Coronawet

De coronawet gaat in, wat verandert er allemaal?

Boa's en politieagenten proberen de drukte op de Rotterdamse Lijnbaan in goede banen te leiden.Beeld ANP

Vanaf dinsdag gaat de coronawet in. Wat verandert er allemaal?

Het had oorspronkelijk al op 1 juli moeten gebeuren, maar dinsdag, vijf maanden later, gaat de coronawet in. Daarmee krijgen de beperkingen die al sinds half maart gelden een wettelijke basis. Ook verandert een en ander in het dagelijks leven, waarvan de mondkapjesplicht het meest opvallend is.

Waarom moest die wet er ook alweer komen?

Omdat de anderhalvemeterregel, de maximale groepsgrootte en het evenementenverbod nu nog in noodverordeningen geregeld zijn. En dat kan in noodsituaties, maar voor de langere termijn is een wettelijke basis nodig, controleerbaar door het parlement.

De kritiek op de eerste versie van de wet, onder meer van de Raad van State, was juist dat de Tweede Kamer en gemeenteraden te veel buitenspel werden gezet en dat de coronaminister onevenredig veel macht kreeg.

Hoe is aan die kritiek tegemoetgekomen?

Oppositiepartijen PvdA, GroenLinks, 50Plus en SGP stuurden het beleid tijdens de wetsbehandeling bij. Nu kan de Tweede Kamer ingrepen tegenhouden voordat ze ingaan, in plaats van achteraf. De minister van volksgezondheid kan deze controle alleen omzeilen als acuut gevaar voor de volksgezondheid dreigt. Het eveneens omstreden handhaven achter de voordeur is uit de wet gehaald. En de wet geldt nu voor drie maanden, waarna het parlement opnieuw moet instemmen met verlenging. In de eerste versie van de wet was de geldingsduur één jaar, in de tweede versie zes maanden.

Merk ik er als burger nog iets van dat de Tweede Kamer meer inspraak krijgt?

Het één en ander. Door de nieuwe wet verandert ook de besluitvorming van het kabinet. Tot dinsdag besliste het kabinet om de week of nieuwe maatregelen nodig zijn, en lichten premier Mark Rutte en coronaminister Hugo de Jonge de bevolking in tijdens dinsdagse persconferenties. Nu zullen deze persmomenten - tenzij de situatie rap verslechtert - elke drie weken zijn. Dat komt door de nieuwe bevoegdheden van de Tweede Kamer. Als Rutte en De Jonge maatregelen aankondigen, krijgt het parlement een week om de plannen eventueel af te keuren. Het is ja of nee: bijschaven of aanpassen kan de Kamer niet. Mogelijk is ook het kabinet niet zo rouwig om die week extra. Het hoeft daardoor minder vaak in debat over de coronamaatregelen. De Jonge beklaagde zich zaterdag in NRC over de vele debatten: “Ik leg graag verantwoording* af, maar de intensiteit van die debatten is echt te hoog.”

Word ik nu eerder beboet?

Het is aan burgemeesters hoe strikt zij coronamaatregelen willen handhaven. Ook onder de noodverordeningen werden mensen beboet die zich niet aan de regels hielden en meestal hielden deze boetes stand bij de rechter.

In de wet is het boetebedrag lager dan het dit voorjaar nog was. Wie zich niet aan de regels houdt, moet 95 euro betalen, in plaats van de oorspronkelijke 390 euro. Daarmee is ook de aantekening op het strafblad vervallen.

In de coronawet is ook een definitie vastgelegd van wat een huishouden is. Dit voorjaar was er frustratie onder bijvoorbeeld studenten, die beboet werden terwijl zij wel samen in een huis wonen. Daarom is nu wettelijk vastgelegd dat mensen die op hetzelfde adres geregistreerd staan, een huishouden vormen. Partners die elkaar vaak zien en niet samenwonen, vallen hier dus niet onder.

Hoe zat het ook alweer met die mondkapjes?

Die zijn vanaf dinsdag voor iedereen vanaf 13 jaar en ouder verplicht in openbaar toegankelijke verbouwen, zoals overheidsgebouwen, tankstations, scholen en bibliotheken. Wie er geen draagt, riskeert een boete van 95 euro. Spatkappen, sjaals of bandana’s gelden niet als mondkapje. Wie ademhalingsproblemen krijgt door het dragen van een gezichtsmasker, is uitgezonderd van de mondkapjesplicht.

Gebedsruimten vallen niet onder de verplichting. Voor ‘zingen of schreeuwen in groepsverband’ geldt geen verbod. Vanaf dinsdag geldt een ‘dringend advies’ om dit niet te doen.

* Een eerdere versie van dit artikel citeerde minister Hugo de Jonge als zou hij hebben gezegd: ‘Ik leg graag verantwoordelijkheid af’. Deze fout is hersteld.

Lees ook:

Het is veel te druk in de winkelstraat en december moet nog beginnen

Het was veel minder druk dan op een normale Black Friday, maar zorgwekkend druk in deze coronarealiteit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden