

De coalitie kan de interne tweespalt niet verbloemen. De kleinste coalitiepartner ChristenUnie heeft grote moeite met invoering van 2G. En ook het CDA is kritisch. Daar staan de liberale partijen VVD en D66 tegenover, die volmondig voor een samenleving zijn waarin ongevaccineerden aan bewegingsvrijheid moeten inboeten.

De discussie over de toegangsbewijzen is voor nu naar de achtergrond gedrukt door de nieuwe maatregelen in de avonduren. Maar dan nog wachten de komende tijd harde en principiële debatten. Moet de samenleving langer of verder op slot, als de omikronvariant meer mensen ziek maakt? En moet Nederland ook minderjarigen inenten, waar D66 voor pleit?

Er komen enkele van de zwaarste en meest principiële beslissingen aan in de pandemie, op het moment dat het demissionaire kabinet het minste draagvlak heeft.

Lees ook:

Waarom richt het kabinet zich (nog) niet op de lange termijn-oplossing voor corona?

Virusuitbraken, wensdenken en de verraderlijke delta-variant zorgden ervoor dat het kabinet nooit aan een langetermijnstrategie toekwam. Hoe moet dat anders?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden