Aftreden minister

De crisis duldt geen moment van zwakte

Minister Bruno Bruins voor Medische Zorg (VVD), vlak nadat hij onwel werd tijdens een debat over de ontwikkelingen rondom het coronavirus in de Tweede Kamer. Beeld ANP

De bestrijding van het coronavirus eist zijn tol, ook binnen het kabinet. Minister Bruno Bruins, hoofdverantwoordelijke, bezweek onder de werkdruk.

Bruno Bruins sprak op een persconferentie over de coronacrisis, afgelopen zondagavond, veelzeggende slotwoorden. “Nederlanders, let een beetje op elkaar.”

De minister van medische zorg was toen al wekenlang, iedere dag, de klok rond, bezig met de bestrijding van het virus. De crisis eist zijn tol. Woensdag zakte Bruins middenin een Kamerdebat in elkaar. Uitgeput. De dienstauto bracht hem naar huis, maar niet voordat de minister had getwitterd dat hij uit zou rusten, ‘zodat ik morgen weer aan de slag kan’.

Maar de politiek is bikkelhard, zeker in crisistijd.

Bruins voelde zich donderdagmorgen nog verre van hersteld. Volgens artsen heeft de VVD’er langer de tijd nodig om te herstellen, tijd die de hoofdverantwoordelijke voor de virusbestrijding simpelweg niet heeft. Premier Rutte heeft nog gesuggereerd dat Bruins in ieder geval het weekend zou nemen om bij te komen. “Maar hij was niet te vermurwen.” Bruins kondigde donderdagavond aan dat hij terugtreedt. “Het bestrijden van deze crisis vergt topsport en ik heb moeten constateren dat mijn lichaam dat wegens oververmoeidheid niet meer aan kan”, liet hij in een verklaring weten.

Krankzinnige werkdagen

Zo frustreert het virus het werk van het kabinet steeds verder. Bruins was ‘chef corona’ en betrokken bij nagenoeg alle belangrijke beslissingen. CDA’er Hugo de Jonge, de vicepremier en minister van volksgezondheid, vervangt Bruins per direct op het corona-dossier. De VVD zal op zoek moeten naar een nieuwe minister die de rest van de portefeuille overneemt.

De Jonge noemt het aftreden van Bruins ‘een wake-upcall’. Alle bewindslieden maken in deze periode krankzinnige werkdagen. Gebeurtenissen buitelen over elkaar heen, besluiten moeten haast zonder uitzondering snel worden genomen om schades te beperken. Het is precies de reden dat Bruins een stap terug doet. Hij realiseert zich dat zo’n extreme situatie, die de stikstofcrisis in heftigheid doet verbleken, vraagt om daadkracht en scherpte.

De ministerraad begint vrijdag gehavend aan de wekelijkse vergadering. Niet alleen Bruins ontbreekt, ook de minister Cora van Nieuwenhuizen (infrastructuur en waterstaat). Zij zit in thuisisolatie, omdat ze recent contact hebben gehad met buitenlandse collega’s die besmet bleken met het coronavirus. Ook Stientje van Veldhoven (wonen en milieu) zat tot vandaag in thuisisolatie, maar mag vandaag weer aanschuiven. Beide ministers hebben geen klachten. Van Nieuwenhuizen kan dankzij een videoverbinding meevergaderen.

Nieuwe beperkingen

Voor het kabinet wacht een spannende week. De komende periode moet duidelijk worden of de ‘sociale distantie’-maatregelen (scholen dicht, houd 1,5 meter afstand van elkaar, werk thuis) effect hebben. Minister De Jonge zal in sneltreinvaart mondkapjes en andere beschermingsmiddelen uit het buitenland moeten zien te halen. Er dreigt een tekort aan ziekenhuisbedden op de intensive care-afdelingen.

De ministers staan ook voor de lastige afweging of ze de bewegingsruimte van burgers verder willen beperken. Verpleeghuizen zijn vanaf vrijdagmorgen gesloten voor bezoek, het ligt voor de hand dat binnenkort nieuwe beperkingen volgen. Het kabinet kan besluiten dat alle winkels dicht moeten, op supermarkten en apotheken na. Een mogelijkheid is ook dat het openbaar vervoer volledig wordt stilgelegd. Of dat werkelijk gebeurt, hangt af van de verdere verspreiding van het virus.

Het kabinet kan zich in ieder geval opmaken voor een nieuw en ongetwijfeld pittig debat met de Tweede Kamer, ergens volgende week. Het belangrijkste onderwerp lijkt nu de druk op de ziekenhuizen. Maar de ontwikkelingen gaan zo snel, dat de wereld er tegen die tijd ongetwijfeld anders uit ziet. Het abrupte aftreden van Bruins bewijst dat. Niemand zag dit twee dagen geleden aankomen.

Lees ook:

Rutte bezweert de Kamer: de Nederlandse aanpak deugt en is wel degelijk rigoureus

De Nederlandse bestrijding van het coronavirus is wel degelijk rigoreus, zegt premier Rutte. De strategie wijkt volgens hem nauwelijks af van die van andere Europese landen.

Coronavirus laat zien: in de EU is het ieder voor zich

In de coronacrisis wijzen tal van beschuldigende vingers naar de Europese Unie. Die is zo sterk en zo zwak als de volstrekt soevereine lidstaten haar willen maken, blijkt ook nu weer.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden