Pensioenstelstel

De enige zekerheid over het pensioen: de AOW-leeftijd zal iets stijgen

Carola Schouten, minister voor armoedebeleid, participatie en pensioenen, voorafgaand aan een debat over de wet toekomst pensioenen in de Tweede Kamer.  Beeld ANP
Carola Schouten, minister voor armoedebeleid, participatie en pensioenen, voorafgaand aan een debat over de wet toekomst pensioenen in de Tweede Kamer.Beeld ANP

De enige zekerheid die we nu over het pensioen hebben, is dat de AOW-leeftijd zal stijgen. Hoe het pensioen er dan precies uit ziet is donderdag onderwerp van politiek debat.

Wilfred Scholten

Vanwege de almaar stijgende levensverwachting gaat de pensioenleeftijd verder omhoog. Dat maakte minister Carola Schouten (Pensioenen) woensdag bekend. Volgens berekeningen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) leeft een 65-jarige in 2028 gemiddeld 21 jaar langer. Daarom wordt de AOW-leeftijd in dat jaar opgetrokken naar 67 jaar en drie maanden.

In eerdere plannen zou de AOW-leeftijd een op een meestijgen met elk jaar dat we naar verwachting langer leven. Maar in het pensioenakkoord dat in 2019 werd gesloten tussen politieke partijen, werkgevers en werknemers, is afgesproken dat het tempo naar beneden zou gaan. Voor elke 4,5 jaar dat mensen gemiddeld langer leven, stijgt de leeftijd waarop ze AOW krijgen met drie maanden. Tijdens de afgelopen coronajaren nam de levensverwachting iets af, maar het CBS verwacht dat die de komende jaren weer zal stijgen.

Risico’s

De verhoging van de AOW-leeftijd is een van de weinige zekerheden op dit moment als het gaat over het inkomen van ouderen. Het kabinet heeft het pensioenakkoord in een nieuwe wet gegoten, die deze week in de Tweede Kamer wordt behandeld. In het voorstel wordt de opgebouwde 1500 miljard euro van de pensioenfondsen opgedeeld in individuele pensioenpotjes. De hoogte van de uitkering wordt daarnaast afhankelijk van de rendementen van de fondsen. Er zijn nog meer risico’s en onzekerheden waarover de Kamer opheldering wil voordat de behandeling wordt afgerond. Wat betekent bijvoorbeeld de hoge inflatie voor de toekomstige pensioen? In de scenario’s is onze huidige inflatie nooit meegenomen.

De regeringscoalitie wil haast maken, omdat de wet al een jaar vertraging heeft opgelopen. Ze wil sowieso de wet deze week door de Kamer loodsen. Tegen deze druk verzetten zich de meeste oppositiepartijen, die vrezen dat het nieuwe stelsel slechter uitpakt dan de bestaande praktijk. De PVV en SP vrezen een nieuw debacle voor de overheid. Het onafhankelijke Kamerlid Pieter Omtzigt wil alle wetsartikelen afzonderlijk behandelen in een zogeheten wetgevingsoverleg om toekomstige problemen voor te zijn. Niet iedere partij heeft daar trek in, omdat al bijna vijftig uur is gesproken over de wet.

Meerderheid

Het is overigens de vraag of GroenLinks en de PvdA het voorstel zullen steunen. Zij willen bijvoorbeeld dat meer werknemers (zoals zzp’ers) pensioen gaan opbouwen. Een andere eis is dat werknemers ouder dan 18 jaar al vanaf hun eerste werkdag voor hun pensioen gaan sparen. De steun van beide linkse partijen is nodig om de nieuwe pensioenwet in de Eerste Kamer aan een meerderheid te helpen. PvdA en GroenLinks steunden in 2019 wel het pensioenakkoord van het vorige kabinet.

Vanuit de samenleving roeren voor- en tegenstanders zich. Vorige week waarschuwden 40 oud-politici en bestuurders (met name van CDA-huize) dat gepensioneerden slechter af zouden zijn met de nieuwe wet. Ook de uitvoering wordt een te ingewikkelde kwestie, vrezen zij. Dinsdag lieten een aantal wetenschappers, experts en de voorzitters van de vijf grootste pensioenfondsen van zich horen. Zij menen juist dat de kans op hogere pensioenen in het nieuwe stelsel groter is dan onder de huidige wet. Anders dan nu kunnen bij een goed beleggingsresultaat de pensioenen al direct verhoogd worden.

Lees ook:

Het huidige concept van pensioen is inmiddels gestopt met werken

Het is ongezond om abrupt met pensioen te gaan en helemaal niet meer te werken. Zoals we jongeren met scholing aan werk helpen zullen we ouderen moeten leren een actief leven na pensionering te behouden, aldus Theo Kocken, hoogleraar risk management aan de VU.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden