VVD-fractie

De coalitie is zijn meerderheid kwijt: Van Haga gaat alleen verder

Wybren van Haga. Beeld ANP

Wybren van Haga houdt zijn zetel. Daarmee is de krappe meerderheid van de coalitie in de Tweede Kamer verdwenen: VVD, CDA, D66 en CU vallen terug naar 75 van de 150 zetels. 

Het Kamerlid werd twee weken geleden uit de VVD-fractie gezet omdat hij zich tegen de afspraken in toch bemoeide met de dagelijkse gang van zaken bij zijn vastgoedbedrijf. Van Haga bezit tientallen panden, als privébezit en ondergebracht in Sjopperdepop BV. Bij een hofje in Haarlem was ruzie met een huurder ontstaan. Volgens Van Haga werd hij ‘gechanteerd’ door deze huurder, maar de fractie vond dat verhaal van onvoldoende gewicht. “Er zat al wat in de emmer”, aldus fractievoorzitter Klaas Dijkhoff, doelend op eerdere akkefietjes als dronken rijden en het schenden van de huurregels door Van Haga.

Dijkhoff zegt: “‘Wij betreuren het dat Wybren van Haga zijn zetel rooft.” Van Haga vindt zelf dat hij geen ‘zetelrover’ is. In het tv-programma ‘EenVandaag’ verdedigt hij zijn besluit: “Als ik zelf had besloten om weg te gaan, had ik mijn zetel ook zeker ingeleverd. Maar in dit geval ligt het anders. De VVD-fractie heeft met mij gebroken. Ik vind dan dat ik zelf mijn afweging mag maken. Dat is staatsrechtelijk ook helemaal in de haak.”

Voor de coalitie is het sologang van Van Haga vervelend, maar hoeft geen grote ramp te zijn. In de Eerste Kamer moet de regering sowieso op zoek naar aanvullende steun voor wetsvoorstellen. Daarnaast heeft GroenLinks aangegeven alle begrotingen te steunen. Ook op andere onderwerpen, zoals klimaat en pensioenen, wordt aan steun van de oppositie gewerkt. Van Haga heeft zich bovendien niet bij een andere partij aangesloten, hij gaf al eerder aan niets te zien in aansluiting bij bijvoorbeeld Forum voor Democratie of de partij van Henk Otten. Zijn stemgedrag zal waarschijnlijk dus op veel terreinen nog hetzelfde zijn als toen hij VVD-Kamerlid was. Van Haga voerde in de Kamer het woord over buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking.

VVD, CDA, D66 en ChristenUnie reageerden de afgelopen twee weken laconiek op de dreiging dat Van Haga de coalitie haar meerderheid zou kunnen afnemen. Mochten er al enige zorgen bij de coalitie bestaan, dan worden die door Van Haga zelf weggenomen: “Uiteraard steun ik het regeerakkoord en is er in principe geen risico voor het kabinet.”

Kamerleden worden in principe ‘zonder last’ gekozen, maar worden door velen gezien als schatplichtig aan hun partij. Eerder dit jaar gaf GroenLinks-Kamerlid Zihni Özdil zijn zetel terug na een vertrouwensbreuk. Bij de Partij voor de Dieren ging Femke Merel van Kooten wel alleen verder na meningsverschil over de koers.

Afsplitsers hebben in 2016 flink moeten inleveren aan budget voor hun medewerkers en spreektijd tijdens debatten, op verzoek van de Tweede Kamer zelf. Ze krijgen nu ruim 30.000 euro per jaar, dat was 165.000 euro. Ook heten ze ‘groep’ of ‘lid’, in plaats van een eenmansfractie. De grote fracties in de Kamer stemden destijds eensgezind voor deze drastische inperking van macht en middelen, uit afkeer van het grote aantal Kamerfracties (van 11 naar 17) tijdens het kabinet-Rutte II.

Lees ook: 

Affaire-Van Haga: kun je ondernemer én parlementariër zijn?

Het in ongenade gevallen Kamerlid Van Haga zegt dat het Kamerlidmaatschap niet te combineren is met ondernemerschap. Heeft hij een punt?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden