RapportCommissie digitalisering

De digitale kennis van Kamerleden is zo slecht dat ze hun werk niet goed kunnen uitvoeren. ‘Dit is ernstig’

Beeld EPA

Ernstig. Zo noemt de Tijdelijke Commissie Digitale Toekomst het gebrek aan digitale kennis bij de Tweede Kamer. Het verhindert Kamerleden om hun taken goed uit te voeren.

De Tweede Kamer heeft te weinig kennis in huis om grip uit te oefenen op nieuwe digitale ontwikkelingen. Het reguleren van grote techbedrijven die op het randje van de wetgeving opereren, of het toezien op de privacy bij een techniek als gezichtsherkenning, blijft daardoor in gebreke. Dat concludeert de Tijdelijke Commissie Digitale Toekomst vandaag haar rapport ‘Update vereist’.

“Digitalisering brengt grote kansen, maar ook grote risico’s”, begon commissievoorzitter Kathelijne Buitenweg de presentatie van het rapport donderdagochtend. Maar vooral op die grote risico’s is de Kamer niet toegerust. “Dat is ernstig”, concludeert Buitenweg. Daardoor kan de Kamer haar taken als controleur van de politieke macht en medewetgever onvoldoende uitvoeren.  Wat gebeurt er nu bijvoorbeeld met de data die beschikbaar komt na een gezichtsherkennende scan? Of met signalen van gemeenten en provincies die aangeven dat de wetgeving niet helemaal passend meer is?

Fracties hebben geen echte specialisten in huis

Die gebrekkige digitale kennis bij Kamerleden is vooral te wijten aan de versplinterde aandacht voor het onderwerp, ziet de commissie na maandenlang onderzoek. Niet alleen bij het kabinet, die geen probleemeigenaar kent waardoor kennis over verschillende ministeries is verspreid, maar ook bij de Tweede Kamer. Echte specialisten hebben de fracties niet in huis. Kamerleden die er in debatten toch af en toe een woordje aan wijden, doen dat omdat het een heel klein onderdeel uitmaakt van hun portefeuille. Daar komt bij dat velen de informatie ‘vreselijk technisch’ vinden en ‘uitermate lastig’. “Om daar eens even helder over te communiceren”, klinkt het ook. En omdat een vaste commissie ontbreekt, wordt er ook niet met regelmaat over digitalisering gesproken.

Tuig daarom een vaste commissie digitalisering op, adviseert de commissie. “We breken hiermee met een gebruik”, legt Buitenweg uit. Want een commissie van Kamerleden die kennis en kunde uitwisselen over een specifiek onderwerp, komt er alleen als er ook een minister aan verbonden is. Die minister digitalisering heeft het kabinet niet. “Maar die logica hebben we losgelaten.” En ondersteun andere commissies als ze behoefte hebben aan informatie.

Kamervoorzitter Arib is om: er moet iets gebeuren

Door de coronacrisis is de politiek hard geconfronteerd met de eigen hiaten in de kennis. Zo urgent als dat de aanbevelingen nu klinken, zo weifelend zag Kamervoorzitter Khadija Arib toe hoe de commissie van start ging. Is dat wel nodig, zo’n commissie over digitalisering, vroeg ze zich hardop af. Vanochtend moest ze toegeven dat ze om is. Er moet inderdaad iets gebeuren. Het kan zo niet langer. Vooral niet in deze coronatijden waarin digitaal vergaderen een tweede natuur aan het worden is.

Dan herinnert ze zich een lollige anekdote over de Eerste Kamer. “De voorzitter vertelde me dat in de Eerste Kamer al sinds 2011 digitaal wordt vergaderd. ‘Dat is voor ons niets nieuws’”, vertelt Arib. “Bleek het gewoon over mailverkeer te gaan.” Ze krijgt er tijdens de presentatie de lachers mee op haar hand, maar het voorval illustreert niet alleen pijnlijk het gebrek aan kennis, maar ook het gemis van urgentie als het gaat om digitalisering. Buitenweg is ervan overtuigd dat die urgentie nu wordt gevoeld. “Ik voorzie dat we op een ruime meerderheid kunnen rekenen in de Tweede Kamer”, zegt ze over de introductie van een vaste commissie digitalisering.

Lees ook:

Overheden zwerven steeds massaler door digitale straten en stegen

Uit twee boeken rijst het beeld op van een overheid die diep in de privacy van haar burgers ingrijpt. Voor hun veiligheid. Wat kunnen we eraan doen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden