AnalyseCoronawet

De coronaspoedwet dreigt nachtmerrie te worden voor kabinet: komt hij er überhaupt nog wel?

Hugo de Jonge (l), minister van Volksgezondheid en Ferdinand Grapperhaus, (Justitie) tijdens een debat over de aanpak van de coronacrisis. Beeld ANP
Hugo de Jonge (l), minister van Volksgezondheid en Ferdinand Grapperhaus, (Justitie) tijdens een debat over de aanpak van de coronacrisis.Beeld ANP

GroenLinks trekt zijn steun aan de toch al zwaar bekritiseerde coronaspoedwet in. Nieuwe aanpassingen zijn onvermijdelijk, alleen al vanwege de ophef over coronaboetes. Maar komen die op tijd?

Het kabinet worstelt om de noodmaatregelen voor de bestrijding van het virus in een wet te verankeren. Zeker nu GroenLinks-fractievoorzitter Jesse Klaver zondag zegt de coronaspoedwet – officieel de Tijdelijke Wet Maatregelen Covid-19 - in deze vorm niet te steunen. De stem van de oppositie is nodig, niet alleen in de Tweede Kamer. In de Eerste Kamer zou steun van GroenLinks (of van de Partij van de Arbeid) de coalitiepartijen aan een comfortabele meerderheid kunnen helpen.

‘De macht van de minister in de coronawet is te groot’

Klaver stoort zich er vooral aan dat de coronawet een van de basisregels van de democratische rechtsstaat met voeten treedt. Die luidt dat het parlement altijd het laatste woord heeft als het gaat om wetten, zeker als daarin grondrechten en vrijheden van burgers in het geding zijn. “Het kabinet zegt voortdurend dat het dit doet om de democratie te versterken, maar het parlement krijgt geen rol”, aldus Klaver in een interview met nieuwssite nu.nl. Hij vindt net als veel critici de macht van de minister van Volksgezondheid en het kabinet in het wetsvoorstel veel te groot.

Overigens is bijna niemand tevreden met de situatie nu, waarin de coronamaatregelen sinds maart vooral steunen op noodverordeningen uit andere (gezondheids)wetten. Maar de pogingen om daar verandering in te brengen, dreigen voor het kabinet te ontaarden in een nachtmerrie.

Jesse Klaver (GroenLinks) trekt zijn steun aan de coronawet is. Beeld ANP
Jesse Klaver (GroenLinks) trekt zijn steun aan de coronawet is.Beeld ANP

De bruiloft van minister Grapperhaus van justitie bracht de kritiek op een ander onderdeel van de wet in een stroomversnelling: de coronaboetes en het strafblad dat burgers daardoor krijgen. De boete is in juridische termen een strafbeschikking, dat betekent dat hij zonder tussenkomst van de rechter wordt opgelegd. Vanaf het begin vonden critici en ook de Tweede Kamer dat een veel te zwaar middel. Desondanks staan deze boetes nog steeds in het wetsvoorstel, zelfs de mogelijkheid van een nog zwaardere boete dan 390 euro.

Geen kwijtschelding van alle coronaboetes, zegt Grapperhaus

Op aandringen van de Kamer heeft Grapperhaus beloofd daar opnieuw naar te kijken en dat zo snel mogelijk aan de Kamer te laten weten. Grapperhaus zou bijvoorbeeld de boete kunnen verlagen tot onder de grens voor een strafblad. Wie een strafblad heeft, krijgt moeilijk een baan bij de overheid of als docent. Het kan lastig zijn bij reizen naar het buitenland of bij het afsluiten van een verzekering. Een strafblad voor de kleinere overtredingen blijft niet eeuwig staan, wel minstens vijf jaar.

Een generaal pardon voor alle uitgedeelde coronaboetes, waar advocaten op aandringen, is juridisch niet mogelijk, zei Grapperhaus vrijdag. Ook premier Rutte zei dit al in juli. Voor mensen die zelf op tijd bezwaar aantekenden tegen hun boete, is kwijtschelding wel mogelijk. Volgens het OM deden een op de vijf mensen dat tot half juli; toen waren er 15.000 boetes uitgedeeld.

Het is de vraag of de wijzigingen in het wetsvoorstel op tijd komen, als er in de herfst een tweede serieuze golf uitbraken komt. De spoedwet moet gaan gelden voor een half jaar, waarbij het kabinet die periode telkens met drie maanden mag verlengen. Goedkeuring per 1 oktober, waar het kabinet op hoopte, is door alle kritiek, zoals nu die van GroenLinks, hoogst onzeker.

Lees ook:

De kritiek op de coronawet is nog lang niet verstomd

Ook in aangepaste vorm roept de nieuwe coronawet veel weerstand op. Op welke punten is er nog steeds felle kritiek?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden