Plein 2Taalgebruik

De contribuabelen maken plaats voor klimaathysterie

Al eerder kwam in deze rubriek het boek ‘Dat gezegd hebbend’ ter sprake, een indrukwekkend naslagwerk van de Groningse taalkundige en ex-hoogleraar Siemon Reker. In 360 pagina’s beschouwt hij het naoorlogse taalgebruik op het Binnenhof.  Een van de conclusies: politici worden steeds grover.

Dries van Agt hield van de woorden gestie en ootmoed. Henk Beernink, een keurige CHU’er en minister van binnenlandse zaken in het kabinet-De Jong, repte in een debat over het ‘amoveren van krotten’. Hij bedoelde slopen. Zijn grapjes sloten daar naadloos op aan. Beernink vroeg ooit aan interviewer Bibeb wat J+B+V=HP betekent. Ze wist het niet. Beernink: “Jas plus Broek plus Vest is Heel Pak!”

Elco Brinkman sprak niet over belastingplichtigen, maar over contribuabelen. Piet Hein Donner pleitte er destijds voor een discussie met de Europese Unie te ecarteren. Vermijden dus. Ruud Lubbers kon er ook wat van. Hij strooide achteloos met termen als snelstens, bestens en caveat (een waarschuwing). Dat laatste woord is overigens recent door Sigrid Kaag geherintroduceerd op het Binnenhof.

Andere begrippen sterven helaas uit en leven slechts nog voort in de verslagen van Kamerdebatten. Mitsgaders (PvdA’er René Toussaint), Hiernevens (VVD’er Edzo Toxopeus), je hoort het zelden nog. Gelukkig houdt SGP’er Roelof Bisschop de debatten nog een beetje op niveau door af en toe woorden als onderscheidenlijk en stipuleren te laten vallen.

Het taalgebruik van politici  is met de tijd meegegaan. De straat heeft definitief ‘s lands belangrijkste vergaderzaal bereikt. Niemand kijkt meer vreemd op als een Kamerlid vindt dat iets gelul is, of van de gekke. Een bewindspersoon moet iets als de sodemieter in orde maken. Hij of zij moet ballen tonen, anders zou het mesjogge zijn. En een minister of staatssecretaris, per definitie een plucheplakker, moet vooral geen huilie-huilie doen (dixit: Geert Wilders) als iets niet lukt.

PVV’ers zijn kampioen in het introduceren van nieuwe woorden. Duurzaamheidsgeneuzel, klimaathysterie, je kunt er eindeloos op voortborduren. De Brabantse PVV-afdeling spreekt niet over windmolens, maar over klimaatminaretten. Daar verafschuwen ze de door de klimaatayatollahs gepropageerde klimaathalleluja.

Fatsoen

Sowieso zijn alle milieumaatregelen in de ogen van PVV’ers afkomstig van de ‘Groene Khmer'. Toen de provincie Gelderland vorig jaar een klimaatplan besprak, zei Statenlid Marjolein Faber, tevens PVV-fractievoorzitter in de Eerste Kamer: “Spreken over de Rode en de Groene Khmer wordt niet gewaardeerd, maar helaas moet ik toch constateren dat er enige overeenkomst is. Met dit plan wil de provincie geniepig achter de voordeur doordringen, door in te zetten op gedragsveranderingen zowel op het werk als privé(...) Een beproefde methode toegepast in communistische heilstaten.” De vergelijking met de Cambodjaanse genocide, die tussen de 1,5 en 2 miljoen mensen het leven kostte, ging commissaris van de koning John Berends te ver. Hij dreigde de microfoon van Faber uit te zetten.

Het vocabulaire van de PVV dringt ook door tot de Kamervragen van de partij. Wilders wilde in 2015 weten van toenmalig staatssecretaris Klaas Dijkhoff (justitie) hoe het mogelijk is dat ‘hordes gelukszoekers Nederland overspoelen’. Met daarbij her verzoek of hij ‘dit keer het fatsoen kan opbrengen om elke vraag afzonderlijk te beantwoorden'. Reactie Dijkhoff: “Het oordeel over de kwalificatie ‘fatsoen’ laat ik aan u, ook omdat het niet ondenkbaar is dat wij over fatsoen verschillende opvattingen hebben.”

PVV’er Roy van Aalst was in 2017 des duivels omdat de NS stopte met de aanduiding ‘dames en heren’ en overstapte op ‘beste reizigers'. Hij vroeg aan toenmalig staatssecretaris Sharon Dijksma: “Kunt u aangeven hoeveel fte zich bij NS bezighouden met de opzet en de implementatie hiervan en welke kosten daarmee gemoeid zijn?” Reactie Dijksma: “Nee. Deze informatie heb ik niet. Desgewenst kan ik u wel informeren over het aantal fte’s die gemoeid zijn met en de kosten van het beantwoorden van Kamervragen.”

Grapjassen onder de CHU’ers

Sybrand Buma
Henk Beernink
Kees van Dijk

Lees ook:

Dossier Plein 2

Alle afleveringen van onze parlementaire rubriek zijn hier te vinden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden