Reconstructie Corruptieonderzoek Richard de Mos

De grootste troef van Richard de Mos werd hem fataal: de kleine afstand tussen burger en bestuur

Rachid Guernaoui (links) en Richard de Mos tijdens de vorming van de nieuwe coalitie in Den Haag vorig jaar. Beeld ANP

De Haagse gemeentepolitiek kende een van de donkerste weken in haar geschiedenis. De grootste partij werd uit de coalitie gezet, haar twee wethouders worden verdacht van corruptie. De kleine afstand tussen burger en bestuur was Richard de Mos’ grote troef, maar werd de partij ook fataal.

Na de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 werd Hart voor Den Haag/Groep de Mos de grootste partij in de Hofstad. Succesrecept? De ‘ombudspolitiek’ van partijleider Richard de Mos. Hij probeert te anticiperen op elke zorg of vraag van burger en ondernemer. Of het nu gaat om een vervelende boom of een losliggende stoeptegel. ‘Ries’ lost het wel op. De Mos luistert naar de Hagenees en dat maakt hem zo geliefd.

Voor anderen ruikt die kleine afstand tussen zijn partij en Haagse ondernemers vanaf dag één naar vriendjespolitiek, al bleef het altijd maar bij insinuaties en vermoedens. Omkoping en corruptie? Daar ging het nooit over in het stadhuis. Maar sinds begin september werden de vermoedens van belangenverstrengeling wel hardnekkiger dan anders. Het stadsbestuur had net zes nieuwe nachtvergunningen toegekend aan Haagse horecazaken. Twee vergunningen gingen naar Zalencentrum Opera van eigenaar Hünkar ‘Atilla’ Akyol. Akyol is geen onbekende van De Mos. Zo stond hij op de kieslijst van Hart voor Den Haag/Groep de Mos en vonden er in de Opera regelmatig partijbijeenkomsten plaats. Ook maakte Akyol er nooit een geheim van dat hij de partij financieel steunde.

De beslissing om Akyol twee vergunningen te geven werden door De Mos verdedigd onder het motto dat “Opera  een nieuwe impuls kan geven aan de in het slop zittende Haagse dancescene.” Oppositiepartijen Nida en Haagse Stadspartij vonden dat die vergunningen de “schijn van clientelisme” hadden. Ook omwonenden dienden een klacht in tegen de nachtvergunningen. Het zijn deze beschuldigingen die het OM nu hard probeert te maken in een onderzoek.

Inval door de rijksrecherche

Locoburgemeester Richard de Mos en zijn partijgenoot, wethouder Rachid Guernaoui worden sinds dinsdag verdacht van het tegen betaling regelen van nachtvergunningen. Rond 7 uur ’s ochtends viel de rijksrecherche Zalencentrum Opera en twee andere ondernemingen binnen en doorzochten ze de woningen en werkkamers van de De Mos en Guernaoui. Om welke andere twee ondernemingen het gaat en wat het verband is tussen hen en de twee wethouders, is voorlopig nog niet duidelijk.

Zalencentrum Opera in Den Haag. Beeld ANP

Het Haagse stadsbestuur wachtte in ieder geval niet tot de uitkomst van het onderzoek. Één dag na de huiszoekingen lieten de overige coalitiepartners VVD, D66 en GroenLinks weten dat ze niet verder kunnen met de in opspraak geraakte wethouders. Op een uitzonderlijke spoedvergadering heerste er vooral ongeloof en verbijstering. Fractieleider van Hart voor Den Haag/Groep de Mos, Arjen Dubbelaar, liet op die vergadering weten “zich niet te herkennen in de verdachtmakingen en alle vertrouwen te hebben in de uitkomst van het onderzoek”.

Ten koste van de PVV

De Hagenezen stemde in 2018 massaal op De Mos omdat hij ook echt dingen zou veranderen. Velen waren teleurgesteld in de lokale PVV-fractie, die tussen 2014 en 2018, op D66 na, de grootste was. Zij beloofden veel, maar deden te weinig. De kiezer geloofde dat De Mos het anders zou doen en met oog voor de kleine dingen slaagt hij daar aardig in. Zo kreeg café De Waag geen boom voor de deur en wordt een scheefliggende tegel snel hersteld. Kleine zaken die de Hagenaar apprecieert. Hart voor Den Haag/Groep de Mos haalde in 2018 8 zetels. Vooral de PVV, die van 7 naar 2 zetels zakte, bleek het grote slachtoffer.

Het was nota bene bij de PVV waar Richard de Mos zijn politieke carrière begon. Hij belandde voor die partij in de Tweede Kamer, nadat hij had gewerkt als leerkracht in de Haagse Spoorwijk. Nadat De Mos in opspraak kwam omdat hij loog over het feit dat hij in die school ook directeur was, besliste Wilders om hem niet meer op de lijst te zetten voor de Tweede Kamerverkiezingen in 2012. De Mos was boos en stapte zelf uit de Haagse raadsfractie van die partij. Even later in 2013 richtte hij, samen met oud-Fortuynist Willem van der Velden en oud-CDA’er Wil Vonk, Groep de Mos op. Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 haalde De Mos meteen 3 zetels binnen. Vier jaar later kon men niet om Hart voor Den Haag/Groep de Mos heen in de nieuwe coalitievorming. Richard de Mos kreeg de belangrijkste portefeuille toebedeeld: hij werd locoburgemeester en wethouder economie, buitenruimte en binnenstad. Zijn partijgenoot Guernaoui kreeg die andere grote post: financiën, integratie en stadsdelen in handen. 

De achterban van De Mos ziet vooral wat hij heeft gedaan voor de stad. Zijn aanhangers kwamen de partij woensdagavond in ieder geval een hart onder de riem steken tijdens de spoedvergadering. Zij moeten niets weten van de beschuldigingen. “Ik geloof er niks van, ze moeten hem gewoon hebben”, klonk het aan de ingang van het stadhuis. Ook fractieleider Dubbelaar waarschuwt dat zijn partij sterker dan ooit terugkomt.

Lees ook: 

Verbijstering in Haagse gemeenteraad nadat coalitie valt over corruptiezaak De Mos

Coalitiepartijen VVD, D66 en GroenLinks willen niet verder met een partij waarover een waas hangt van corruptie. Hoe nu verder, was woensdagavond de grote vraag tijdens een spoedvergadering van de raad. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden