AnalyseCoronamaatregelen

De eigengereide burgemeester maakt het kabinet kwetsbaar

De Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls, voorzitter van het Veiligheidsberaad.Beeld ANP

De burgemeesters in het Veiligheidsberaad willen alsnog een quarantaineplicht. Het is niet voor het eerst dat zij sneller en verder willen gaan dan het kabinet.

De burgemeesters trekken de regie in de coronacrisis naar zich toe. Niet lang nadat de Tweede Kamer woensdag de quarantaineplannen van het kabinet kraakte, trokken burgemeesters Hubert Bruls (Nijmegen) en Paul Depla (Breda) aan de bel: zij hebben zo’n verplichting hard nodig.

Volgens Bruls, die als voorzitter van het Veiligheidsberaad het woord voert namens de veiligheidsregio’s, moet De Jonges voorgestelde wetswijziging er alsnog komen. Mensen die terugkeren uit een risicogebied, of die in de nabijheid van een coronapatiënt zijn geweest, laten zich tot frustratie van het kabinet en de burgemeesters te vaak niet testen. En met de twee weken quarantaine nemen zij het ook niet zo nauw.

De Tweede Kamer vindt het plan van De Jonge te rigoureus en vreest dat een verplichte quarantaine ertoe leidt dat nog minder mensen zich laten testen. Op maandag wisselen de burgemeesters en het kabinet van gedachten over hoe zij besmette mensen wél thuis kunnen laten blijven. Het Outbreak Management Team (OMT) onderzoekt of de quarantainetijd van twee weken mogelijk korter kan.

Teststraat Schiphol open

In de coronateststraat op Schiphol zijn op de eerste dag 67 mensen getest. Dat is iets meer dan een derde van alle passagiers van de drie vluchten die zich konden laten testen. Het is de bedoeling dat op den duur alle reizigers uit een land met rood of oranje reisadvies zich kunnen laten testen. Groot-Brittannië liet gisteren weten dat reizigers uit Nederland daar vanaf morgen verplicht 14 dagen in zelfisolatie moeten.

Extra geld voor handhaving nodig

Zonder wetswijziging is een verplichte quarantaine ook mogelijk, via de Wet publieke gezondheid, ofwel de Infectieziektenwet. Dit is wel een stuk ingewikkelder, omdat die maatregel per individu en via de rechter moet worden opgelegd. Te ingewikkeld, vindt Bruls, die eind juli ook al pleitte voor een quarantaineplicht.

Als het instrument er komt, dan hebben de veiligheidsregio’s nog meer wensen. Zo’n gebod moet gehandhaafd worden. Daarom willen de burgemeesters extra geld. In West-Brabant zullen buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) de quarantaine gaan controleren, zegt een woordvoerder van de Bredase burgemeester Paul Depla. Die moeten eerst aangenomen en opgeleid worden. “Om de capaciteit aan handhavers te kunnen leveren is er geld nodig.”

Depla zelf pleitte woensdagavond in ‘Nieuwsuur’ nog maar eens voor meer dwanginstrumenten voor burgemeesters. Zolang zij zulke instrumenten niet hebben, tast dit de geloofwaardigheid van het bestuur aan, zei hij. “Als wij zeggen: eigenlijk moet u in quarantaine zitten, maar we doen er vervolgens niets aan, dan tast dat het draagvlak voor andere maatregelen aan.”

Zij hebben een stad te managen

Het is niet voor het eerst dat de burgemeesters een paar stappen verder willen dan het kabinet. Eind juli forceerden de burgemeesters Aboutaleb (Rotterdam) en Halsema (Amsterdam) een mondkapjesplicht in drukke gebieden in hun steden. Het OMT en het kabinet mogen blijven volhouden dat de maskers nauwelijks zin hebben, vonden de burgemeesters, zíj hebben een stad te managen. En als zij daarbij mondkapjes nodig achten, dan willen zij mondkapjes.

Door zelf invulling te geven aan het coronabeleid, doen de burgemeesters precies wat het kabinet hen vroeg. Omdat uitbraken plaatselijk zijn, wil de regering dat coronamaatregelen ook zoveel mogelijk lokaal genomen worden.

Door hun lokale rol te vervullen, maken de burgemeesters het kabinet ook kwetsbaar. Aboutaleb morrelde bewust of onbewust aan de autoriteit van het OMT, toen hij over het standpunt van de corona-experts in dat team zei: “Er zijn zoveel stromingen en opvattingen.” En nu pleiten de burgemeesters wederom voor een quarantaineplicht, direct nadat het door De Jonge aanvankelijk zo ferm gebrachte plan door de Kamer is neergesabeld. Met hun wens om een strenger coronabeleid, versterken de eigengereide burgemeesters het beeld van critici dat het kabinet aarzelend de coronacrisis te lijf gaat.

Lees ook:

Minister De Jonge kreeg de wind van voren om ‘paniekerig’ plan

Het plan voor een verplichte quarantaine moet worden uitgesteld. Het kabinet werd hard teruggefloten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden